§intro.1Animadverti, Brute, saepe Catonem, avunculum tuum, cum in senatu sententiam diceret, locos gravis ex philosophia tractare abhorrentis ab hoc usu forensi et publico, sed dicendo consequi tamen, ut illa etiam populo probabilia viderentur;
ブルートゥスよ、私は、あなたの叔父カトーが、元老院で意見を述べる際、法廷や公の日常的な慣行からはかけ離れた、哲学からの重厚な論題を扱いながらも、弁論によって、それらの事柄が民衆にとっても説得力あるものと思われるようにすることに、しばしば気づいていました。
§intro.2quod eo maius est illi quam aut tibi aut nobis, quia nos ea philosophia plus utimur, quae peperit dicendi copiam et in qua dicuntur ea, quae non multum discrepent ab opinione populari, Cato autem, perfectus mea sententia Stoicus, et ea sentit, quae non sane probantur in volgus, et in ea est haeresi, quae nullum sequitur florem orationis neque dilatat argumentum: minutis interrogatiunculis quasi punctis quod proposuit efficit.
このことは、あなたや私にとってよりも、彼にとってそれだけいっそう偉大な功績なのです。 なぜなら、私たちは弁論の豊かさを生み出し、民衆の意見からそれほど乖離していない事柄が語られるところのあの哲学をより多く用いているのに対し、カトーは、私の考えでは完璧なストア派の徒であり、一般の民衆には全く受け入れられない意見を抱いており、しかも、言論のいかなる華やかさも追求せず、議論を敷衍することもしない学派に属しているからです。 彼は、あたかも針で刺すかのような細かな短い問答によって、自分の提示した事柄を証明するのです。
§intro.3sed nihil est tam incredibile, quod non dicendo fiat probabile, nihil tam horridum, tam incultum, quod non splendescat oratione et tamquam excolatur.
しかし、弁論によって説得力を持たせられないほど信じがたいことは何もなく、弁論によって輝きを放ち、磨きをかけられないほど、粗野で、洗練されていないものはありません。
quod cum ita putarem, feci etiam audacius quam ille ipse, de quo loquor: Cato enim dum taxat de magnitudine animi, de continentia, de morte, de omni laude virtutis, de dis inmortalibus, de caritate patriae Stoice solet oratoriis ornamentis adhibitis dicere; ego tibi illa ipsa, quae vix in gymnasiis et in otio Stoici probant, ludens conieci in communis locos.
私はそう考えていたので、私が言及しているあの彼自身よりもさらに大胆なことを行いました。 というのも、カトーは少なくとも、魂の偉大さ、自制、死、徳へのあらゆる賛辞、不死の神々、祖国への愛について、弁論の装飾を用いながらストア派風に語るのが常ですが、私は、ストア派の人々が体育場や余暇においてさえほとんど承認しないそれらの学説そのものを、戯れに、あなたのために共通の論題へと投げ入れてみたのです。
§intro.4quae quia sunt admirabilia contraque opinionem omnium, temptare volui possentne proferri in lucem et ita dici, ut probarentur, an alia quaedam esset erudita, alia popularis oratio, eoque hos locos scripsi libentius, quod mihi ista para/doca quae appellant maxime videntur esse Socratica longeque verissima.
これらは驚異的であり、すべての人の意見に反しているため、白日の下に引き出され、承認されるように語られうるものなのか、それとも、学術的な弁論と通俗的な弁論とは別のものなのかを試してみたいと思いました。 そして、彼らが『パラドクス』と呼ぶこれらの学説が、私には最もソクラテス的であり、群を抜いて最も真実であると思われるがゆえに、私はこれらの論題をより進んで執筆したのです。
§intro.5accipies igitur hoc parvum opusculum, lucubratum his iam contractioribus noctibus, quoniam illud maiorum vigiliarum munus in tuo nomine adparuit, et degustabis genus exercitationum earum, quibus uti consuevi, cum ea, quae dicuntur in scholis qetikw=s, ad nostrum hoc oratorium transfero dicendi genus.
したがって、あなたは、あのより大きな夜なべの仕事があなたの名のもとに世に出たからには、今や短くなりつつあるこれらの夜に灯火のもとで仕上げられた、この小さな小著を受け取ることになります。 そして、学園において理論的に語られる事柄を、私たちのこの弁論の文体へと私が移植する際に用いるのを常としている、あの練習の類いを味わうことになるでしょう。
hoc tamen opus in acceptum ut referas nihil postulo;
もっとも、私はあなたがこの作品を貸しとして計上することを求めているわけではありません。
non enim est tale, ut in arce poni possit, quasi Minerva illa Phidiae, sed tamen, ut ex eadem officina exisse adpareat.
なぜなら、これはあのペイディアスのミネルウァ像のように、城砦に安置されうるほどのものではないものの、それでも、同じ工房から出たものであることは明らかであるようなものだからです。