Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §5.40.1-5.40.7

包囲下のキケロ陣営による夜を徹した防備強化

196 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

敵の包囲攻撃が激化する中、キケロ率いるローマ軍は不眠不休で防備用の塔や武器を準備して抵抗し、病身のキケロも身を粉にして指揮を執る。

§5.40.1Mittuntur ad Caesarem confestim ab Cicerone litterae magnis propositis praemiis, si pertulissent: obsessis omnibus viis missi intercipiuntur.
キケロからカエサルのもとへ、もし届けることができたなら多大な褒賞を与えるという約束を提示して、すぐに書状が送られる。 すべての道が封鎖されていたため、派遣された者たちは捕らえられる。
§5.40.2Noctu ex materia, quam munitionis causa comportaverant, turres admodum CXX excitantur incredibili celeritate;
夜間に、彼らが陣地構築のために集めておいた資材から、じつに百二十もの塔が信じられないほどの速さで建てられる。
quae deesse operi videbantur, perficiuntur.
防御工事に欠けていると思われたものは完成される。
§5.40.3Hostes postero die multo maioribus coactis copiis castra oppugnant, fossam complent.
敵は翌日、はるかに大きな軍勢を集めて陣営を攻撃し、堀を埋める。
Eadem ratione, qua pridie, ab nostris resistitur:
前日と同じ方法で、味方による抵抗が行われる。
§5.40.4hoc idem reliquis deinceps fit diebus.
これと全く同じことが、その後の残りの日々にも起こる。
§5.40.5Nulla pars nocturni temporis ad laborem intermittitur;
夜間の時間も、いかなる部分も労働を中断されることはない。
non aegris, non vulneratis facultas quietis datur.
病者にも、負傷者にも、休息の機会は与えられない。
§5.40.6Quaecumque ad proximi diei oppugnationem opus sunt noctu comparantur;
翌日の防御に必要とされるものは何でも夜間に準備される。
multae praeustae sudes, magnus muralium pilorum numerus instituitur;
先端を焼いた多くの杭、大量の壁用投げ槍が用意される。
turres contabulantur, pinnae loricaeque ex cratibus attexuntur.
塔に床板が張られて多層化され、編み枝による矢除けの胸壁と防壁が編みつけられる。
§5.40.7Ipse Cicero, cum tenuissima valetudine esset, ne nocturnum quidem sibi tempus ad quietem relinquebat, ut ultro militum concursu ac vocibus sibi parcere cogeretur.
キケロ自身は、極めて不健康な状態であったにもかかわらず、自分自身のために夜間の時間すら休息に充てようとはしなかった。 そのため、ついには兵士たちが駆け寄り、声を大にして彼自身を労わるよう強制せざるを得ないほどであった。

語釈・文法注

  1. §5.40.1si pertulissent — 条件節の接続法過去完了。これは間接話法における未来完了(直説法未来完了 si pertulerint「もし届けることができたならば」)が、主節の歴史現在(過去時制扱い)の動詞 mittuntur に牽引されて接続法過去完了にシフトしたもの。
  2. §5.40.3ab nostris resistitur — 自動詞 resistere の非人称受動態。ラテン語では自動詞の受動態は3人称単数(非人称)としてのみ用いられ、行為者は ab + 奪格で表される。直訳すれば「味方によって抵抗がなされる」であり、能動態の「味方は抵抗する」と同義。
  3. §5.40.7cum tenuissima valetudine esset — cum は譲歩(〜であるけれども)を表す接続詞で、接続法過去完了 esset を伴う。tenuissima valetudine は性質の奪格で、主語キケロの健康状態を描写している。
  4. §5.40.7sibi parcere cogeretur — ut 節は結果(その結果〜、〜するほどに)を表し、接続法 cogeretur を伴う。不定詞 parcere は与格支配の自動詞であるため、再帰代名詞の与格 sibi を目的語に取っている。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §5.40.1-5.40.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.40.1-5.40.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。