Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §3.9.1-3.9.10

カエサルの艦隊建造命令とウェネティ族の軍備

98 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルは反乱の報を受けてロワール川での軍船建造と水兵徴募を命じ、ウェネティ族らはローマ使節拘束の罪を自覚しつつ、近隣諸部族やブリタニアと同盟を結び決戦の準備を整える。

§3.9.1Quibus de rebus Caesar a Crasso certior factus, quod ipse aberat longius, naves interim longas aedificari in flumine Ligeri, quod influit in Oceanum, remiges ex provincia institui, nautas gubernatoresque comparari iubet.
これらの事柄についてクラッススから知らされたカエサルは、自身がかなり遠くに離れていたため、その間に、大洋に流れ込むロワール川で軍船を建造すること、属州から漕ぎ手を徴募すること、そして水夫や舵取りを調達することを命じた。
§3.9.2His rebus celeriter administratis ipse, cum primum per anni tempus potuit, ad exercitum contendit.
これらのことが迅速に処理されると、彼自身は季節が許すようになるとすぐに、軍隊のもとへと急行した。
§3.9.3Veneti reliquaeque item civitates cognito Caesaris adventu [certiores facti], simul quod quantum in se facinus admisissent intellegebant, [legatos, quod nomen ad omnes nationes sanctum inviolatumque semper fuisset, retentos ab se et in vincula coniectos,] pro magnitudine periculi bellum parare et maxime ea quae ad usum navium pertinent providere instituunt, hoc maiore spe quod multum natura loci confidebant.
ウェネティ族および同様にその他の部族は、カエサルの到来を知り、同時に自分たちがどれほど重大な犯罪を犯してしまったか、すなわち、すべての民族において常に神聖不可侵であったその名称を持つ使節を自分たちで拘束し鎖に繋いだということを理解していたため、危険の大きさに応じて戦争を準備し、特に船の利用に必要なものを調達し始めることを決定した。 彼らは、土地の自然に大いに信頼を置いていたため、それだけいっそう大きな希望を抱いていた。
§3.9.4Pedestria esse itinera concisa aestuariis, navigationem impeditam propter inscientiam locorum paucitatemque portuum sciebant,
彼らは、陸路が入り江によって寸断されており、航海は土地の不案内と港の少なさのために困難であることを知っていた。
§3.9.5neque nostros exercitus propter inopiam frumenti diutius apud se morari posse confidebant;
また、我々の軍隊が食糧不足のために彼らの土地にそれ以上長く留まることはできないだろうと確信していた。
§3.9.6ac iam ut omnia contra opinionem acciderent, tamen se plurimum navibus posse, [quam] Romanos neque ullam facultatem habere navium, neque eorum locorum ubi bellum gesturi essent vada, portus, insulas novisse;
そして、たとえすべてが予想に反して起こったとしても、自分たちは船において極めて優勢であるのに対し、ローマ人は船の備えを全く持っておらず、また自分たちが戦争を遂行しようとするそれらの場所の浅瀬や港、島々を知らないことを確信していた。
§3.9.7ac longe aliam esse navigationem in concluso mari atque in vastissimo atque apertissimo Oceano perspiciebant.
さらに、閉ざされた海における航海と、極めて広大で開かれた大洋における航海とは、遥かに異なるものであることを見抜いていた。
§3.9.8His initis consiliis oppida muniunt, §3.9.9frumenta ex agris in oppida comportant, naves in Venetiam, ubi Caesarem primum bellum gesturum §3.9.10constabat, quam plurimas possunt cogunt.
これらの計画が立てられると、彼らは町々の防備を固め、畑から町々へと穀物を運び込み、カエサルが最初に戦争を遂行することが明らかであったウェネティ族の領土へ、できるだけ多くの船を集めた。
Socios sibi ad id bellum Osismos, Lexovios, Namnetes, Ambiliatos, Morinos, Diablintes, Menapios adsciscunt; auxilia ex Britannia, quae contra eas regiones posita est, arcessunt.
彼らはその戦争のために、オシスミ族、レクソウィ族、ナムネテス族、アンビリアティ族、モリニ族、ディアブリンテス族、メナピ族を同盟者として引き入れ、それらの地域の向かいに位置するブリタニアから援軍を呼び寄せた。

語釈・文法注

  1. §3.9.1longius — 比較級 `longius` は、何か特定の対象との比較ではなく、「かなり遠くに」「比較的遠くに」という絶対比較級として用いられている。
  2. §3.9.3legatos ... retentos ... coniectos — この対格不定詞句(`esse` の省略)は、先行する `quantum in se facinus admisissent`(自分たちがどれほど重大な犯罪を犯したか)の具体的な内容を説明するために `intellegebant` の目的語として並置されている、または同格的に機能している。
  3. §3.9.3hoc maiore spe quod — `hoc` は原因または程度の差を示す奪格であり、「これによって(〜という理由で)それだけいっそう大きな希望を持って」を意味する。`quod` 節(`multum natura loci confidebant`)は、その希望の具体的な理由(「土地の自然に大いに信頼していたこと」)を示している。
  4. §3.9.6ut omnia contra opinionem acciderent — 接続法現在(ここでは過去の文脈における歴史的時制の一致による未完了過去 `acciderent`)を伴う接続詞 `ut` は、譲歩(「たとえすべてのことが予想に反して起こるとしても」)を表している。
  5. §3.9.6se plurimum navibus posse — `navibus` は観点の奪格(「船において」)。`plurimum posse` は「最も力がある」「極めて優勢である」という慣用的な表現。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §3.9.1-3.9.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:3.9.1-3.9.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。