Humanitext Reader

ユリウス・カエサル · ガリア戦記 §2.10.1-2.10.5

アソナ川での敵軍撃破とベルガエ軍の撤退決定

64 / 404 箇所 · ラテン語

要旨

カエサルはアソナ川を渡ろうとする敵軍を攻撃して撃退し、大きな打撃を与える。敗北と食糧不足に直面した敵軍は、各自の領地へ撤退することを決定する。

§2.10.1Caesar certior factus ab Titurio omnem equitatum et levis armaturae Numidas, funditores sagittariosque pontem traducit atque ad eos contendit.
カエサルはティトゥリウスから知らされると、すべての騎兵と軽装のヌミディア兵、投石兵および射手を橋を渡らせて彼らのもとへと急行した。
Acriter in eo loco pugnatum est.
その場所で激しい戦闘が行われた。
§2.10.2Hostes impeditos nostri in flumine adgressi magnum eorum numerum occiderunt;
我々の兵は、川の中で身動きが取れなくなっている敵を攻撃し、その多数を殺害した。
§2.10.3per eorum corpora reliquos audacissime transire conantes multitudine telorum reppulerunt primosque, qui transierant, equitatu circumventos interfecerunt.
彼らの遺体を越えてなおも非常に大胆に渡ろうと試みる残りの者たちを、我々の兵は大量の投射兵器で撃退し、最初に渡っていた者たちを騎兵で包囲して殺害した。
§2.10.4Hostes, ubi et de expugnando oppido et de flumine transeundo spem se fefellisse intellexerunt neque nostros in locum iniquiorum progredi pugnandi causa viderunt atque ipsos res frumentaria deficere coepit, concilio convocato constituerunt optimum esse domum suam quemque reverti, et quorum in fines primum Romani exercitum introduxissent, ad eos defendendos undique convenirent, ut potius in suis quam in alienis finibus decertarent et domesticis copiis rei frumentariae uterentur.
敵は、町の攻略についても川を渡ることについても期待が外れたことを悟り、また我が軍が戦うためにより不利な場所へと進んでこないのを見て、さらに彼ら自身も食糧が不足し始めたため、会議を招集して、各自が自分の家へ帰るのが最善であると決定した。 そして、ローマ軍が最初にその領土に侵入した人々のところへ、彼らを防衛するために各方面から集まり、他人の領土よりもむしろ自分たちの領土で決戦を行い、自国の食糧補給を利用できるようにしようとした。
§2.10.5Ad eam sententiam cum reliquis causis haec quoque ratio eos deduxit, quod Diviciacum atque Haeduos finibus Bellovacorum adpropinquare cognoverant.
他の理由とともに、この理由もまた彼らをその決定へと導いた。 すなわち、ディウィキアクスとハエドゥイ族がベッロワキ族の領地へ近づいていることを彼らが知ったからである。
His persuaderi ut diutius morarentur neque suis auxilium terrent non poterat.
彼らに、これ以上長く留まって味方に援助を与えないようにと説得することは不可能であった。

語釈・文法注

  1. §2.10.1pontem — 動詞 traducit(traducere)は、「導く対象」と「渡る場所」の二重対格をとる。ここでは omnem equitatum... が前者、pontem が後者である。
  2. §2.10.4spem se fefellisse — 間接話法における対格不定詞句。spem が主格(不定詞の主語)、se が対格(目的語、主節の主語である敵を指す)であり、「希望が彼らを裏切った(=希望が外れた)」という意味になる。
  3. §2.10.4in locum iniquiorum — iniquiorum は形容詞比較級 iniquus の属格複数中性(または男性)。ここでは locorum が省略されており、「より不利な(場所の)場所へ」という意味になる。
  4. §2.10.5His persuaderi... non poterat — 与格支配の自動詞 persuadere(説得する)の非人称受動構文。ラテン語では与格をとる自動詞は受動態で主語になれず、非人称的に(3人称単数受動で)用いられ、与格 His はそのまま残る。「彼らに説得がなされることは不可能であった」すなわち「彼らを説得することはできなかった」となる。
  5. §2.10.5ferrent — 原文の terrent は、文脈および写本伝統から ferrent(ferre の接続法未完了過去)の明らかな誤記である。auxilium ferre は「援助をもたらす、助ける」という標準的な慣用表現である。

この箇所を引用する

ユリウス・カエサル, ガリア戦記 §2.10.1-2.10.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:2.10.1-2.10.5

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。