§36Δεῖ τοίνυν ἐπ᾿ ἴσης τῷ βουλομένῳ τὸ πειθόμενον ἔχειν τὸν μαθητὴν καὶ τῷ πόθῳ τὴν πίστιν ἐγκαταμίξαντα γυμνάζειν καὶ μελετᾶν, ἑκάστοτε πρὸς ἑαυτὸν τὴν τῶν θεωρημάτων ἀλήθειαν ἐξετάζοντα·
それゆえ、[従順な弟子を]持ちたいと望む者(教師)と同様に、弟子自身も(τὸν μαθητὴν)、憧れに信仰を混入させて訓練し、修練を積むべきであり、その都度、観照の真理を自らに対して吟味しなければならない。
ἐπειδὰν δὲ εὖ ἔχειν αὐτῷ δοκῇ, τότε δὴ καὶ εἰς τὰς τῶν πέλας ζητήσεις καθιέναι·
そして、彼にとってそれが十分であると思われるとき、その時こそ隣人の探求に加わるべきである。
ἐπεὶ καὶ οἱ νεοττοὶ προαποπειρῶνται τοῦ πετάσαι ἐπὶ τῆς καλιᾶς γυμνάσαντες τὰ πτερά.
なぜなら、雛鳥たちも巣の上で羽を訓練して、飛び立つことをあらかじめ試みるからである。
§37Ἡ γὰρ ἀρετὴ ἡ γνωστικὴ πανταχοῦ καλὸν καὶ πρᾶον καὶ ἀβλαβὲς καὶ ἄλυπον καὶ μακάριον καὶ παρεσκευασμένον ἄριστα μὲν ὁμιλεῖν παντὶ τῷ θείῳ, ἄριστα δ᾿ ἀνθρώποις, θεωρητικὸν ὁμοῦ καὶ πρακτικόν, ἄγαλμα θεῖον τὸν ἄνθρωπον κατασκευάζουσα καὶ φιλόκαλον ἀπεργαζομένη δι᾿ ἀγάπης·
なぜなら、知る者の徳はあらゆる場所において美しく、穏やかで、害がなく、苦痛をもたらさず、祝福されており、神的なものすべてと最もよく交わり、人間たちとも最もよく交わるように最善の準備が整っており、観照的であると同時に実践的であって、愛を通じて人間を神的な肖像として形作り、美を愛する者へと仕上げるからである。
τὸ γὰρ καλὸν ὡς ἐκεῖ σοφίᾳ θεωρητὸν καὶ νοητόν, ἐνταῦθα σωφροσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ διὰ πίστεως πρακτόν, ἐν σαρκὶ μελετήσαντος ἀγγελικὴν ὑπουργίαν, ὥσπερ ἐν τόπῳ διαφανεῖ καὶ ἀμιάντῳ τῷ σώματι τὸν νοῦν καθιερώσαντος.
なぜなら、美はあちらにおいては知恵によって観照され理解されるものであるが、こちらにおいては信仰を通じて節制と正義によって実践されるものであり、肉体において御使いの奉仕を修練し、あたかも透明で汚れのない場所であるかのような肉体の中に知性を聖別した者の徳だからである。
§38Πρὸς δὲ Τατιανὸν λέγοντα εὐκτικὸν εἶναι τὸ »γενηθήτω φῶς« λεκτέον·
『光あれ』という言葉が祈りのものであると主張するタティアノスに対しては、次のように言うべきである。
εἰ τοίνυν εὐχόμενος ᾔδει τὸν ὑπερκείμενον θεόν, πῶς λέγει »ἐγὼ θεὸς καὶ πλὴν ἐμοῦ ἄλλος οὐδείς«;
『もし彼が祈りつつ、自らの上におられる神を知っていたのであれば、どうして「私は神であり、私の他に神はない」と言っているのか』と。
§39Εἶπε μὲν ὡς κολάσεις εἰσὶ βλασφημιῶν, φλυαρίας, ἀκολάστων ῥημάτων, λόγῳ κολαζομένων καὶ παιδευομένων·
彼(タティアノス)は、冒涜や無駄口や不品行な言葉に対する処罰があり、人々が言葉によって処罰され訓育されると言った。
ἔφασκεν δὲ καὶ διὰ τὰς τρίχας κολάζεσθει καὶ τὸν κόσμον τὰς γυναῖκας ὑπὸ δυνάμεως τῆς ἐπὶ τούτοις τεταγμένης, ἣ καὶ τῷ Σαμψὼν δύναμιν παρεῖχε ταῖς θριξίν, ἥτις κολάζει τὰς διὰ κόσμου τριχῶν ἐπὶ πορνείαν ὁρμώσας.
また彼は、髪の毛や装飾のゆえに、女性たちがこれらのことを司るように任命された力によって処罰されるとも語った。 その力は、サムソンにもその髪の毛において力を与えたものであり、髪の装飾を通じて不貞へと駆り立てられる女たちを処罰するのである。
§40Καθάπερ ἀγαθοῦ ἀπορροίᾳ ἀγαθύνονται, οὕτως καὶ κακοῦ κακοῦνται.
善の流出によって人々が善くされるように、そのように悪によっても悪しくされる。
καλὴ ἡ κρίσις τοῦ θεοῦ, ἥ τε διάκρισις ἡ τῶν πιστῶν ἀπὸ τῶν ἀπίστων ἥ τε πρόκρισις ὑπὲρ τοῦ μὴ μείζονι περιπεσεῖν κρίσει ἥ τε κρίσις παίδευσις οὖσα.
神の裁きは美しい。 すなわち、不信仰な者たちからの信仰深い者たちの区別であり、より大きな裁きに陥らないための事前の選別であり、訓育としての裁きである。
§41Ἡ γραφή φησι τὰ βρέφη τὰ ἐκτεθέντα τημελούχῳ παραδίδοσθαι ἀγγέλῳ, ὑφ᾿ οὗ παιδεύεσθαί τε καὶ αὔξειν, »καὶ ἔσονται«, φησίν, »ὡς οἱ ἑκατὸν ἐτῶν ἐνταῦθα πιστοί.
聖書は、捨てられた乳児たちは彼らを世話する天使に引き渡され、その天使によって訓育され成長すると言っている。 『そして彼らは』、と聖書は言う、『こちらの百歳の信仰深い者たちのようになる。
«
Διὸ καὶ Πέτρος ἐν τῇ Ἀποκαλύψει φησί·
』それゆえ、ペトロもまた啓示の中でこう言っている。
»καὶ ἀστραπὴ πυρὸς πηδῶσα ἀπὸ τῶν βρεφῶν ἐκείνων καὶ πλήσσουσα τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν γυναικῶν·
『そして、それらの乳児たちから火の稲妻が飛び跳ね、女たちの目を打つ。
« ἐπεὶ ὁ δίκαιος »ὡς σπινθὴρ διὰ καλάμης ἐκλάμπει καὶ κρίνει ἔθνη. «
』なぜなら、正しい者は『わらの間を走る火花のようになり、諸国民を裁く』からである。
§42»Μετὰ ὁσίου ὁσιωθήσῃ.
『聖なる者と共に、あなたは聖なる者となるであろう。
« κατὰ αἶνον ὁσίων δεδόξασται τὸ ὄνομά σου, κατ᾿ ἐπίγνωσιν ἡμῶν δοξαζομένου τοῦ θεοῦ [κατά τε τὴν ἐπίγνωσιν κατά τε τὴν κληρονομίαν].
』聖なる者たちへの賛美に従って、あなたの名は栄光化されており、私たちの認識に従って、神は栄光化される。
οὕτω καὶ τὸ »ζῇ κύριος« καὶ τὸ »ἀνέστη κύριος«.
そのように、『主は生きておられる』や『主は復活された』という言葉も同様である。
§43»Λαὸς ὃν οὐκ ἔγνων.
『私が知らなかった民が、私に仕えた。
ἐδούλευσέν μοι· « κατὰ διαθήκην οὐκ ἔγνων.
』契約において、私は知らなかったのである。
»Υἱοὶ ἀλλότριοι· « τὰ τοῦ ἄλλου ἐζηλωκότες.
『他国の息子たち』とは、他者のものを切望した者たちのことである。
§44»Μεγαλύνων τὰς σωτηρίας τοῦ βασιλέως αὐτοῦ.
『その王の救いを大いなるものとされる。
« βασιλεῖς πάντες λέγονται οἱ πιστοί, κεκλημένοι εἰς βασιλείαν κατά τε τὴν ἐπίγνωσιν κατά τε τὴν κληρονομίαν.
』信仰深い人々はみな王と呼ばれており、認識においても受け継ぐ遺産(嗣業)においても、御国へと召されている。
§45»Ἡ μακροθυμία γλυκύτης ἐστὶν ὑπὲρ τὸ μέλι«, οὐχ ὅτι ἐστὶ μακροθυμία, ἀλλὰ κατὰ τὸν καρπὸν τῆς μακροθυμίας.
『忍耐は蜂蜜を超える甘さである。 』それは、それが忍耐だからではなく、忍耐の実によるものである。
ἐπεὶ οὐδὲ ὁ ἐγκρατής ἐστιν ἀπαθής, κρατῶν οὐκ ἀπόνως τῶν παθῶν·
なぜなら、自制する者も、情念を苦痛なしに制しているわけではないので、情念のない者ではないからである。
ὅταν δὲ ἕξις γένηται, οὐκέτι ἐγκρατής, ἐν μιᾷ ἕξει τῷ ἁγίῳ πνεύματι γενομένου τοῦ ἀνθρώπου.
しかし、恒常的な状態となるとき、もはや自制する者ではなく、聖霊と同調して一つの恒常的な状態に達した人間なのである。
§46»Πνεύματα·
『霊たち』。
« λέγεται τὰ πάθη τὰ ἐν τῇ ψυχῇ οὐκ ἐξ οὐσίας πνεύματα, ἐπεὶ ἔσται ἐμπαθὴς ἄνθρωπος λεγεὼν δαιμόνων, ἀλλὰ κατὰ τὴν [προ]τροπήν.
魂の中にある情念は、本質において霊たちと呼ばれるのではない。 もしそうなら、情念に囚われた人間は悪霊の軍勢となってしまうだろうからである。 そうではなく、それらは傾向に従ってそう呼ばれるのである。
ἡ γὰρ αὐτὴ ψυχὴ κατὰ μεταβολὰς ἄλλας καὶ ἄλλας ποιότητας κακίας ἀναδεχομένη πνεύματα λέγεται ἀνειληφέναι.
なぜなら、同一の魂が、様々な変化に応じて様々な悪の性質を受け入れるときに、『霊たち』を取り入れたと言われるからである。
§47Ὁ λόγος τῆς κτήσεως ἀφίστασθαι οὐ κελεύει, ἀλλ᾿ ἀπροσπαθῶς διοικεῖν τὴν κτῆσιν.
み言葉は、財産から離れることを命じているのではなく、執着なしに財産を管理することを命じているのである。
ἐπισυμβάντος δέ τινος μὴ ἀγανακτεῖν μηδὲ λυπεῖσθαι μηδὲ ἐπιθυμεῖν κτήσασθαι·
そして、何かが生じたときにも、憤慨せず、悲しまず、手に入れようと切望しないことである。
τῆς ἐν πάθει γὰρ κτήσεως ἀφίστασθαι κελεύει καὶ πάσης προσπαθείας.
なぜなら、み言葉は情念を伴う所有と、あらゆる執着から離れることを命じているからである。
Ἡ θεία πρόνοια οὐ καταστρέφει ἐπὶ μόνους τοὺς ἐν σαρκί.
神の摂理は、肉体の中にある者たちだけに及ぶのではない。