§1## ΓΑΛΗΝΟΥ ΠΕΡΙ ΒΔΕΛΛΩΝ, ΑΝΤΙΣΠΑΣΕΩΣ, ΣΙΚΥΑΣ ΚΑΙ ΕΓΧΑΡΑΞΕΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΧΑΣΜΟΥ.
Θηρῶντές τινες τὰς βδέλλας κατακλείουσι καὶ ἐπὶ πολλοῖς αὐταῖς χρῶνται.
ガレノスの『蛭、反引、吸角、切開および乱刺について』。 ある人々は、蛭を捕らえて閉じ込め、多くの目的にこれらを用いる。
αὗται γὰρ ἐκμειλίττουσαι ῥᾳδίως ἅπτονται τῶν σαρκῶν.
これらは皮膚を和らげることで、容易に肉に吸い付くからである。
τὰς δὲ νέον εἰλημμένας φυλάττειν χρὴ ἡμέραν μίαν, αἷμα ὀλίγον εἰς διατροφὴν ἐμβάλλοντας.
新しく捕らえられたものは、1日保管し、栄養として少量の血を与えるべきである。
οὕτως γὰρ διαπιεσθήσεται τὸ ἰῶδες αὐτῶν.
このようにすれば、それらの毒性が押し出されるであろう。
ἐπὶ δὲ τῆς χρείας τὸ βδελλισθησόμενον μέρος προεκνιτρούσθω καὶ καταχριέσθω ἢ κνάσθω τοῖς ὄνυξι, ἑτοιμότερον γὰρ ἅψονται.
使用時には、蛭をあてるべき部位をあらかじめソーダで洗い、擦るか、あるいは爪で引っ掻いておくべきである。 そうすれば、より速やかに吸い付くであろう。
δεῖ δὲ ἐμβαλεῖν αὐτὰ εἰς ὕδωρ χλιαρὸν καὶ καθαρὸν ἀγγεῖον εὐρὺ, ἔπειτα σπόγγῳ περιλαβόντες αὐτὰς καὶ τὸ γλοιῶδες ἀποκαθάραντες διὰ τῶν χειρῶν προσέξομεν.
また、それらをぬるま湯と清潔で広い容器に入れる必要があり、そののち海綿でそれらを包んで手で粘液をきれいに取り除いてから、あてるようにする。
μετὰ δὲ τὸ ἐμφῦναι ἔλαιον χλιαρὸν ἐπιχέομεν τῷ μορίῳ, ὥστε μὴ ψυγῆναι.
吸い付いた後は、冷えないように、その部位にぬるい油を注ぐ。
ἐπὶ δὲ χειρῶν ἢ ποδῶν αὐτὸ τὸ μέρος ἐμβαλεῖν χρὴ τῷ ὕδατι, ἔνθα εἰσὶν αἱ βδέλλαι.
手や足の場合には、蛭がいる水にその部位自体を浸すべきである。
εἰ δὲ ὀλίγον ἅψοιντο, ψαλίζειν χρὴ τὰς οὐρὰς αὐτῶν.
もし彼らの吸い付きが鈍ければ、それらの尾を鋏で切るべきである。
ἐκχεομένου γὰρ τοῦ αἵματος, ἕλκουσαι οὐ παύονται, μέχρις ἂν ἡμεῖς ἅλας ἢ σποδὸν προσπάσσωμεν αὐτῶν τοῖς στόμασι.
血が流れ出ている間、それらは吸うのを止めない、我々がそれらの口に塩か灰を振りかけるまでは。
μετὰ δὲ τὸ ἀποπεσεῖν σικύᾳ χρὴ τὸ ἰῶδες ἐξέλκειν· εἰ δὲ μὴ, πυριατέον σπόγγοις.
蛭が脱落した後は、吸角を用いて毒素を吸い出すべきであり、そうでなければ、海綿で温罨法を施すべきである。
τὰ δὲ σώματα, εἰ μὲν ὑποδακρύει, κύμινον ἢ ἄλευρον προσπαστέον, ἔπειτα ἐρίῳ ἔλαιον βραχὺ κατειλικτέον.
もし傷口が少しにじむなら、クミンか小麦粉を振りかけ、次に羊毛に少量の油を含ませて巻きつけるべきである。
εἰ δὲ αἱμοῤῥαγείη, ὀθόνια ἐπιβλητέον ἐξ ὄξους ἢ κηκίδα κεκαυμένην, ἢ σπόγγον δεύσας ὑγροπίσσῃ καὶ καύσας ἐπιθετέον.
もし多量に出血するなら、酢に浸した亜麻布をあてるか、あるいは焼いた五倍子を、あるいは液状のピッチで湿らせて焼いた海綿をあてるべきである。
γινώσκειν δὲ χρὴ ὡς αἱ βδέλλαι οὐ τὸ ἐν τῷ βάθει ἕλκουσιν αἷμα, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ παρακείμενον τῇ σαρκὶ εἰσμύζουσιν.
知っておくべきことは、蛭は深部にある血液を吸い出すのではなく、皮膚のすぐ近くにある血液自体を吸い出すということである。
χρώμεθα δὲ αὐταῖς ἀντὶ σικυῶν, ἀποσπῶμεν δὲ αὐτὰς, ὁπόταν εἰκάσωμεν τὸ ἥμισυ μέρος εἱλκύσθαι τοῦ αἵματος.
我々はこれらを吸角の代わりに用い、血の半分が吸い出されたと推測される時に、これらを取り外す。
ἐκκωλύομεν δὲ καὶ οὐκ ἐῶμεν ἀποῤῥεῖν ἕως ἂν αὔταρκες ἀποκριθῇ, ἐπειδὴ τὸ μόριον ψύχεται ὑπό τε τῶν βδελλῶν φύσει ψυχρῶν οὐσῶν καὶ ὑπὸ τοῦ περιέχοντος.
また、十分な量が分離されるまで、流れ出るのを防ぎ、許さない。 なぜなら、その部位は、本性的に冷たいものである蛭と、周囲の空気によって冷やされるからである。
§2Περὶ ἀντισπάσεως.
反引について。
Τὰς σφοδροτάτας ἐπιῤῥοὰς τῶν χυμῶν ἀντισπαστικοῖς βοηθήμασι κωλύομεν ἀθρόως κατασκήπτειν.
我々は、体液の激しい流入が、一挙に襲いかかるのを反引的な救済手段によって防ぐ。
ἀντισπαστικὰ δέ ἐστι βοηθήματα ἐπὶ τῆς εἰς θώρακα καὶ γαστέρα ῥοπῆς εἰς χεῖρας· ἔμετοι δὲ ἐπὶ τῆς εἰς τὰ κάτω, καθάπερ καὶ ἡ διὰ τῶν δριμυτέρων κλυσμῶν τῆς ἐπὶ τοὺς ἐμέτους.
反引的な手段とは、胸部や腹部への偏向に対しては手への適用であり、下部への偏向に対しては嘔吐であり、ちょうど、より刺激の強い浣腸によるものが、嘔吐への偏向に対するものであるのと同様である。
ἄμφω δὲ ταύτας τὰς ῥοπὰς, λέγω δὲ τὰς διὰ τῆς ἄνω καὶ κάτω γαστρὸς, εἰς οὖρα καὶ ἱδρῶτας ἀντισπάσεις·
そして、これら両方の偏向、すなわち上腹部と下腹部を介するものを、尿と汗へと引き戻す。
καὶ μέντοι γε καὶ τὰ οὖρα πρὸς ἱδρῶτάς τε καὶ διαχωρήσεις γαστρὸς.
また実に、尿もまた、汗や腹の下しへと引き戻される。
ἀντισπαστικὸν δὲ βοήθημα καὶ ἡ παρὰ τοὺς τιτθοὺς προβαλλομένη σικύα.
また、乳房の近くにあてられる吸角も反引的な手段である。
ταῖς δὲ καθ’ ὑποχόνδριον ἐρειδομέναις ἀντισπάσεις τὴν ἐπὶ τοὺς μυκτῆρας ὁρμὴν τοῦ αἵματος, ὥσπερ γε καὶ τὴν διὰ μήτρας ἄμετρον φοράν.
そして、季肋部に強くあてられる吸角は、鼻孔への血液の勢いを引き戻し、同様に、子宮を通る過度な流れをも引き戻す。
ἀντισπᾷ δὲ καὶ τὰ δριμέα φάρμακα τοῖς κόλποις ἐπιτιθέμενα τὰς ἐπὶ κεφαλὴν καὶ σπλάγχνα ῥοπὰς τῶν χυμῶν.
また、腋窩に適用される刺激の強い薬も、頭部や内臓への体液の偏向を引き戻す。
καὶ ἁπλῶς τὴν ἀντίσπασιν ποιητέον ἐπὶ μὲν τοῖς ἄνω ῥέουσι χυμοῖς εἰς τὰ κάτω, ἐπὶ δὲ τοῖς εἰς τὰ κάτω τοὐναντίον, καὶ ἐπὶ μὲν ταῖς ἔσω ῥοπαῖς ἔξω, καὶ πάλιν ἐπὶ ταῖς ἐκτὸς εἴσω, κᾂν πρὸς τὰ δεξιὰ ῥέπῃ, ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ, καὶ εἰ πρὸς τὰ εὐώνυμα, πρὸς τὰ ἐναντία.
そして端的に言えば、反引は、上方に流れる体液に対しては下方へ、下方に向かうものに対してはその反対へ、内なる偏向に対しては外へ、逆に外なるものに対しては内へ、また右に偏るなら左へ、左に偏るなら反対側へ行うべきである。
οὕτω δὲ καὶ τὰς μὲν ὀπίσω ῥοπὰς πρόσω, τὰς δ’ εἰς πρόσω ὄπισθεν.
同様に、後ろへの偏向は前へ、前への偏向は後ろへ行うべきである。