§1## ΓΑΛΗΝΟΥ ΠΕΡΙ ΧΡΕΙΑΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΒΙΒΛΙΟΝ.
Τίς ἡ τῆς ἀναπνοῆς χρεία;
ΓΑΛΗΝΟΥ ΠΕΡΙ ΧΡΕΙΑΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ ΒِΒΛΙΟΝ. 呼吸の有用性とは何であろうか。
ὅτι γὰρ οὐχ ἡ τυχοῦσα, φανερὸν ἐκ τοῦ μηδὲ βραχύτατον ἡμᾶς χρόνον ἀρκεῖν δύνασθαι, ἀπολλυμένης αὐτῆς.
それが並外れたものでない(=きわめて大きい)ことは、それが失われたとき、私たちがごく短い時間さえ生き延びることができないということから明らかである。
ᾧ καὶ δῆλον, ὅτι πρὸς οὐδεμίαν τῶν κατὰ μέρος ἐνεργειῶν, ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν ζωὴν διαφέρει.
このことからも、呼吸が部分的な活動のいずれのためでもなく、生命そのもののために役立っていることは明らかである。
ὥσπερ γὰρ, ὅσα γέγονε πρὸς τὸ βαδίζειν, τούτων στερηθέντες εἰς τὸ βαδίζειν βλαπτόμεθα, καὶ ὅσα πρὸς τὸ βλέπειν χρήσιμα, τούτων στερηθέντες οὐ βλέπομεν, οὕτως, ὅσα πρὸς τὸ ζῇν ἀναγκαῖα, τούτων στερηθέντες ἀποθνήσκομεν.
というのも、歩行のために造られたものを奪われれば、私たちは歩行に関して害を被り、また視覚に有用なものを奪われれば、私たちは見ることができなくなるが、それと同様に、生きるために不可欠なものを奪われれば、私たちは死んでしまうからである。
τί ποτε οὖν τηλικοῦτόν ἐστι τὸ παρὰ τῆς ἀναπνοῆς ἡμῖν χρηστόν;
それでは一体、呼吸によって私たちにもたらされるそれほどまでに大きな恩恵とは何なのだろうか。
ἆρά γε τῆς ψυχῆς αὐτῆς ἐστι γένεσις, ὡς Ἀσκληπιάδης φησίν;
それは、アスクレピアデスが言うように、魂そのものの生成なのだろうか。
ἢ γένεσις μὲν οὐχὶ, ῥῶσις δέ τις, ὡς τοῦ Νικάρχου Πραξαγόρας;
それとも生成ではなく、ニカルコスの息子プラクサゴラスが言うように、ある種の強化なのだろうか。
ἢ τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἀνάψυξίς τις, ὡς Φιλιστίων τε καὶ Διοκλῆς ἔλεγον;
あるいは、フィリスティオンやディオクレスが言っていたように、生まれつきの熱のある種の冷却なのだろうか。
ἢ καὶ θρέψις καὶ ἔμψυξις, ὡς Ἱπποκράτης;
あるいは、ヒッポクラテスが言うように、栄養摂取と冷却の両方なのだろうか。
ἢ τούτων μὲν οὐδὲν, ἐπιπληρώσεως δὲ ἕνεκεν ἀρτηριῶν ἀναπνέομεν, ὡς Ἐρασίστρατος οἴεται;
それとも、これらはいずれでもなく、エラシストラトスが考えているように、私たちは動脈を満たすために呼吸しているのだろうか。
σχεδὸν γὰρ τοσαῦται γεγόνασιν αἱρέσεις περὶ χρείας ἀναπνοῆς, εἰ καί τινες τῶν εἰρημένων δοκοῖεν μὴ διαφέρειν, ὥσπερ ἥ τε τῶν λεγόντων ῥώννυσθαι τὴν ἔμφυτον θερμασίαν ὑπὸ τῆς ἀναπνοῆς, καὶ ἡ τῶν ῥιπίζεσθαι.
というのは、呼吸の有用性に関しては、たとえ述べられたもののうちのいくつかが異なっていないように思われるとしても(たとえば、生来の熱が呼吸によって「強化される」と言う人々の意見と、「扇がれる」と言う人々の意見のように)、ほぼこれだけの学説が存在してきたからである。
διαφέρουσι γὰρ οὐδὲν αὗται τῆς λεγούσης ἐμψύχεσθαι·
なぜなら、これらの説は、生来の熱が「冷やされる」とする説と何ら異ならないからである。
πλὴν οὐ τὴν λέξιν χρὴ, ἀλλὰ τὴν διάνοιαν σκοπεῖν, ἥτις ἐν ἁπάσαις ἐστὶ μία.
ただし、言葉ではなく、意図に注目すべきであり、それはこれらすべての説において一つである。
τὴν γὰρ ψύξιν οὐκ αὐτὴν δήπου δι’ αὑτὴν, ὥσπερ οὐδὲ τὴν ῥίπισιν, ἢ τὴν ῥῶσιν, ἀλλ’ ὅτι φυλάττουσι τὴν ἔμφυτον θερμότητα, διὰ τοῦτο εἶναί φασι χρησίμους.
なぜなら、彼らは冷却そのものをそれ自体のために(有用であると)言っているのではなく、扇ぐことや強化することも同様であって、それらが生まれつきの熱を保存するからこそ、それらは有用なのだと言っているからである。
καὶ εἰ τοῦτό ἐστι τὸ κοινὸν ταῖς τρισὶ δόξαις, ἡ φυλακὴ τῆς ἐμφύτου θερμασίας, χαλεπὸς ὁ περὶ πασῶν αὐτῶν γίνεται λόγος καὶ δυσδιαίρετος, ὅτι ψυχῆς οὐσίαν οὐκ ἴσμεν.
そして、もしこれが三つの説に共通すること、すなわち生来の熱の保存であるとするなら、それらすべてに関する議論は困難で、区別しにくいものとなる。 なぜなら、私たちは魂の本質を知らないからである。
εἴπερ οὖν ἐνέργεια μὲν ψυχῆς ἡ ζωὴ, μεγάλα δ’ αὐτὴ φαίνεται πρὸς τῆς ἀναπνοῆς ὠφελεῖσθαι, μέχρι πόσου τὸν τρόπον τῆς ὠφελείας ἀγνοεῖν εἰκός ἐστιν ἡμᾶς;
したがって、もし命が魂の活動であり、その命が呼吸によって大いに益されているように見えるとするなら、私たちはその恩恵のあり方をどこまで知らないままでいるのが当然なのだろうか。
μέχρις ἂν, οἶμαι, τὴν οὐσίαν τῆς ψυχῆς ἀγνοῶμεν.
私の思うに、私たちが魂の本質を知らないままでいる間は(ずっとそう)であろう。
ἀλλ’ ὅμως τολμητέον τε καὶ ζητητέον τὸ ἀληθές.
しかしそれでも、大胆に真実を探求しなければならない。
εἰ γὰρ καὶ μὴ τύχωμεν αὐτοῦ, πάντως δήπου πλησιέστερον, ἢ νῦν ἐσμεν, ἀφιξόμεθα.
なぜなら、たとえ私たちがそれに到達できなくとも、少なくとも今よりも確実に近づくことはできるからである。
καὶ πρῶτόν γε δύο κεφάλαια πασῶν τῶν εἰρημένων αἱρέσεων ποιησάμενοι, πότερον αὐτῶν ἀληθέστερόν ἐστιν, εὑρεῖν πειραθῶμεν.
そして、まずは述べられたすべての説を二つの主要なカテゴリーに分類した上で、そのどちらがより真実であるかを見出そうと努めよう。
ἐοίκασι γὰρ αἱ μὲν εἰς τὴν οὐσίαν ἀποβλέπειν τοῦ εἰσπνεομένου ἀέρος, αἱ δὲ εἰς τὴν ποιότητα.
というのも、一方の説は吸入される空気の本質に注目しているように見え、他方の説は性質に注目しているように見えるからである。
τὸ μὲν οὖν γεννᾶσθαι λέγειν τὴν ψυχὴν, καὶ τὸ τρέφεσθαι, καὶ τὸ τὰς ἀρτηρίας ἐπιπληροῦσθαι, τὴν οὐσίαν ἐστὶ μόνον αἰτιωμένων, τὸ δὲ ῥιπίζεσθαι, καὶ ῥώννυσθαι, καὶ ψύχεσθαι, τὴν ποιότητα·
したがって、魂が生成される、あるいは栄養を与えられる、あるいは動脈が満たされると言うことは、本質のみを原因とする人々の主張であり、一方で、扇がれる、あるいは強化される、あるいは冷やされると言うことは、性質を原因とする主張である。
καθ’ ὃν, οἶμαι, λόγον καὶ σιτίον ὁ μὲν ὡς γλυκὺ προσφερόμενος, ἢ αὐστηρὸν, ἢ θερμὸν, ἢ ψυχρὸν, τὴν ποιότητα μόνον, ὁ δ’ ὡς τρέφον, εἰς τὴν οὐσίαν ἀποβλέπων αἴρεται.
私の思うに、これは、食物を摂取する際にある人はそれが甘いか、渋いか、熱いか、冷たいかとして摂取し、性質のみに注目するが、別の人はそれが栄養を与えるものとして摂取し、本質に目を向けて選ぶのと同様の理屈である。
τοῦτ’ οὖν πρῶτον διορισόμεθα, πότερον αὐτῆς τῆς οὐσίας χρῄζομεν τοῦ κατὰ τὴν εἰσπνοὴν ἐρχομένου ἀέρος, ἢ τῆς ποιότητος, ἢ ἀμφοτέρων.
それゆえ、私たちはまずこのことを決定しよう。 すなわち、私たちが呼吸の際に取り入れる空気の本質そのものを必要としているのか、それとも性質を必要としているのか、あるいはその両方を必要としているのかを。