- 底本
- Seneca, Lucius Annaeus. Tragoediae. Peiper, Rudolf; Richter, Gustav, editors. Leipzig: Teubner, 1921.
- 翻訳
- AI生成(gemini-3.5-flash) — 機械翻訳のため誤りを含む場合があります
- 言語
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi1017.phi001.humanitext-lat2:1-85
- 出力
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-27
ユノは、愛人たちに占拠された天を去り、夫ユピテルの不実を嘆く。彼女はヘルクレスが様々な難行や冥界降下を通じて栄光を極め、今や天をも脅かす存在になったことに激しい怒りと恐怖を覚え、彼を破滅させるために彼自身を狂気に陥れて戦わせることを決意する。
Soror Tonantis (hoc enim solum mihi
雷鳴を轟かす者の姉妹(というのも、この名だけが私に
nomen relictum est) semper alienum Iovem
残された唯一のものだから)として、私は常に他の女のものとなったユピテルを、
ac templa summi vidua1 deserui aetheris
そして未亡人として最高の天の神殿を去り、
locumque caelo pulsa paelicibus dedi;
天から逐われて愛人たちにその場所を譲り渡した。
tellus colenda est: paelices caelum tenent,
地上に住まわねばならぬ。愛人たちが天を占領しているのだから。
hinc Arctos alta parte glacialis poli
こちらでは、氷の極の遥か高みで、
sublime classes sidus Argolicas agit;
大熊座がギリシアの船団を導く高き星座となり、
hinc, qua tepenti vere labatur dies,
あちらでは、暖かな春に一日が暮れていくところで、
Tyriae per undas vector Europae nitet;
ティルスのエウロペを背に乗せて運んだ者が波間に輝き、
illinc timendum ratibus ac ponto gregem
あちらでは、船にとっても海にとっても恐るべき群れ、
passim vagantes exerunt Atlantides.
あちこちに彷徨うアトラスの娘たちが姿を現す。
ferro minax hinc terret Orion deos
こちらでは、剣を携えて脅かすオリオンが神々を脅かし、
suasque Perseus aureus stellas habet;
黄金のペルセウスが己の星々を領有している。
hinc clara gemini signa Tyndaridae micant
こちらでは、双子のトゥンダレオスの子らの明るき星座がまたたき、
quibusque natis2 mobilis tellus stetit.
また、その誕生によって動き回っていた大地が静止した者たちも輝く。
nec ipse tantum Bacchus aut Bacchi parens
バッコス自身やバッコスの母だけが
adiere superos: ne qua pars probro vacet,
天上に昇ったのではない。いかなる場所も不名誉から免れることのないように、
mundus puellae serta Gnosiacae gerit,
天はクノッソスの乙女の冠を戴いている。
sed vetera sero querimur
だが、古い怨み言を今更嘆いても遅い。
una me dira ac fera
ただ一つの恐ろしく残酷な
Thebana tellus nuribus a! sparsa impiis
テーバイの地が、ああ、不信心な嫁たちに満ちて、
quotiens novercam fecit! escendat licet3
私を何度継母にしたことか![ヘルクレスが]昇るがよい、
meumque victrix teneat Alcmene locum,
そして勝ち誇るアルクメネが私の場所を占めるがよい、
pariterque natus astra promissa occupet,
それと同時に、彼女の息子も約束された星々を手に入れるがよい、
in cuius ortus mundus impendit diem
その誕生のために、世界は丸一日を費やし、
tardusque Eoo Phoebus effulsit mari
遅れたポイボスは、その光をオケアノスに沈めたまま
retinere mersum iussus Oceano iubar.
保つように命じられて、東の海にようやく輝き出たのだ。
non sic abibunt odia; vivaces aget
だが、私の憎しみはこれほど容易くは消え去りはしない。暴力的な心が
violentus iras animus et saevus dolor
不滅の怒りを駆り立て、激しい痛みが、
aeterna bella pace sublata geret.
平和を奪い去って永遠の戦いを繰り広げるだろう。
Quae bella? quicquid horridum tellus creat
いかなる戦いか?敵意に満ちた大地が生み出すいかなる恐るべきものも、
inimica, quicquid pontus aut aer tulit
海や空がもたらした、
terribile dirum pestilens atrox ferum,
いかなる恐ろしく、不吉で、有害で、獰猛で、野蛮なものも、
fractum atque domitum est. superat et crescit malis
ことごとく砕かれ、屈服させられた。彼は打ち勝ち、災いによって成長し、
iraque nostra fruitur; in laudes suas
そして私たちの怒りを楽しんでいる。私の憎しみを
mea vertit odia: dum nimis saeva impero,
彼は己の称賛へと変える。私が過酷すぎる命令を下す間に、
patrem probavi, gloriae feci locum,
私は彼の父を証明してやり、彼の栄光の場を作ってやったのだ。
qua Sol reducens quaque deponens diem
太陽が一面では一日を連れ戻し、他面では一日を沈め、
binos propinqua tinguit Aethiopas face,
その近き熱で二つのエチオピアを焦がすところ、
indomita virtus colitur et toto deus
そこにおいて、彼の不屈の徳が崇められ、全世界で
narratur orbe. monstra iam desunt mihi
彼は神として語られている。今や私には、彼に与える怪物が尽きてしまい、
minorque labor est Herculi iussa exequi,
ヘルクレスにとって私の命令を実行することは、
quam mihi iubere: laetus imperia excipit,
私にとって命令することよりもたやすい。彼は喜んでその命令を受け入れる。
quae fera tyranni iura violenta queant
暴君のいかなる野蛮で暴力的な命令が、
nocere iuveni? nempe pro telis gerit
この若者を害することができようか?実に、彼は武器の代わりに携えているのだ、
quae timuit et quae fudit: armatus venit
かつて彼が恐れ、そして打ち倒したものを。彼は武装して現れるのだ、
leone et hydra, nec satis terrae patent:
ライオンとヒュドラによって。そして、彼には大地だけでは狭すぎる。
effregit ecce limen inferni Iovis
見よ、彼は冥界のユピテルの敷居を打ち破り、
et opima victi regis ad superos refert,
征服された王の豪華な戦利品を、天上へと持ち帰る。
parum est reverti, foedus umbrarum perit:
戻ってくるだけでは生ぬるい、影たちの秩序は破壊された。
vidi ipsa, vidi nocte discussa inferum
私自身がこの目で見たのだ、冥界の闇が払い除けられ、
et Dite domito spolia iactantem patri
ディスが征服されて、彼が父に向かって戦利品を誇らしげに見せびらかしているのを。
fraterna, cur non Tinctum4 et oppressum trahit
父の兄弟から奪った戦利品を。なぜ彼は、縛り上げ、屈服させた者を引き連れてこないのか、
ipsum catenis paria sortitum Iovi
ユピテルと同等の運命をくじ引きで得た彼自身を鎖で縛って。
Ereboque capto potitur et retegit Styga?
そしてエレボスを奪って支配し、ステュクスを暴き出すのか?
patefacta ab imis manibus retro via est
深き死者の国から逆方向への道が開かれ、
et sacra dirae mortis in aperto iacent.
恐るべき死の不吉な秘密が白日の下に晒されている。
at ille, rupto carcere umbrarum ferox,
だが彼は、影たちの牢獄を破って狂暴になり、
de me triumphat et superbifica manu
私に対して凱旋式を執り行い、傲慢な手で
atrum per urbes ducit Argolicas canem.
アルゴスの都市を通じて、あの黒い犬を引き回している。
viso labantem Cerbero vidi diem
ケルベロスを見て、日が揺らぎ、
pavidumque Solem; me quoque invasit tremor,
太陽が怯えるのを私は見た。私自身をも恐怖が襲い、
et terna monstri colla devicti intuens
征服された怪物の三つの首を見つめながら、
timui imperasse. levia sed nimium queror;
私はそれを命じたことを恐れた。だが、私はあまりにも軽いことを嘆いている。
caelo timendum est, regna ne summa occupet
天を恐れねばならぬ。最高の国を占領せぬように、
qui vicit ima: sceptra praeripiet patri.
深き国を征服した者が。彼は父から王笏を奪い取るだろう。
nec in astra lenta veniet ut Bacchus via:
そして、彼はバッコスのようにおだやかな道を通って星々へと至るのではない。
iter ruina quaeret et vacuo volet
彼は破滅を通じて道を求め、誰もいなくなった世界を
regnare mundo, robore experto tumet,
支配することを望むだろう。自ら試みた力に彼はのぼせ上がり、
et posse caelum viribus vinci suis
自分の力によって天をも征服し得ることを
didicit ferendo;5 subdidit mundo caput
支えることで学んだのだ。彼は世界の下に頭を入れ、
nec flexit umeros molis immensae labor
測り知れぬ重みの労苦も、その両肩を屈めさせることはなく、
meliusque collo sedit Herculeo polus.
天球は、ヘルクレスの首の上の方にこそ、よりよく収まったのだ。
immota cervix sidera et caelum tulit
揺るぎない首は、星々と天、
et me prementem: quaerit ad superos viam.
そして彼を圧迫する私をも支えた。彼は天上へと至る道を求めている。
Perge ira, perge et magna meditantem opprime,
進め、わが怒りよ、進め、そして大いなることを企む者を押し潰せ。
congredere, manibus ipsa dilacera tuis:
立ち向え、お前自身の手で彼を引き裂くのだ。
quid tanta mandas odia? discedant ferae,
なぜこれほど大きな憎しみを委ねるのか?野獣どもは立ち去るがよい、
ipse imperando fessus Eurystheus vacet.
命令することに疲れ果てたエウリュステウス自身も、手を引くがよい。
Titanas ausos rumpere imperium Iovis
ユピテルの支配を破ろうと企てたティタン神族を
emitte, Siculi verticis laxa specum,
解き放て、シチリアの山頂の洞窟を開け、
tellus gigante Doris excusso tremens
ドリスの大地は、揺り動かされる巨人に震え、
supposita monstri colla terrifici levet —
その下に敷かれた恐るべき怪物の首を持ち上げるがよい――
sed vicit ista. quaeris Alcidae parem?
だが、彼はそれらをも打ち破った。お前はアルケウスの孫に比肩する者を求めるのか?
nemo est nisi ipse: bella iam secum gerat.
彼自身を除いて、誰もいない。今や、彼自身に対して戦いを繰り広げさせよ。
- 3vidua
形容詞 vidua(未亡人の、夫を奪われた)は主格・女性・単数であり、動詞 deserui の主語であるユノの状態を述語的に修飾している。直接 templa(中性複数対格)にかかるのではない。
- 15quibusque natis
奪格絶対構文(quibus natis: 彼らが生まれたとき)。先行詞(アポロンとディアナ、あるいはその星々)が省略されており、前行の hinc や Tyndaridae と並列関係にある。mobilis tellus(漂う大地、すなわちデロス島)が stetit(静止した)という神話的事実を指す。
- 21escendat licet
非人称動詞 licet が接続法現在 escendat を伴い、譲歩(「〜するがよい」「〜するとしても構わない」)を表している。
- 52Tinctum
伝承テキストの Tinctum(染められた)は、文脈上 vinctum(縛られた、vincio の過去分詞)の誤記・異読と解釈される。直後の oppressum(屈服させられた)および catenis(鎖で)と呼応する。
- 70ferendo
動名詞 ferre の奪格であり、手段(「[天の重みを]支えることによって」)を表している。ヘルクレスがアトラスに代わって天を支えた経験を指す。
翻訳:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 公開)・修正履歴(1 件・最終 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校閲 — 訳文 1 件
