§29Iam nunc putas delectamentis L exige re spatium hoc? cur tam ingratus es, ut tot et tales uoluptates a deo contributas tibi satis non habeas neque recognoscas? quid enim incundius quam dei patris et domini reconciliatio, quam ueritatis reuelatio, quam errorum recognitio, quam tantorum retro criminum uenia? quae maior uoluptas quam fastidium ipsius uoluptatis, quam saeculi totius contemptus, quam uera libertas, quam conscientia integra, quam uita sufficiens, quam mortis timor nullus? quod calcas deos nationum, quod daemonia expellis, quod medicinas facis, quod reuelationes petis, quod deo uiuis? haec uoluptates, haec spectacula Christianorum sancta perpetua gratuita;
이제 그대는 향락으로 이 생의 기간을 보내는 것이 허용된다고 생각하는가? 왜 그대는 그토록 배은망덕하여 하느님께서 그대에게 나누어 주신 이토록 많고 훌륭한 향락들을 충분하다고 여기지 않으며 인정하지도 않는가? 실로 아버지 하느님과 주님과의 화해, 진리의 계시, 오류의 자각, 그리고 지나간 그 많은 죄악에 대한 용서보다 더 기쁜 일이 어디 있겠는가? 향락 자체에 대한 혐오, 온 세상에 대한 경멸, 참된 자유, 온전한 양심, 자족하는 삶, 그리고 죽음에 대한 아무런 두려움이 없는 것보다 더 큰 향락이 어디 있겠는가? 이방 민족들의 신들을 짓밟는 것, 악령들을 쫓아내는 것, 치유를 베푸는 것, 계시를 청하는 것, 하느님을 위해 살아가는 것, 이 모든 것들 말이다. 이것들이야말로 그리스도인들의 향락이며, 거룩하고 영원하며 값없는 볼거리들이다.
in his tibi circenses ludos interpretare, cursus saeculi intuere, tempora labentia, spatia peracta dinumera, metas consummationis exspecta, societates ecclesiarum defende, ad signum dei suscitare, ad tubain angeli erigere, ad martyrum palmas gloriare.
이 안에서 그대 자신을 위한 전차 경기들을 해석해 내고, 세상의 달리기를 주시하며, 흘러가는 시간과 이미 지나온 거리들을 세어 보고, 종말이라는 반환점을 기다리며, 교회들의 친교를 수호하고, 하느님의 신호에 맞추어 일어나며, 천사의 나팔 소리에 몸을 일으키고, 순교자들의 종려나무 가지를 자랑하라.
si scaenicae doctrinae delectant, satis nobis litterarum est, satis uersuum est, satis sententiarum, satis etiam canticorum, satis uocum, nec fabulae, sed ueritates, nec strophae, sed simplicitates.
만일 연극의 가르침이 즐거움을 준다면, 우리에게는 충분한 문학이 있고, 충분한 시가 있으며, 충분한 격언이 있고, 충분한 노래와 충분한 음성들이 있다. 그것들은 허구의 이야기가 아니라 진리이며, 속임수가 아니라 단순함이다.
uis et pugilatus et luctatus? praesto sunt, non parua et multa.
권투와 레슬링도 원하는가? 그것들은 눈앞에 있으며, 사소하지 않고 수없이 많다.
aspice impudicitiam deiectam a castitate, perfidiam Caesam a fide, saeuitiam a misericordia contusam, petulantiam a modestia adumbratam, et tales sunt apud nos agones, in quibus ipsi coronamur.
순결에 의해 쓰러진 음탕함, 믿음에 의해 베어진 불신, 자비에 의해 박살 난 잔혹함, 겸손에 의해 가려진 방자함을 보라. 이러한 것들이 우리 가운데 있는 경기들이며, 그 안에서 우리 자신이 관을 씌움 받는다.
uis autem et sanguinis aliquid? habes Christi.
그런데 피도 조금 보기를 원하는가? 그대에게는 그리스도의 피가 있다.
§30Quale autem spectaculum in proximo est aduentus domini iam indubitati, iam superbi, iam triumphantis! quae illa exultatio angelorum, quae gloria resurgentium sanctorum! quale regnum exinde iustorum! qualis ciuitas noua Hierusalem! at enim supersunt alia spectacula, ille ultimus et perpetuus iudicii dies, ille nationibus insperatus, ille derisus, cum tanta saeculi uetustas et tot eius natiuitates uno igni haurientur.
그렇다면 이제 결코 의심할 수 없고, 당당하며, 승리를 거두시는 주님의 오심이 머지않았으니, 이는 얼마나 대단한 볼거리인가! 천사들의 저 환호와 부활하는 성도들의 영광은 어떠할 것인가! 그 뒤에 이어질 의인들의 나라는 어떠하며, 새 예루살렘이라는 도성은 어떠할 것인가! 그러나 실로 다른 볼거리들이 남아 있으니, 곧 저 마지막이자 영원한 심판의 날, 이방 민족들에게는 예기치 못했고 조롱받았던 그날이다. 그때 세상의 그토록 오랜 역사와 거기서 태어난 그 많은 존재들이 단 하나의 불길에 삼켜질 것이다.
quae tunc spectaculi latitudo! quid admirer? quid rideam? ubi gaudeam, ubi exultem, tot spectans reges, qui in caelum recepti nuntiabantur, cum Ioue ipso et ipsis suis testibus in imis tenebris congemescentes? item praesides persecutores dominici nominis saeuioribus quam ipsi flammis saeuierunt insultantes contra Christianos liquescentes? quos praeterea? sapientes illos philosophos coram discipulis suis una conflagrantibus erubescentes, quibus nihil ad deum pertinere suadebant, quibus animas aut nullas aut non in pristina corpora redituras adfirmabant? etiam poetas non ad Rhadamanthi nec ad Minonis, sed ad inopinati Christi tribunal palpitantes? tunc magis > tragoedi audiendi, magis scilicet uocales in sua propria calamitate;
그때 볼거리의 펼쳐짐은 얼마나 광대하겠는가! 내가 무엇을 경탄하겠는가? 무엇을 비웃겠는가? 어디서 기뻐하고, 어디서 환호하겠는가? 하늘로 들어 올려졌다고 선포되던 그 많은 왕들이, 유피테르 자신 및 그들 자신의 증인들과 함께 가장 깊은 어둠 속에서 함께 신음하는 것을 보면서 말이다. 마찬가지로, 주님의 이름을 박해하던 총독들이, 자신들이 그리스도인들을 모욕하며 기세를 부렸던 그 불길보다 더 사나운 불길 속에서 녹아내리는 것을 보면서 말이다. 그 밖에 또 누구이겠는가? 저 지혜롭다는 철학자들이 함께 불타오르는 자신들의 제자들 앞에서 부끄러워하는 모습을 보면서 말이다. 그들은 제자들에게 하느님과는 아무런 상관이 없다고 설득했고, 영혼이란 아예 없거나 혹은 원래의 육체로 돌아가지 못할 것이라고 단언했던 자들이다. 또한 시인들이 라다만투스나 미노스의 법정이 아니라, 뜻밖에도 그리스도의 재판석 앞에서 떨고 있는 것을 보면서 말이다. 그때야말로 비극 배우들의 목소리를 들을 만할 것이니, 그들은 과연 자신들의 파멸 속에서 더욱 목청을 높일 것이다.
tunc histriones cognoscendi, solutiores multo per ignem;
그때야말로 배우들을 알아볼 수 있을 것이니, 그들은 불길 속에서 훨씬 더 유연해질 것이다.
tunc spectandus auriga in flammea rota totus ruber; tunc xystici contemplandi, non in gymnasiis, sed in igne *** iaculati, nisi quod ne tunc quidem illos uelim uisos, ut qui malim ad eos potius conspectum insatiabilem conferre, qui in dominum desaeuierunt.
그때 불타는 바퀴 위에서 온통 붉게 달아오른 전차 모리가 목격될 것이며, 그때 운동 경기자들이 체육관이 아니라 불 속에서 던져져 뒹구는 모습이 관찰될 것이다. 다만 그때라 할지라도 나는 그들을 보고 싶어 하지는 않을 것이니, 주님께 잔학하게 굴었던 자들에게 오히려 내 만족할 줄 모르는 시선을 던지기를 더 바라기 때문이다.
hic est ille, dicam, fabri aut quaestuariae filius,. sabbati destructor, Samarites et daemonium habens;
“이자가 바로,” 나는 말하리라, “목수나 창녀의 아들이요 안식일의 파괴자이며, 사마리아인이자 악령 들린 자다.
hic est quem a Iuda redemistis, hic est ille harundine et colaphis diuerberatus, sputamentis dedecoratus, felle et aceto potatus;
이자가 바로 너희가 유다에게서 사들인 자며, 갈대와 주먹으로 매질 당하고, 침 뱉음으로 모욕당하며, 쓸개즙과 신 포도주를 마셔야 했던 자다.
hic est, quem clam discentes subripuerunt, ut surrexisse dicatur, hortulanus detraxit, ne lactucae suae frequentia commeantium adlaederentur. ut talia spectes, ut talibus exultes, quis tibi praetor aut consul aut quaestor aut sacerdos de sua liberalitate praestabit? et tamen haec iam quodammodo habemus per fidem spiritu imaginante repraesentata.
이자가 바로, 그가 부활했다고 말해지도록 제자들이 남몰래 훔쳐 갔다는 자이며, 혹은 정원사가 지나다니는 사람들의 빈번함에 자기 상추가 다치지 않도록 치워 버렸다는 자다.” 이러한 것들을 보고, 이러한 것들에 환호하는 것을, 대체 어떤 법무관이나 집정관이나 재무관이나 사제가 자신의 관대함으로 그대에게 제공해 주겠는가? 그러나 우리는 이 일들을 이미 어떤 면에서는 영이 머릿속에 그리는 방식을 통해, 믿음으로써 현재 지니고 있다.
ceterum qualia illa sunt, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt? credo, circo et utraque cauea et omni stadio gratiora.
그나저나 눈이 본 적이 없고 귀가 들은 적이 없으며 사람의 마음에 떠오른 적도 없는 그것들은 과연 어떠하겠는가? 나는 그것들이 전차 경기장이나 극장의 양쪽 관람석, 그리고 모든 경기장보다 더 즐거운 것이라 믿는다.