Humanitext Reader

테르툴리아누스 · 인내에 관하여 §14-16

의인들의 인내의 모범과 참된 인내의 모습

9개 구절 중 9번째 · 라틴어

요약

이사야, 스테파노, 욥의 사례를 통해 그리스도교적 인내의 위대함이 제시되고, 하느님께서 인간 인내의 가장 합당한 수탁자로 묘사된다. 나아가 인내의 아름다운 형상과 그것이 하느님의 영에 동반하는 모습이 기술되며, 세속적이고 거짓된 인내와 대조된다.

§14His patientiae uiribus secatur Esaias et de domino non tacet, lapidatur Stephanus et ueniam hostibus suis postulat.
이러한 인내의 힘으로 이사야는 톱으로 켜지면서도 주님에 대해 침묵하지 않았고, 스테파노는 돌에 맞으면서도 자신의 원수들을 위해 용서를 청하였다.
o felicissimum illum quoque, qui omnem patientiae speciem aduersus omnem diaboli uim expunxit! quem non abactae greges, non] illae in pecore diuitiae, non filii uno ruinae impetu adempti, non ipsius denique corporis in uulnere crucia. tus a patientia fide domino dedita exclusit, quem diabolus totis uiribus frustra cecidit.
악마의 모든 힘에 맞서 인내의 모든 형태를 완수한, 저 지극히 행복한 사람 또한 얼마나 복된가! 몰수당한 가축 떼도, 가축이라는 저 부도, 단 한 번의 붕괴의 충격으로 빼앗긴 자식들도, 마침내 상처 속에서 겪은 자기 육신 자체의 고통도, 주님께 봉헌된 신앙의 인내로부터 그를 떨어뜨려 놓지 못하였으니, 악마는 온 힘을 다해 그를 쳤으나 허사였다.
neque enim a respectu dei tot doloribus auocatus ille est, sed constitit nobis in exemplum et testimonium tam spiritu quam carne tam animo quam corpore patientiae perpetrandae, ut neque damnis saecularium nec amissionibus carissimorum nec corporis quidem conflictationibus succidamus.
그는 그토록 많은 고통으로 인해 하느님을 우러러봄으로부터 멀어지지 않았고, 오히려 영으로나 육으로나 마음으로나 몸으로나 인내를 완수해야 할 모범과 증거로 우리에게 우뚝 섰으니, 이는 우리가 세상 것들의 손실이나 가장 사랑하는 이들의 상실이나 육신의 고난에 결코 굴복하지 않게 하려는 것이다.
quale in illo uiro feretrum deus de diabolo extruxit, quale uexillum de inimico gloriae suae extulit, cum ille homo ad omnem acerbum nuntium nihil\' ex ore promeret nisi deo gratias, cum uxorem iam malis: delassatam et ad praua remedia suadentem execraretur! quid ridebat deus, quid dissecabatur malus, cum Iob inmundum ulceris sui redundantiam magna aequanimitate destringeret, cum erumpentes bestiolas inde in eosdem specus et pastus refossae carnis ludendo reuocaret! itaque operarius ille uictoriae dei retusis omnibus iaculis temptationum lorica clipeoque patientiae et integritatem mox corporis a deo recuperauit et quae amiserat conduplicata possedit et si filios quoque restitui uoluisset, pater iterum uocaretur.
하느님께서 저 사람 안에서 악마에 맞서 참으로 위대한 전리품을 쌓아 올리셨고, 자신의 영광의 원수에 맞서 참으로 위대한 깃발을 드높이셨으니, 저 사람이 온각 비통한 소식을 접하고도 입에서 “하느님께 감사” 외에는 아무것도 내지 않았을 때이며, 이미 재앙들에 지쳐 사악한 해결책을 권하는 아내를 꾸짖었을 때이다! 욥이 제 종기의 더러운 분비물을 커다란 평정심으로 긁어내고 있을 때, 거기서 뿜어져 나오는 벌레들을 장난삼아 파헤쳐진 살점이라는 그들의 굴이자 먹이 터로 되돌려 보내고 있었을 때, 하느님께서는 얼마나 기뻐하셨으며 저 악한 자는 얼마나 속이 찢어졌겠는가! 그리하여 하느님의 승리를 이룬 저 일꾼은 인내의 갑옷과 방패로 유혹의 모든 화살을 꺾어 버리고, 곧 하느님으로부터 육신의 온전함을 회복하였으며 상실했던 것들을 두 배로 소유하게 되었고, 만일 자식들 또한 돌려받기를 원했다면 다시 아버지라 불렸을 것이다.
sed maluit in illo die reddi sibi: tantum gaudii, securus de domino, distulit: sustinuit iam uoluntariam orbitatem, ne sine aliqua patientia uiueret.
그러나 그는 저 날에 그것들이 자신에게 돌려지기를 바랐다. 주님 안에서 안심한 그는 그토록 큰 기쁨을 뒤로 미루었고, 아무런 인내 없이 살아가는 일이 없도록 자발적인 무자 상태를 감내하였다.
§15Adeo satis idoneus patientiae sequester deus: si iniuriam deposueris penes eum, ultor est;
이처럼 하느님께서는 인내의 지극히 합당한 수탁자이시다.
si damnum, restitutor est; si dolorem, medicus est; si mortem, resuscitator est quantum patientiae licet, ut deum habeat debitorem! nec inmerito [enim.
만일 그분께 부당한 손상을 맡겨 둔다면 그분은 보복자이시며, 손실이라면 회복해 주시는 분 이시고, 고통이라면 의사이시며, 죽음이라면 다시 살리시는 분이시다. 하느님을 채무자로 삼다니, 인내에 허락된 권한이 참으로 크도다! 그리고 그것은 당연한 일이다.
omnia enim placita eius tuetur, omnibus mandatis eius interuenit: fidem munit, pacem gubernat, dilectionem ådiuuat, humilitatem instruit, paenitentiam expectat, exhomolo. gesin adsignat, carnem regit, spiritum seruat, linguam frenat, manum continet, temptationes inculcat, scandala pellit, martyria consummat, pauperem consolatur, diuitem temperat, infirmum non consumit, ualentem non extendit, fidelem delectat. gentilem inuitat, seruum domino, dominum deo commendat. feminam exornat. uirum adprobat;
왜냐하면 인내는 하느님 마음에 드는 모든 것을 지키고 그분의 모든 계명에 개입하기 때문이다. 즉 믿음을 굳건히 하고, 평화를 다스리며, 사랑을 돕고, 겸손을 가르치며, 회개를 기다리고, 고백을 이끌어 주며, 육신을 다스리고, 영을 보존하며, 혀를 재갈 물리고, 손을 억제하며, 유혹을 짓밟고, 걸림돌을 몰아내며, 순교를 완성하고, 가난한 이를 위로하며, 부유한 이를 절제시키고, 약한 이를 파멸시키지 않고, 강한 이를 우쭐대게 하지 않으며, 신자를 기쁘게 하고, 이방인을 초대하며, 종을 주인에게, 주인을 하느님께 추천하고, 여성을 치장하고, 남성을 인정해 준다.
amatur in puero, laudatur in iuuene, suspicitur in sene; in omni sexu, in omni aetate, formosa est.
어린아이에게서는 사랑받고, 젊은이에게서는 찬양받으며, 노인에게서는 존경받으니, 모든 성별에서, 모든 연령에서 그것은 아름답다.
age iam, sis. et effigiem habitumque eius comprehendamus.
이제 원하신다면, 그의 모습과 의복도 마음속에 그려 보도록 하자.
uultus illi tranquillus et placidus, frons pura, nulla maeroris aut irae rugositate contracta;
그의 얼굴은 평온하고 온화하며, 이마는 깨끗하여 슬픔이나 분노의 주름으로 찌푸려지는 일이 없다.
remissa aeque is laetum modum supercilia, oculis humilitate, non infelicitate deiectis;
눈썹 역시 즐거운 표정으로 풀려 있고, 눈은 불행해서가 아니라 겸손함으로 아래를 향하고 있다.
os taciturnitatis honore signatum; color, qualis securis et innoxiis; motus frequens capitis in diabolum et minax risus;
입은 침묵의 영예로 굳게 다물려 있고, 안색은 안심하고 해가 없는 이들의 안색과 같으며, 머리는 자주 악마를 향해 흔들며 위협적인 미소를 짓는다.
ceterum amictus circum pectora candidus et corpori impressus, ut qui nec inflatur nec inquinatur.
또한 가슴 주위의 옷은 하얗고 몸에 밀착되어 있으니, 부풀어 오르지도 더러워지지도 않는 옷과 같다.
sedet! enim in throno spiritus eius mitissimi et mansuetissimi, qui non turbine glomeratur, non nubilo liuet, sed est tenerae serenitatis, apertus et simplex, quem tertio uidit Helias.
왜냐하면 인내는 가장 온화하고 가장 유순한 영의 어좌에 앉아 있기 때문인데, 그 영은 폭풍으로 휩쓸리지도 않고 먹구름으로 거무스름해지지도 않으며, 부드러운 고요함에 차 있고 열려 있으며 단순하니, 엘리야가 세 번째로 보았던 것이다.
nam ubi deus, ibidem et alumna eius, patientia scilicet.
하느님께서 계시는 곳에는 그분의 양녀, 즉 인내도 함께 있기 때문이다.
cum ergo spiritus dei descendit, indiuidua patientia comitatur eum.
그러므로 하느님의 영이 내려오실 때, 뗄 수 없는 동반자인 인내가 그분을 수행한다.
si non cum spiritu admiserimus, in nobis morabitur semper? immo nescio, an diutius perseueret- BKM sua comite ac ministra omni loco ae tempore angatur necesse est.
만일 우리가 영과 함께 인내를 받아들이지 않는다면, 영이 우리 안에 늘 머물러 계시겠는가? 아니, 더 오래 머무르실 수 있을지 모르겠다. 자신의 동반자이자 시녀가 없다면, 영은 모든 장소와 시간에서 괴로워할 수밖에 없기 때문이다.
quodcumque inimicus eius inflixerit, solus sustinere non poterit, carens instrumento sustinendi.
그의 원수가 무엇을 가하든, 버텨 낼 도구(인내)가 없다면 영은 홀로 그것을 견뎌 낼 수 없을 것이다.
§16Haec patientiae ratio, haec disciplina, haec opera, — caelestis et uerae.
이것이 바로 인내의 원리이자 규율이며 작용이다.
scilicet Christiana non, ut illa patientia gentium terrae, falsa probrosa.
―― 곧 천상적이고 참된, 그리스도교적인 인내의 것이며, 저 지상 이방인들의 거짓되고 불명예스러운 인내와는 같지 않다.
nam ut in isto quoque domino diabolus aemularetur, quasi plane ex pari — nisi quod ipsa diuersitas mali et boni aequaliter magnitudinis par est — docuit et suos patientiam propriam, illam dico, quae maritos dote uenales aut lenociniis negotiantes uxorum potestatibus subicit, quae aucupandis orbitatibus omnem coacti obsequii laborem mentitis adfectionibus tolerat, quae uentris operarios contumeliosis patrociniis gulae subiectione libertatis addicit.
왜냐하면 이 주님에 대해서도 악마가 마치 대등한 상대인 양 맞서기 위해 ――악과 선의 차이 자체는 그 크기에 있어서 동등하게 필적한다는 점을 제외하면 말이다―― 자신의 추종자들에게도 그들만의 인내를 가르쳤기 때문이다. 내가 말하는 것은, 지참금 때문에 매수되거나 아내의 매춘으로 장사를 부리는 남편들을 아내의 권세 아래 굴복시키는 저 인내이며, 자식 없는 이들의 유산을 가로채기 위해, 거짓된 애정으로 강요된 굴종의 모든 노고를 견뎌 내는 저 인내이며, 배 속을 위해 일하는 자들을, 탐식을 위해 자유를 종속시킴으로써 모욕적인 비호 아래 얽매어 두는 저 인내이다.
talia nationes patientiae studia nouerunt et tanti boni nomen foedis operationibus occupant;
이방 민족들은 그와 같은 인내의 추구를 알고 있으며, 이토록 커다란 선의 이름을 추잡한 행위들로 채우고 있다.
patientes riualium et diuitum et inuitatorum, impatientes solius dei uiuunt.
그들은 경쟁자나 부유한 자나 초대한 자에게는 인내하면서도, 오직 하느님 한 분께만 조바심을 내며 살아간다.
sed uiderint sua et sui praesidis, quam patientiam sub terra ignis expectat.
그러나 그들 자신과 그들의 수령의 일은 그들이 알아서 하라고 내버려 두자. 그들의 인내를 땅 밑에서 불이 기다리고 있다.
ceterum nos amemus patientiam dei, patientiam Christi: rependamus illi quam pro nobis ipse dependit;
반면에 우리는 하느님의 인내, 그리스도의 인내를 사랑하자. 그리스도께서 우리를 위해 친히 지불하신 인내를 그분께 되돌려 드리자.
offeramus patientiam spiritus, patientiam carnis, qui in resurrectionem carnis et spiritus credimus.
육신과 영의 부활을 믿는 우리이니, 영의 인내와 육신의 인내를 바치도록 하자.
-

어휘·문법 주석

  1. ¦15¦o felicissimum illum quoque — 감탄을 나타내는 `o`와 함께 대격이 사용되는 ‘감탄 대격’ 구문으로, 동사 없이 독립된 감탄문을 구성한다. `illum`은 구약성경의 욥을 지시하는 대명사이다.
  2. ¦15¦quem non abactae greges... exclusit — 복수의 주어 `greges`, `diuitiae`, `filii`, `cruciatus`에 대해 동사 `exclusit`가 단수형으로 쓰였다. 이는 가장 가까이에 있는 마지막 주어 `cruciatus`(단수)에 일치시킨 형태이거나, 각각의 주어들이 개별적으로 ‘그를 배제하지 못했다’는 뉘앙스를 강조하기 위한 수사학적 일치이다.
  3. ¦10¦tantum gaudii — 중성 대명사(혹은 명사적으로 쓰인 형용사) `tantum`(이만큼의 것)이 부분 속격 `gaudii`(기쁨의)를 동반하는 구문으로, ‘이토록 큰 기쁨’을 의미한다.
  4. ¦15¦angatur — 비인칭 표현 `necesse est`(~해야만 한다)에 의해 인도되며, 접속사 `ut`가 생략된 접속법 수동태(3인칭 단수)이다. 주어는 앞 문장으로부터 보충되는 `spiritus`(하느님의 영)이다.
  5. ¦20¦docuit et suos patientiam propriam — 이중 대격을 취하는 동사 `doceo`의 구문이다. 가르침의 대상인 ‘사람’을 뜻하는 `suos`와 가르침의 내용인 ‘사물’을 뜻하는 `patientiam propriam`이 모두 대격으로 쓰였다.
  6. ¦25¦aucupandis orbitatibus — 동형용사의 복수 탈격 `aucupandis`가 명사 `orbitatibus`(자식 없음, 상속인 없음)에 일치하여 수식하는 형태이다. 여기서는 수단 혹은 목적을 나타내는 표현으로 기능하고 있다.

이 구절 인용하기

테르툴리아누스, 인내에 관하여 §14-16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:stoa0275.stoa023.humanitext-lat2:14-16

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.