§4Non te terremus, qui nec timemus, sed velim, ut omnes salvos facere possimus monendo μὴ θεομαχεῖν.
우리는 당신을 두렵게 하려는 것이 아닙니다. 우리 자신도 두려워하지 않기 때문입니다. 다만 하느님과 맞서 싸우지 말 것을 경고함으로써 모든 사람을 구원할 수 있기를 바랄 뿐입니다.
Potes et officio iurisdictionis tuae fungi et humanitatis meminisse, vel quia et vos sub gladio estis.
당신은 사법권의 직무를 수행하면서도 인도주의를 기억할 수 있습니다. 혹은 당신들 자신 또한 칼 아래에 있기 때문이기도 합니다.
Quid enim amplius tibi mandatur quam nocentes confessos damnare, negantes autem ad tormenta revocare? Videtis ergo, quomodo ipsi vos contra mandata faciatis, ut confessos negare cogatis.
실로 자백한 유죄한 자들을 처벌하고, 부인하는 자들을 고문으로 돌려보내는 것 외에 당신에게 더 부과된 명령이 무엇입니까? 그러므로 당신들이 어떻게 스스로 명령에 반하여 행동하며, 자백한 자들에게 부인하도록 강요하고 있는지 보십시오.
Adeo confitemini innocentes esse nos, quos damnare statim ex confessione non vultis.
자백한 즉시 우리를 처벌하려 하지 않는 것으로 보아, 당신들은 우리가 무죄함을 이토록 인정하고 있는 셈입니다.
Si autem contenditis ad elidendos nos, iam ergo innocentiam expugnatis.
하지만 당신들이 우리를 파멸시키려고 고집한다면, 당신들은 이제 무죄함 자체를 공격하는 것입니다.
Quanti autem praesides et constantiores et crudeliores dissimulaverunt ab huiusmodi causis? ut Cincius Severus, qui Thysdri ipse dedit remedium, quomodo responderent Christiani, ut dimitti possent: ut Vespronius Candidus, qui Christianum quasi tumultuosum civibus suis satisfacere dimisit: ut Asper, qui modice vexatum hominem et statim deiectum nec sacrificium compulit facere, ante professus inter advocatos et adsessores dolere se incidisse in hanc causam.
그런데 더 단호하고 더 잔혹한 총독들 중 얼마나 많은 이들이 이러한 종류의 소송을 묵인해 주었습니까? 티스드루스에서 그리스도인들이 석방될 수 있도록 어떻게 대답해야 하는지 스스로 해결책을 일러 준 킨키우스 세웨루스처럼 말입니다. 또한 그리스도인을 마치 소요를 일으킨 자처럼 취급하여 시민들을 만족시키고 석방해 준 웨스프로니우스 칸디두스처럼 말입니다. 또한 가볍게 고문당하고 즉시 굴복한 사람에게 제물을 바치도록 강요하지도 않았으며, 사전에 변호인들과 배석 판사들 앞에서 자신이 이 소송에 휘말리게 된 것을 유감스럽게 생각한다고 공언했던 아스페르처럼 말입니다.
Pudens etiam missum ad se Christianum in elogio concussione eius intellecta dimisit, scisso eodem elogio, aine accusatore negans se auditurum hominem secundum mandatum.
푸덴스 역시 자신에게 압송된 그리스도인에 대해 기소장을 보고 갈취가 있었음을 알아차리자 그 기소장을 찢어버리고 석방했으며, 고발자가 없다면 칙령에 따라 그 사람을 신문하지 않겠다고 선언했습니다.
Haec omnia tibi et de officio suggeri possunt et ab eisdem advocatis, qui et ipsi beneficia habent Christianorum, licet acclament quae volunt.
이 모든 일은 당신의 직무상으로도, 그리고 제멋대로 소리치고는 있으나 스스로도 그리스도인들에게서 은혜를 입고 있는 바로 그 변호인들에 의해서도 당신에게 건의될 수 있는 일입니다.
Nam et cuiusdam notarius, cum a daemone praecipitaretur, liberatus est, et quorundam propinquus et puerulus, et quanti honesti viri (de vulgaribus enim non dicimus) aut a daemoniis aut valetudinibus remediati sunt? Ipse etiam Severus, pater Antonini, Christianorum memor fuit.
실로 어떤 사람의 서기관은 악령에 의해 내동댕이쳐졌을 때 구출되었고, 어떤 이들의 친척과 어린아이, 그리고 얼마나 많은 고귀한 신분의 인물들이(서민에 대해서는 말하지 않겠습니다만) 악령이나 질병으로부터 치료를 받았습니까? 안토니누스의 부친인 세웨루스 황제 자신도 그리스도인들을 기억하고 있었습니다.
Nam et Proculum Christianum, qui Torpacion cognominabatur, Euhodiae procuratorem, qui eum par oleum aliquando curaverat, requisivit et in palatio suo habuit usque ad mortem eius;
실로 그는 토르파키온이라 불리던 그리스도인 프로쿨루스, 에우호디아의 관리인으로, 언젠가 올리브유로 자신을 치료해 주었던 자를 찾아내어 그의 죽음에 이르기까지 자신의 궁전에 머물게 했습니다.
quem et Anto(??)s optime noverat lacte Christiano educatus.
그리스도인의 젖으로 양육된 안토니누스 역시 그를 아주 잘 알고 있었습니다.
Sed et clarissimas feminas et clarissimes viros Severus, sciens huius sectae esse, non modo non laesit, verum et testimonio exornavit et populo furenti in nos pala(??) restitit.
더욱이 세웨루스는 매우 고귀한 여성들과 남성들이 이 종파에 속해 있음을 알면서도 그들을 해치지 않았을 뿐만 아니라, 증언으로 그들을 빛내 주었고, 우리를 향해 광분하는 민중에게 공개적으로 맞섰습니다.
Marcus quoque Aurelius in Gemanica expeditione Christianorum militum orationibus ad deum fectis imbres in siti illa impetrarit Quande non geniculationibus et ieiunationibus nostris etiam siccitates sunt depulsae? Tunc et populus adclamans duo deorum, qui solus potens, in Ievis nomine deo nostre testimonium reddidit.
마르쿠스 아우렐리우스 역시 게르만 원정에서 그리스도인 군사들이 하느님께 드린 기도로 그 갈증 속에서 비를 얻어냈습니다. 우리가 무릎을 꿇고 드린 기도와 단식으로 가뭄이 물리쳐지지 않은 적이 언제 있었습니까? 그때 민중 역시 "오직 홀로 강력하신, 신들의 하느님께"라고 외치며, 유피테르의 이름으로 우리의 하느님께 증언을 드렸습니다.
Praeter haec depositum non abnegamus, matrimonium nullius adulteramus, pupilles pie tractamus, indigentibus refrigeramus, nulli malum pro male reddimus.
이 외에도 우리는 기탁된 재산을 가로채지 않고, 누구의 혼인도 더럽히지 않으며, 고아들을 경건하게 보살피고, 궁핍한 이들에게 위로를 베풀며, 누구에게도 악을 악으로 갚지 않습니다.
Viderint qui sectam mentiuntur, quos et ipsi recusamus.
이 종파를 사칭하는 자들의 일은 그들 스스로가 책임지게 하십시오. 우리 역시 그들을 배척하고 있습니다.
Quis denique de nobis alio nomine queritur? Quod aliud negotium patitur Christianus, nisi suae sectae, quam incestam, quam crudelem tanto tempore nemo probavit? Pro tanta innocentia, pro tanta probitate, pro iustitia, pro pudicitia, pro fide, pro veritate, pro deo vivo cremamur, quod nec sacrilegi nec hostes publici veri nec tot maiestatis rei pati solent.
결국 우리 중 누가 다른 죄목으로 불만을 사고 있습니까? 그리스도인이 겪는 다른 송사가 자기 종파에 관한 것 말고 무엇이 있습니까? 그리고 그 종파가 음란하다거나 잔혹하다는 것은 그토록 오랜 시간 동안 아무도 입증하지 못했습니다. 이토록 위대한 무죄함과 이토록 위대한 정직함, 정의, 순결, 믿음, 진리, 그리고 살아 계신 하느님을 위해 우리는 화형에 처해지고 있습니다. 이는 신전 모독자도, 진정한 공공의 적도, 그토록 많은 대역죄의 피고인들도 보통은 겪지 않는 일입니다.
Nam et nunc a praeside Legionis et a praeside Mauritaniae vexatur hoc nomen, sed gladio tenus, sicut et a primordio mandatum est animadverti in huiusmodi.
실로 지금도 레기온의 총독과 마우레타니아의 총독에 의해 이 이름이 박해받고 있으나, 그것은 칼에 그치고 있습니다. 이는 초기부터 이와 같은 자들을 처벌하도록 명령받은 그대로입니다.
Sed maiora certamina, maiora praemia.
그러나 더 큰 투쟁에는 더 큰 보상이 따릅니다.
§5Grudelitas vestra gloria est nostra.
당신들의 잔혹함은 우리의 영광입니다.
Vide tantum, ne hoc ipso, quod talia sustinemus, ad hoc solum videamur erumpere, ut hoc ipsum probemus, nes haec non timere, sed ultro vocare.
다만 우리가 이러한 일을 견뎌내고 있다는 바로 그 사실 때문에, 우리가 이 일들을 두려워하지 않고 오히려 기꺼이 구하고 있음을 증명하려는 오직 그 목적만을 위해 돌진하는 것처럼 보이지 않도록 유의하십시오.
Arrius Antoninus in Asia cum persequeretur instanter, omnes illius civitatis Christiani ante tribunalia eius se manu facta obtulerunt.
아리우스 안토니누스가 아시아에서 집요하게 박해를 가했을 때, 그 도시의 모든 그리스도인이 한데 뭉쳐 그의 재판석 앞으로 나아가 자신을 넘겨주었습니다.
Tum ille paucis duci iussis reliquis ait, Ὦ δειλοὶ, εἰ θέλετε ἀποθνήσκειν, κρημνοὺς ἢ βρόχους ἔχετε. Hoc si placuerit et hic fieri, quid facies de tantis milibus hominum, tot viris ac feminis, omnis sexus, omnis aetatis, omnis dignitatis, offerentibus se tibi? Quantis ignibus, quantis gladiis opus erit? Quid ipsa Carthago passura est, decimanda a te, cum propinquos, cum contubernales suos illic unusquisque cognoverit, cum viderit illic fortasse et tui ordinis viros et matronas et principales quasque personas et amicorum tuorum vel propinquos vel amicos? Parce ergo tibi, si non nobis.
그러자 그는 소수의 사람들을 처형장으로 끌고 가라고 명령한 뒤, 남은 이들에게 말했습니다. "겁쟁이들아, 죽고 싶다면 절벽이나 목맬 밧줄이 있지 않느냐." 만일 여기에서도 이러한 일이 일어나기를 원한다면, 당신에게 스스로 나아와 목숨을 바치려는 이 수천 명의 사람들, 그 많은 남성과 여성, 모든 성별, 모든 연령, 모든 신분의 사람들을 어떻게 하겠습니까? 얼마나 많은 불과 얼마나 많은 칼이 필요하겠습니까? 당신에 의해 십분의 일형에 처해질 카르타고 자체는 어떤 고통을 겪겠습니까? 그곳에서 누구나 자신의 친척과 동료들을 알아볼 것이며, 그곳에서 어쩌면 당신과 같은 신분의 남성들과 부인들, 모든 주요 인사들, 그리고 당신 친구들의 친척이나 친구들을 보게 될 터인데 말입니다. 그러니 우리를 위해서가 아니라면 당신 자신을 위해 자비를 베푸십시오.
Parce Carthagini, si non tibi.
당신 자신을 위해서가 아니라면 카르타고를 위해 자비를 베푸십시오.
Parce provinciae, quae visa intentione tua obnoxia facta est concussionibus et militum et inimicorum suorum cuiusque.
당신의 강경한 의도가 드러남으로써 군사들과 각자의 원수들의 갈취에 고스란히 노출되어 버린 속주를 위해 자비를 베푸십시오.
Magistrum neminem habemus, nisi deum solum.
우리는 오직 하느님 한 분 외에는 아무도 주인으로 모시지 않습니다.
Hic ante te est nec abscondi potest, sed cui nihil facere possis.
그분은 당신 앞에 계시며 숨겨지실 수 없으나, 당신이 아무것도 행할 수 없는 분이십니다.
Ceterum quos putas tibi magistros, homines sunt, et ipsi morituri quandoque.
반면 당신이 스스로의 주인이라 여기는 자들은 한낱 인간에 불과하며, 그들 자신도 언젠가는 죽을 운명입니다.
Nec tamen deficiet haec secta, quam tunc magis aedificari scias, cum caedi videtur.
그렇다고 이 종파가 쇠퇴하지는 않을 것입니다. 베어 넘어지는 것처럼 보일 때에 오히려 더 튼튼히 세워진다는 사실을 당신은 알아야 합니다.
Quisque enim tantam tolerantiam spectans, ut aliquo scrupulo percussus, et inquirere accenditur, quid sit in causa, et ubi cognoverit veritatem, et ipse statim sequitur.
실로 누구든 이토록 위대한 인내를 목격할 때, 모종의 의문에 사로잡혀 그 내막에 무엇이 있는지 탐구하려는 열의에 불타오르고, 진리를 깨닫게 되면 즉시 그 자신 또한 뒤따르게 되기 때문입니다.