[ULPIANUS libro uicensimo octauo ad Sabinum. ] §8.4.6.prSi quis duas aedes habeat et alteras tradat, potest legem traditioni dicere, ut uel istae quae non traduntur seruae sint his quae traduntur, uel contra ut traditae retentis aedibus seruiant: paruique refert, uicinae sint ambae aedes an non.
만일 누군가가 두 채의 건물을 소유하고 그 중 하나를 인도하는 경우, 그는 인도에 조건을 붙일 수 있다. 즉, 인도되지 않는 건물이 인도되는 건물에 복무하도록 하거나, 반대로 인도된 건물이 남겨진 건물에 복무하도록 할 수 있다. 그리고 두 건물이 서로 인접해 있는지 여부는 거의 중요하지 않다.
idem erit et in praediis rusticis: nam et si quis duos fundos habeat, alium alii potest seruum facere tradendo.
농지의 경우에도 마찬가지일 것이다. 왜냐하면 누군가가 두 필지의 토지를 소유하고 있다면, 인도함으로써 한쪽을 다른 쪽에 복무하게 만들 수 있기 때문이다.
duas autem aedes simul tradendo non potest efficere alteras alteris seruas, quia neque adquirere alienis aedibus seruitutem neque imponere potest. §8.4.6.1Si quis partem aedium tradet uel partem fundi, non potest seruitutem imponere, quia per partes seruitus imponi non potest, sed nec adquiri.
그러나 두 건물을 동시에 인도함으로써 한쪽을 다른 쪽에 복무하게 만들 수는 없는데, 왜냐하면 타인의 건물에 대해 지역권을 취득할 수도 없고 설정할 수도 없기 때문이다. 만일 누군가가 건물의 일부 또는 토지의 일부를 인도한다면, 그는 지역권을 설정할 수 없다. 왜냐하면 지분으로 지역권을 설정할 수는 없으며, 또한 취득할 수도 없기 때문이다.
plane si diuisit fundum regionibus et sic partem tradidit pro diuiso, potest alterutri seruitutem imponere, quia non est pars fundi, sed fundus.
분명히, 만일 그가 토지를 구획에 의해 분할하고 이와 같이 분할된 형태로서 그 일부를 인도했다면, 어느 한쪽에 지역권을 설정할 수 있다. 왜냐하면 그것은 토지의 일부가 아니라 하나의 토지이기 때문이다.
quod et in aedibus potest dici, si dominus pariete medio aedificato unam domum in duas diuiserit, ut plerique faciunt: nam et hic pro duabus domibus accipi debet. §8.4.6.2Item si duo homines binas aedes communes habeamus, simul tradendo idem efficere possumus, ac si ego solus proprias binas aedes haberem, sed et si separatim tradiderimus, idem fiet, sic tamen, ut nouissima traditio efficiat etiam praecedentem traditionem efficacem. §8.4.6.3Si tamen alterae unius propriae sint aedes, alterae communes, neutris seruitutem uel adquirere uel imponere me posse Pomponius libro octauo ex Sabino scripsit. §8.4.6.3aSi in uenditione quis dixerit seruas fore aedes quas uendidit, necesse non habet liberas tradere: quare uel suis aedibus eas seruas facere potest uel uicino concedere seruitutem, scilicet ante traditionem: plane si Titio seruas fore dixit, si quidem Titio seruitutem concesserit, absolutum est: si uero alii concesserit, ex empto tenebitur.
이러한 점은, 소유자가 중간에 벽을 쌓아 한 채의 집을 두 채로 분할한 경우(많은 이들이 그렇게 하듯이) 건물에서도 말할 수 있다. 왜냐하면 이 경우에도 두 채의 건물로 인정되어야 하기 때문이다. 또한, 만일 우리 두 사람이 두 채의 공유 건물을 가지고 있다면, 동시에 인도함으로써 나 혼자서 고유한 두 채의 건물을 가지고 있는 것과 동일한 효과를 낼 수 있다. 그러나 우리가 따로따로 인도하더라도 동일한 결과가 발생할 것인데, 다만 마지막 인도가 선행하는 인도까지도 유효하게 만드는 방식으로 그러하다. 그러나 만일 한쪽 건물이 한 사람의 단독 소유이고, 다른 쪽 건물은 공유라면, 나는 어느 쪽 건물에 대해서도 지역권을 취득할 수도 설정할 수도 없다고 폼포니우스는 『사비누스 주해』 제8권에서 썼다. 만일 매도 시에 누군가가 자신이 매도한 건물이 복무하게 될 것이라고 말했다면, 그는 이를 아무런 부담이 없는 상태로 인도할 의무가 없다. 따라서 그는 그것들을 자신의 건물에 복무하게 만들거나 이웃에게 지역권을 설정해 줄 수 있는데, 물론 인도 전에 그러하다. 분명히, 만일 그가 티티우스에게 복무하게 될 것이라고 말한 경우, 실제로 티티우스에게 지역권을 설정해 주었다면 그것으로 해결된다. 그러나 만일 다른 사람에게 설정해 주었다면, 그는 매수 소송에 의해 책임을 지게 될 것이다.
a quo non abhorret, quod Marcellus libro sexto digestorum scribit, si quis in tradendo dixerit fundum Titio seruire, cum ei non seruiret, esset autem obligatus uenditor Titio ad seruitutem praestandam, an agere possit ex uendito, ut emptor seruitutem imponi patiatur praedio quod mercatus est: magisque putat permittendum agere.
이와 상충되지 않는 것이 마르켈루스가 『학설휘찬』 제6권에서 쓴 내용이다. 즉, 누군가가 인도를 하면서 토지가 티티우스에게 복무한다고 말했으나 실제로는 복무하지 않고 있었고, 다만 매도인이 티티우스에게 지역권을 제공할 의무를 지고 있었던 경우, 매수인이 매수한 토지에 지역권이 설정되는 것을 용인하도록 매도인이 매도 소송을 제기할 수 있는지 여부이다. 그리고 그는 소송 제기를 허용해야 한다고 본다.
idemque ait et si possit uenditor Titio seruitutem uendere, aeque agere permittendum.
또한 그는 매도인이 티티우스에게 지역권을 매도할 수 있는 경우에도 마찬가지로 소송 제기가 허용되어야 한다고 말한다.
haec ita demum, si recipiendae seruitutis gratia id in traditione expressum est: ceterum si quis, inquit, ueritus, ne seruitus Titio debeatur, ideo hoc excepit, non erit ex uendito actio, si nullam seruitutem promisit.
이러한 점들은 오직 지역권을 유보할 목적으로 인도 시에 그것이 명시된 경우에만 적용된다. 그러나 만일 누군가가 티티우스에게 지역권 채무가 있을 것을 염려하여 이 예외를 두었을 뿐이라면, 만일 그가 아무런 지역권도 약속하지 않았다면 매도 소송은 발생하지 않을 것이라고 그는 말한다.