[ULPIANUS libro septuagensimo nono ad edictum. ] §7.9.1.prSi cuius rei usus fructus legatus sit, aequissimum praetori uisum est de utroque legatarium cauere: et usurum se boni uiri arbitratu et, cum usus fructus ad eum pertinere desinet, restituturum quod inde exstabit.
[울피아누스, 고시 주해 제79권] 어떤 물건의 사용수익권이 유증된 경우, 수증자가 다음의 두 가지 점에 대해 담보를 제공하는 것이 법무관에게 가장 공평한 것으로 여겨졌다. 즉, 자신이 선량한 사람의 재량에 따라 사용할 것과, 사용수익권이 자신에게 속하기를 그칠 때에 그로부터 남아 있는 것을 반환할 것이다.
§7.9.1.1Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet.
이 문답계약은 물건이 동산이든 부동산이든 체결되어야 한다.
§7.9.1.2Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere.
다음의 점을 알아두어야 한다. 즉, 그것이 유언신탁에도 적용되어야 한다는 것이다.
plane et si ex mortis causa donatione usus fructus constituatur, exemplo legatorum debebit haec cautio praestari: sed et si ex alia quacumque causa constitutus fuerit usus fructus, idem dicendum est.
분명히, 사인증여에 의하여 사용수익권이 설정되는 경우에도, 유증의 예에 따라 이 담보가 제공되어야 한다. 그러나 다른 어떠한 원인에 의하여 사용수익권이 설정되었을지라도, 동일하게 말해야 한다.
§7.9.1.3Cauere autem debet uiri boni arbitratu perceptu iri usum fructum, hoc est non deteriorem se causam usus fructus facturum ceteraque facturum, quae in re sua faceret.
또한 그는 선량한 사람의 재량에 따라 사용수익이 수취될 것, 즉 자신이 사용수익의 상태를 더 나쁘게 만들지 않을 것이며, 자신의 물건에 대해 행할 법한 그 밖의 일들을 행할 것을 담보해야 한다.
§7.9.1.4Recte autem facient et heres et legatarius, qualis res sit, cum frui incipit legatarius, si in testatum redegerint: ut inde possit apparere, an et quatenus rem peiorem legatarius fecerit.
그러나 상속인과 수증자 모두는, 수증자가 수취하기 시작할 때 물건이 어떤 상태인지를 증서로 남겨둔다면 올바르게 행하는 것이 된다. 그리하여 수증자가 물건을 악화시켰는지 여부와 그 정도가 거기서부터 드러날 수 있기 때문이다.
§7.9.1.5Utilius autem uisum est stipulatione de hoc caueri, ut, si quis non uiri boni arbitratu utatur, committatur stipulatio statim, nec expectabimus, ut amittatur usus fructus.
그러나 이에 관해서는 문답계약으로써 담보되는 것이 더 유익하다고 여겨졌다. 그리하여 누군가가 선량한 사람의 재량에 따르지 않고 사용할 경우, 즉시 문답계약의 의무가 발생하여 사용수익권이 상실되기를 기다리지 않도록 하기 위함이다.
§7.9.1.6Habet autem stipulatio ista duas causas, unam, si aliter quis utatur quam uir bonus arbitrabitur, aliam de usu fructu restituendo: quarum prior statim committetur, quam aliter fuerit usus, et saepius committetur, sequens committetur finito usu fructu.
그런데 이 문답계약에는 두 가지 조항이 있다. 하나는 누군가가 선량한 사람이 판단하는 것과 다르게 사용하는 경우이고, 다른 하나는 사용수익을 반환하는 것에 관한 것이다. 이들 중 전자는 다르게 사용되자마자 즉시 발생하며 여러 번 발생할 것이고, 후자는 사용수익권이 종료되었을 때 발생할 것이다.
§7.9.1.7Sed quod diximus id quod inde exstabit restitutu iri, non ipsam rem stipulatur proprietarius (inutiliter enim rem suam stipulari uideretur), sed stipulatur restitutu iri quod inde exstabit.
그러나 우리가 “그로부터 남아 있는 것이 반환될 것”이라고 말한 것에 대하여, 소유자는 물건 자체를 약정하는 것이 아니며(자기 소유의 물건을 약정하는 것은 무효로 보이기 때문이다), 그로부터 남아 있는 것이 반환될 것임을 약정하는 것이다.
interdum autem inerit proprietatis aestimatio, si forte fructuarius, cum possit usucapionem interpellare, neglexit: omnem enim rei curam suscipit.
한편, 때로는 소유권의 가액 평가가 포함되기도 하는데, 예컨대 수익권자가 취득시효를 중단시킬 수 있었음에도 이를 소홀히 한 경우이다. 왜냐하면, 그는 물건에 대한 모든 관리를 인수하기 때문이다.