[ULPIANUS libro quarto de officio proconsulis. ] §50.4.6.prRescripto diuorum fratrum ad Rutilium Lupum ita declaratur: 'Constitutio, qua cautum est, prout quisque decurio creatus est, ut ita et magistratum apiscatur, totiens seruari debet, quotiens idoneos et sufficientes omnes contingit.
[울피아누스, 『프로콘술의 직무에 관하여』 제4권으로부터] 신군이신 형제 황제들이 루틸리우스 루푸스에게 보낸 칙답에는 다음과 같이 밝혀져 있다. "각자가 데쿠리오로 임명된 순서에 따라 그와 같이 정무관직도 획득하도록 규정한 칙령은, 모든 이가 적격하고 충분한 자력을 가질 때에 한하여 매번 준수되어야 한다.
ceterum si ita quidam tenues et exhausti sunt, ut non modo publicis honoribus pares non sint, sed et uix de suo uictum sustinere possint: et minus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui conuenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari.
그러나 만약 어떤 이들이 너무나 가난하고 고갈되어 공공의 명예직을 감당할 수 없을 뿐만 아니라, 자신의 가산으로 겨우 생계를 유지할 수 있을 정도라면, 그러한 자들에게 정무관직이 위임되는 것은 덜 유익할 뿐만 아니라 결코 명예로운 일도 아니다. 특히 그 직무와 자신의 재산 상태, 그리고 공공의 영예에 적합하게 임명될 수 있는 자들이 존재하는 경우에는 더욱 그러하다.
sciant igitur locupletiores non debere se hoc praetextu legis uti et de tempore, quo quisque in curiam allectus sit, inter eos demum esse quaerendum, qui pro substantia sua capiant honoris dignitatem'. §50.4.6.1Debitores rerum publicarum ad honores inuitari non posse certum est, nisi prius in id quod debetur rei publicae satisfecerint.
그러므로 더 부유한 자들은 자신들이 법의 이러한 핑계를 이용하지 말아야 함을, 그리고 각자가 언제 참사원에 영입되었는지의 시기에 관해서는 오직 자신의 자산에 따라 명예직의 존엄을 맡을 수 있는 자들 사이에서만 따져야 함을 알아야 한다." 공공법인의 채무자는 먼저 공공법인에 진 채무를 변제하지 않는 한 명예직에 초빙될 수 없음이 확실하다.
sed eos demum debitores rerum publicarum accipere debemus, qui ex administratione rei publicae reliquantur: ceterum si non ex administratione sint debitores, sed mutuam pecuniam a re publica acceperint, non sunt in ea causa, ut honoribus arceantur.
그러나 우리가 공공법인의 채무자로 받아들여야 하는 자들은 오직 공공법인의 관리 행위로부터 채무가 남은 자들에 한정된다. 반면에 관리 행위로 인한 채무자가 아니라 공공법인으로부터 금전 소비대차를 받은 자들이라면, 그들은 명예직에서 배제되어야 할 처지에 있지 않다.
plane uice solutionis sufficit, ut quis aut pignoribus aut fideiussoribus idoneis caueat: et ita diui fratres Aufidio Herenniano rescripserunt.
분명히 변제를 대신하여 누구든 질권이나 적격한 보증인을 통해 담보를 제공하는 것으로 충분하며, 신군이신 형제 황제들도 아우피디우스 헤렌니아누스에게 그렇게 칙답하였다.
sed et si ex pollicitatione debeant, quae tamen pollicitatio recusari non potest, in ea sunt condicione, ut honoribus arceantur.
그러나 비록 공적 약속에 기하여 채무를 지고 있더라도, 그 약속이 거부될 수 없는 종류의 것이라면, 그들은 명예직에서 배제되는 처지에 있다.
§50.4.6.2Si quis accusatorem non habeat, non debet honoribus prohiberi, quemadmodum non debet is, cuius accusator destiterit.
만약 누군가에게 고발인이 없다면 그는 명예직에서 배제되어서는 안 되며, 이는 고발인이 고발을 단념한 자가 배제되어서는 안 되는 것과 같다.
ita enim imperator noster cum diuo patre suo rescripsit.
우리의 황제께서 그분의 신군이신 부황과 함께 그렇게 칙답하셨기 때문이다.
§50.4.6.3Sciendum est quaedam esse munera aut personae aut patrimoniorum, itidem quosdam esse honores.
부담에는 개인(신체)에 관한 것과 재산에 관한 것이 있으며, 마찬가지로 어떤 명예직들이 있음을 알아야 한다.
§50.4.6.4Munera, quae patrimoniis iniunguntur, uel intributiones talia sunt, ut neque aetas ea excuset neque numerus liberorum nec alia praerogatiua, quae solet a personalibus muneribus exuere.
재산에 부과되는 부담, 즉 납부금은 연령도, 자녀의 수도, 보통 개인적 부담으로부터 벗어나게 해주는 그 밖의 다른 어떠한 특권도 그것을 면제해 주지 못하는 성질의 것이다.
§50.4.6.5Sed enim haec munera, quae patrimoniis indicuntur, duplicia sunt: nam quaedam possessoribus iniunguntur, siue municipes sunt siue non sunt, quaedam non nisi municipibus uel incolis.
그러나 재산에 부과되는 이러한 부담은 두 가지 종류가 있다. 어떤 것들은 자치시민이든 아니든 점유자들에게 부과되고, 어떤 것들은 오직 자치시민들이나 거주자들에게만 부과되기 때문이다.
intributiones, quae agris fiunt uel aedificiis, possessoribus indicuntur: munera uero, quae patrimoniorum habentur, non aliis quam municipibus uel incolis.
토지나 건물에 대해 행해지는 납부금은 점유자들에게 부과되지만, 재산상의 것으로 간주되는 부담은 자치시민들이나 거주자들 이외의 다른 이들에게는 부과되지 않는다.