[IDEM libro primo ad legem duodecim tabularum. ] §50.16.233.prSi caluitur': et moretur et frustretur.
[같은 저자, 《열두 표법 주해》 제1권] ‘caluitur’란 지체시키는 것과 기만하는 것 모두를 뜻한다.
inde et calumniatores appellati sunt, quia per fraudem et frustrationem alios uexarent litibus: inde et cauillatio dicta est.
이로부터 사술과 지체로 소송을 통해 타인을 괴롭히는 자들이 ‘calumniatores’라고도 불렸다. 이로부터 ‘cauillatio’라는 말도 유래하였다.
§50.16.233.1Post kalendas Ianuarias die tertio pro salute principis uota suscipiuntur. '
1월 1일 후 사흘째 되는 날에 황제의 안녕을 위한 서원이 올려진다.
§50.16.233.2Telum' uolgo quidem id appellatur, quod ab arcu mittitur: sed non minus omne significatur, quod mittitur manu: ita sequitur, ut et lapis et lignum et ferrum hoc nomine contineatur: dictumque ab eo, quod in longinquum mittitur, Graeca uoce figuratum ἀπὸ τοῦ τηλοῦ.
‘telum’이란 일반적으로 활에서 쏘아지는 것을 말하지만, 손으로 던져지는 모든 것도 못지않게 의미된다. 따라서 돌과 나무와 철도 이 이름에 포함된다. 그리고 그것은 멀리 던져진다는 뜻에서 그리스어 표현인 ‘ἀπὸ τοῦ τηλοῦ’를 본떠 만들어진 말이다.
et hanc significationem inuenire possumus et in Graeco nomine: nam quod nos telum appellamus, illi βέλος appellant ἀπὸ τοῦ βάλλεσθαι.
이 의미는 그리스어 명칭에서도 발견할 수 있다. 왜냐하면 우리가 ‘telum’이라 부르는 것을 그들은 ‘βάλλεσθαι’에서 유래하여 ‘βέλος’라 부르기 때문이다.
admonet nos Xenophon, nam ita scribit: καὶ τὰ βέλη ὁμόσε ἐφέρετο, λόγχαι τοξεύματα σφενδόναι, πλεῖστοι δὲ καὶ λίθοι. et id, quod ab arcu mittitur, apud Graecos quidem proprio nomine τόξευμα uocatur, apud nos autem communi nomine telum appellatur.
크세노폰이 우리에게 상기시켜 주는데, 그는 다음과 같이 쓰고 있다. “그리고 βέλη가 뒤섞여 날아갔으니, 창과 화살과 투석, 그리고 아주 많은 돌들이었다.” 그리고 활에서 쏘아지는 것은 그리스인들 사이에서는 고유한 명칭인 ‘τόξευ마’라 불리지만, 우리 사이에서는 공통의 명칭인 ‘telum’이라 불린다.