[CALLISTRATUS libro primo de cognitionibus. ] §50.13.5.prCognitionum numerus cum ex uariis causis descendat, in genera diuidi facile non potest, nisi summatim diuidatur.
[칼리스트라투스, 특별심리 제1권] 특별심리의 수는 다양한 원인에서 유래하므로, 대략적으로 분류하지 않으면 이를 여러 종류로 쉽게 나눌 수 없다.
numerus ergo cognitionum in quattuor fere genera diuidi potest: aut enim de honoribus siue muneribus gerendis agitatur, aut de re pecuniaria disceptatur, aut de existimatione alicuius cognoscitur, aut de capitali crimine quaeritur.
따라서 특별심리의 수는 대략 네 가지 종류로 분류할 수 있다. 즉, 명예직 또는 의무의 수행에 대해 다루어지거나, 금전적 문제에 대해 논쟁이 벌어지거나, 누군가의 사회적 평가에 대해 심리되거나, 사형에 해당하는 중죄에 대해 국문이 행해지거나 하는 것이다.
Existimatio est dignitatis inlaesae §50.13.5.1status, legibus ac moribus comprobatus, qui ex delicto nostro auctoritate legum aut minuitur aut consumitur.
사회적 평가란 손상되지 않은 존엄의 상태로서, 법과 관습에 의해 승인되고, 우리의 불법행위로 인해 법의 권위에 따라 감소되거나 소멸하는 것이다.
§50.13.5.2Minuitur existimatio, quotiens manente libertate circa statum dignitatis poena plectimur: sicuti cum relegatur quis uel cum ordine mouetur uel cum prohibetur honoribus publicis fungi uel cum plebeius fustibus caeditur uel in opus publicum datur uel cum in eam causam quis incidit, quae edicto perpetuo infamiae causa enumeratur.
사회적 평가가 감소하는 것은, 자유가 유지된 채 존엄의 상태와 관련하여 형벌을 받는 때이다. 예컨대 누군가가 추방되거나, 신분에서 제명되거나, 공적인 명예직을 수행하는 것이 금지되거나, 평민이 곤장으로 매질을 당하거나, 공공 노동에 처해지거나, 영구고시에서 불명예의 원인으로 열거된 상황에 누군가가 처하게 되는 때와 같다.
§50.13.5.3Consumitur uero, quotiens magna capitis minutio interuenit, id est cum libertas adimitur: ueluti cum aqua et igni interdicitur, quae in persona deportatorum euenit, uel cum plebeius in opus metalli uel in metallum datur: nihil enim refert, nec diuersa poena est operis et metalli, nisi quod refugae operis non morte, sed poena metalli subiciuntur.
그러나 그것이 소멸하는 것은, 중대한 시민권 상실이 개입하는 때, 즉 자유가 박탈당하는 때이다. 이를테면 물과 불을 금지당하는 때가 그러하며, 이는 유형에 처해진 자들의 신상에 일어나는 일인데, 또는 평민이 광산 노동이나 광산에 처해지는 때이다. 왜냐하면 광산 노동과 광산의 형벌은 아무런 차이가 없고 서로 다른 형벌이 아니기 때문이며, 다만 노동에서의 탈주자가 사형이 아니라 광산의 형벌에 처해진다는 점만이 다를 뿐이다.