[PAPINIANUS libro secundo quaestionum. ] §50.1.13.prQuid ergo, si alter ex magistratibus toto anno afuerit aut forte praesens per contumaciam siue ignauiam uel aegram ualitudinem rei publicae negotia non gesserit et omnia collega solus administrauerit, nec tamen tota res ab eo seruari possit? talis ordo dabitur, ut in primis qui rei publicae negotia gessit et qui pro eo cauerunt in solidum conueniantur, mox peractis omnibus periculum adgnoscat qui non idoneum nominauit, postremo alter ex magistratibus, qui rei publicae negotiis se non immiscuit.
[파피니아누스, 『법학론집』 제2권] 그렇다면 정무관 중 한 명이 일 년 내내 부재했거나, 혹은 비록 재석했더라도 불응, 태만, 또는 질병으로 인해 공무를 수행하지 않았고, 그의 동료가 혼자서 모든 공무를 처리했으나 그 동료로부터 전액을 회수할 수 없는 경우는 어찌 되는가? 다음과 같은 순서가 주어질 것이다. 즉, 첫째로 실제로 공무를 수행한 자와 그를 위해 보증을 선 자들이 연대하여 소송을 당하고, 다음으로 이 모든 절차가 완료된 후에 부적격한 자를 지명한 자가 위험을 인수하며, 마지막으로 공무에 관여하지 않은 다른 정무관이 소송을 당한다.
nec iuste qui nominauit uniuersi periculum recusabit, cum scire deberet eum, qui nominaretur, indiuiduum officium et commune periculum suscepturum.
또한 지명한 자가 전체의 위험을 거부하는 것은 정당하지 않은데, 왜냐하면 그는 지명되는 자가 분할할 수 없는 직무와 공동의 위험을 인수하게 될 것임을 알아야 했기 때문이다.
nam et cum duo gesserunt et ab altero seruari quod debetur non potest, qui collegam nominauit, in uniuersum conuenitur.
왜냐하면 둘이서 공무를 수행했고 그중 한 명으로부터 채무액을 회수할 수 없을 때에도, 동료를 지명한 자가 전액에 대해 소송을 당하기 때문이다.