[ULPIANUS libro quinto decimo ad edictum. ] §5.3.23.prUtrum autem omne pretium restituere debebit bonae fidei possessor an uero ita demum, si factus sit locupletior, uidendum: finge pretium acceptum uel perdidisse uel consumpsisse uel donasse.
[울피아누스, 고시 주석 제15권] 그러나 선의의 점유자가 대금 전부를 반환해야 하는지, 아니면 그로 인해 더 부유해진 경우에만 그러해야 하는지는 검토되어야 한다. 수령한 대금을 분실했거나, 소비했거나, 혹은 증여해 버렸다고 가정해 보라.
et uerbum quidem peruenisse ambiguum est, solumne hoc contineret, quod prima ratione fuerit, an uero et id quod durat.
그리고 실제로 ‘수중에 이르렀다’는 단어 자체는, 처음 계산 당시에 존재했던 것만을 포함하는지, 아니면 현재까지 남아 있는 것 또한 포함하는지 모호하다.
et puto sequentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum competat, si factus sit locupletior.
그리고 나는 원로원 결의의 다음 조항이 설령 모호하다 할지라도, 그가 더 부유해진 경우에 한하여 적용되는 것으로 생각한다.
§5.3.23.1Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio soluto peruenerit, poterit dici, quia locupletior in totum factus est, debere uenire, licet de pretio solummodo senatus sit locutus.
따라서 대금뿐만 아니라 대금 지급이 늦어짐으로 인한 위약금까지 수중에 들어왔다면, 비록 원로원은 대금에 대해서만 언급했을지라도, 그가 전체적으로 더 부유해졌기 때문에 그 위약금 또한 포함되어야 한다고 말할 수 있을 것이다.