[IDEM libro singulari de adulteriis. ] §48.5.12.prMiles, qui cum adultero uxoris suae pactus est, solui sacramento deportarique debet.
[동일한 저자, 『간통에 관하여』 단권본에서.] 자기 아내의 간통한 자와 합의를 한 군인은, 군인 선서에서 해제되고 유배형에 처해져야 한다.
§48.5.12.1Militem, qui sororis filiam in contubernio habuit, licet non in matrimonium, adulterii poena teneri rectius dicetur.
자매의 딸과 혼인은 아니지만 사실상의 동거 관계를 맺은 군인은, 간통의 형벌을 받는다고 말하는 것이 더 올바를 것이다.
§48.5.12.2Ea, quae inter reas adulterii recepta esset, absens defendi non potest.
간통의 피고인 목록에 등록된 여성은, 결석한 상태에서 변호받을 수 없다.
§48.5.12.3Socer cum nurum adulterii accusaturum se libellis praesidi datis testatus fuisset, maluit accusatione desistere et lucrum ex dote magis petere.
시아버지가 총독에게 소장을 제출하여 며느리를 간통죄로 기소할 것임을 표명했음에도 불구하고, 기소를 단념하고 오히려 지참금으로부터의 이익을 추구하는 쪽을 택하였다.
quaeritur, an huiusmodi commentum eius admitti existimes.
이러한 그의 꾀가 허용된다고 생각하는지 질문이 제기되었다.
respondit: turpissimo exemplo is, qui nurum suam accusare instituisset, postea desistere maluit contentus lucrum ex dote retinere tamquam culpa mulieris dirempto matrimonio: quare non inique repelletur, qui commodum dotis uindictae domus suae praeponere non erubuit.
답변하였다: 자신의 며느리를 기소하기 시작했으면서도, 나중에 여성의 잘못으로 혼인이 해소된 것처럼 지참금의 이익을 보유하는 것에 만족하여 기소를 단념하기를 택한 자는 매우 추악한 선례가 된다. 따라서 자기 가문의 복수보다 지참금의 이익을 앞세우는 것을 부끄러워하지 않은 자가 배척당하는 것은 부당하지 않다.
§48.5.12.4Adulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est.
간통의 피고인은 범죄가 저질러진 날부터 연속된 5년 이내라면, 설령 해당 여성이 사망했더라도 기소될 수 있음이 명백하다.
§48.5.12.5Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fecisset: me hoc admittente exstitit qui mihi contradiceret.
어떤 사람이 여성을 간통죄로 기소하기를 원하면서, 자신이 구금되어 보낸 날들이 자신에게 산정되지 않기를 요구하였다. 내가 이를 허용하고 있을 때, 나에게 반대하는 자가 나타났다.
cuius opinionem an tu probes, rogo maturius mihi scribas.
그대의 의견이 그의 의견을 승인하는지 나에게 신속히 써 보내주기를 청한다.
respondit: opinionem tuam et uerba legis et sententia adiuuant, cui placuit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere.
답변하였다: 법의 문언과 그 정신 모두가 그대의 의견을 지지한다. 법은 기소자에게 유효일, 즉 기소의 격식을 이행할 수 있었던 날들만이 산정되어야 한다고 보았기 때문이다.
quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit.
따라서 어떤 사람이 구금되어 있었던 날들은 유효일의 산정에서 제외된다고 판단한 그대에게 반대 의견이 제기되어선 안 되었음이 확실하다.
§48.5.12.6Sexaginta dies, qui marito accusanti utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusator habuit, numerari certum est, quoniam de plano quoque libellus dari potest.
기소하는 남편에게 유효일로 산정되는 60일은, 기소자가 총독에게 나아갈 수 있는 기회가 있었기만 하다면 축제일이라도 산입되는 것이 확실하다. 왜냐하면 법정 밖에서도 소장을 제출할 수 있기 때문이다.
quod priuilegium si amisit, non prohibetur intra alios quattuor menses querellam suam apud iudicem deferre.
만약 그가 이 특권을 잃었다 하더라도, 다른 4개월 이내에 법관에게 자신의 소를 제기하는 것이 금지되지는 않는다.
§48.5.12.7Quaerebatur, an iure mariti possit accusare uir eam feminam, quae, cum ei desponsa fuisset, alii in matrimonium a patre fuisset tradita.
자신과 약혼했었음에도 불구하고 아버지에 의해 다른 남자에게 시집간 여성을, 남자가 남편의 권리로서 기소할 수 있는지 질문이 제기되었다.
respondit: nouam rem instituere huiusmodi accusatorem existimo, qui adulterii crimen obicere desiderat propter hoc tantum, quod priori sibi desponsa puella a patre in matrimonium alii fuerit tradita.
답변하였다: 이전에 자신과 약혼했던 처녀가 아버지에 의해 다른 사람에게 시집갔다는 이유만으로 간통죄를 씌우고자 하는 기소자는, 전례 없는 일을 시작하려는 것으로 나는 생각한다.
§48.5.12.8Defuncto marito adulterii rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium uult dilationem ab accusatore impetrare: an debeat audiri? respondi: non uidetur mihi confugere ea mulier ad iustam defensionem, quae aetatem filii praetendit ad eludendam legitimam accusationem: nam non utique crimen adulterii, quod mulieri obicitur, infanti praeiudicat, cum possit et illa adultera esse et impubes defunctum patrem habuisse.
남편이 사망한 후, 간통의 피고인인 여성이 기소되었는데, 그녀는 미성년인 아들을 이유로 기소자로부터 기일 연기를 얻어내고자 한다. 그녀의 청구가 받아들여져야 하는가? 답변하였다: 적법한 기소를 회피하기 위해 아들의 나이를 핑계 삼는 여성은 정당한 방어 수단에 의지하고 있는 것으로 보이지 않는다. 왜냐하면 여성에게 제기된 간통 혐의가 영아에게 어떠한 불이익을 주는 것은 아니기 때문인데, 그녀가 간통녀일 수 있음과 동시에 미성년자가 사망한 아버지를 두었을 수 있음은 양립 가능하기 때문이다.
§48.5.12.10Uolenti mihi ream adulterii postulare eam, quae post commissum adulterium in eodem matrimonio perseuerauerit, contradictum est.
간통을 저지른 후에도 동일한 혼인 관계를 계속 유지한 여성을 간통 피고인으로 기소하고자 한 나에게 반대 의견이 제기되었다.
quaero, an iuste responsum sit.
나는 그 반대가 정당한지 묻는다.
respondit: ignorare non debuisti durante eo matrimonio, in quo adulterium dicitur esse commissum, non posse mulierem ream adulterii fieri: sed nec adulterum interim accusari posse.
답변하였다: 간통이 저질러졌다고 하는 그 혼인이 지속되는 동안에는 여성이 간통 피고인이 될 수 없으며, 그동안에는 간통한 남성 역시 기소될 수 없음을 그대는 몰라서는 안 되었다.
§48.5.12.11Licet ei mulier, qui in suspicionem adulterii incidit, nupsisse dicatur, non ante accusari poterit, quam adulter fuerit conuictus: alioquin ad hoc uel maxime uiri confugient uolentes bene concordatum sequens matrimonium dirimere, ut dicant cum adultero mulierem nuptias contraxisse.
간통의 의심을 받는 여성이 혼인했다고 전해진다 하더라도, 간통남이 먼저 유죄 판결을 받기 전에는 그녀를 기소할 수 없다. 그렇지 않으면, 원만하게 유지되는 후속 혼인을 깨뜨리고자 하는 남편들이 특히 이러한 수단, 즉 여성이 간통남과 혼인을 맺었다고 주장하는 방식에 매달리게 될 것이기 때문이다.
§48.5.12.12Mulier cum absentem uirum audisset uita functum esse, alii se iunxit: mox maritus reuersus est.
타지에 가 있는 남편이 사망했다는 소식을 들은 여성이 다른 남자와 결합하였는데, 곧 남편이 돌아왔다.
quaero, quid aduersus eam mulierem statuendum sit.
그 여성에 대해 어떻게 처분해야 하는지 묻는다.
respondit tam iuris quam facti quaestionem moueri: nam si longo tempore transacto sine ullius stupri probatione falsis rumoribus inducta, quasi soluta priore uinculo, legitimis nuptiis secundis iuncta est, quod uerisimile est deceptam eam fuisse nihil uindicta dignum uideri potest: quod si ficta mariti mors argumentum faciendis nuptiis babitur praestitisse, cum hoc facto pudicitia laboretur, uindicari debet pro admissi criminis qualitate.
답변하였다: 법률적 문제와 사실적 문제가 모두 제기된다. 왜냐하면 오랜 시간이 흐른 후, 어떠한 음행의 증거도 없이 거짓 소문에 이끌려 이전의 유대에서 해방된 것처럼 적법한 제2의 혼인을 맺은 경우라면, 그녀가 속았을 가능성이 높으므로 처벌할 만한 일은 아무것도 없다고 보이기 때문이다. 그러나 남편의 죽음을 날조한 것이 혼인을 치르기 위한 핑계를 제공한 것으로 드러난 경우라면, 이 행위로 인해 정조가 훼손된 것이므로 저질러진 범죄의 성질에 따라 처벌되어야 한다.
§48.5.12.13Ream adulterii uxorem duxi: eam damnatam mox repudiaui.
나는 간통 피고인인 여성을 아내로 맞이하였는데, 그녀가 유죄 판결을 받자 곧 이혼하였다.
quaero, an causam discidii praestitisse uideor.
내가 이혼의 원인을 제공한 것으로 여겨지는지 묻는다.
respondit: cum per legem Iuliam huiusmodi uxorem retinere prohibearis, non uideri causam te discidii praestitisse palam est.
답변하였다: 율리우스법에 의해 이러한 아내를 계속 머무르게 하는 것이 금지되어 있으므로, 그대가 이혼의 원인을 제공한 것으로 보이지 않음은 명백하다.
quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris facto diuortio.
따라서 법은 여성이 잘못하여 이혼이 이루어진 것처럼 취급될 것이다.