[PAULUS libro quinto sententiarum. ] §48.18.18.prUnius facinoris plurimi rei ita audiendi sunt, ut ab eo primum incipiatur, qui timidior est uel tenerae aetatis uidetur.
[바울루스, 판결집 제5권] 동일한 범죄로 고발된 다수의 피고인은 더 겁이 많거나 나이가 어려 보이는 자부터 신문을 시작하도록 심리되어야 한다.
§48.18.18.1Reus euidentioribus argumentis obpressus repeti in quaestionem potest, maxime si in tormenta animum corpusque durauerit.
더 명백한 증거에 의해 궁지에 몰린 피고인은, 특히 고문에 맞서 정신과 육체를 단단히 하여 버텨낸 경우라면 다시 심문에 처해질 수 있다.
§48.18.18.2In ea causa, in qua nullis reus argumentis urguebatur, tormenta non facile adhibenda sunt, sed instandum accusatori, ut id quod intendat comprobet atque conuincat.
피고인이 아무런 증거로도 압박받지 않는 소송에서는 고문을 쉽게 가해서는 안 되며, 고발자에게 자신이 주장하는 바를 입증하고 설득하도록 촉구해야 한다.
§48.18.18.3Testes torquendi non sunt conuincendi mendacii aut ueritatis gratia, nisi cum facto interuenisse dicuntur.
증인은 거짓을 밝혀내거나 진실을 가려내기 위해 고문받아서는 안 된다. 다만 그들이 범행 현장에 함께 있었다고 여겨지는 경우는 예외로 한다.
§48.18.18.4Iudex cum de fide generis instrui non potest, poterit de seruis hereditariis habere quaestionem.
재판관은 혈통의 진위 여부에 대해 충분한 정보를 얻을 수 없을 때, 상속 노예들에 대해 심문을 행할 수 있을 것이다.
§48.18.18.5Seruo qui ultro aliquid de domino confitetur, fides non accommodatur: neque enim oportet salutem dominorum seruorum arbitrio committi.
주인에 대해 자발적으로 무언가를 자백하는 노예에게는 신용이 주어지지 않는다. 왜냐하면 주인의 안위가 노예의 자의에 맡겨지는 것은 합당하지 않기 때문이다.
§48.18.18.6Seruus in caput eius domini, a quo distractus est cuique aliquando seruiuit, in memoriam prioris dominii interrogari non potest.
노예는 이전의 소유 관계에 대한 기억에 기하여, 자신이 매각되었고 한때 섬겼던 주인의 사형에 관한 사항에 대해 신문받을 수 없다.
§48.18.18.7Seruus, nec si a domino ad tormenta offeratur, interrogandus est.
노예는 설령 주인에 의해 고문을 받도록 제공되더라도 신문받아서는 안 된다.
§48.18.18.8Sane quotiens quaeritur, an serui in caput domini interrogandi sint, prius de eorum dominio oportet inquiri.
참으로 노예가 주인의 사형에 관한 사항에 대해 신문받아야 하는지가 문제 될 때는 언제나, 먼저 그들의 소유 관계에 대해 조사해야 한다.
§48.18.18.9Cogniturum de criminibus praesidem oportet ante diem palam facere custodias se auditurum, ne hi, qui defendendi sunt, subitis accusatorum criminibus obprimantur: quamuis defensionem quocumque tempore postulante reo negari non oportet, adeo ut propterea et differantur et proferantur custodiae.
범죄에 대해 심리하고자 하는 속주 총독은, 변호받아야 할 자들이 고발자들의 갑작스러운 고발로 인해 궁지에 몰리지 않도록, 구금된 자들을 심리하겠다는 것을 사전에 공개해야 한다. 비록 피고인이 요구할 때는 언제라도 변호를 거부해서는 안 되며, 이 때문에 구금자들의 심리가 연기되거나 앞당겨지기까지 할지라도 그러하다.
§48.18.18.10Custodiae non solum pro tribunali, sed et de plano audiri possunt atque damnari.
구금된 자들은 법정에서뿐만 아니라 평지에서도 심리되고 유죄 판결을 받을 수 있다.