[ULPIANUS libro quadragensimo secundo ad Sabinum. ] §47.7.3.prUitem arboris appellatione contineri plerique ueterum existimauerunt.
[사비누스 주석 제42권의 울피아누스] 고대 법학자들의 대부분은 포도나무가 ‘나무’라는 명칭에 포함된다고 생각했다.
§47.7.3.1Ederae quoque et harundines arbores non male dicentur.
담쟁이덩굴과 갈대 역시 나무라고 불려도 틀리지 않을 것이다.
§47.7.3.2Idem de salicteto dicendum est.
버드나무 숲에 대해서도 같은 말을 해야 한다.
§47.7.3.3Sed si quis saligneas uirgas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus succisis, cum nulla arbor proprie dicatur, quae radicem non conceperit.
그러나 누군가가 버드나무 숲을 조성할 목적으로 버드나무 가지들을 땅에 꽂았는데, 이것들이 뿌리를 내리기 전에 잘리거나 뽑힌 경우, 엄밀한 의미에서는 뿌리를 내리지 않은 것은 그 무엇도 나무라고 부를 수 없으므로, ‘벌채된 나무에 관한 소송’을 제기할 수 없다고 폼포니우스가 쓴 것은 옳다.
§47.7.3.4Quod si quis ex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum comprehenderit terram, arborem tamen uideri Pomponius libro nono decimo ad Sabinum probat.
그러나 누군가가 묘목장에서, 즉 뿌리째 나무를 이식한 경우, 그것이 아직 땅에 뿌리를 내리지 못했을지라도 여전히 나무로 보아야 한다는 점을 폼포니우스는 사비누스 주석 제19권에서 승인한다.
§47.7.3.5Ideo ea quoque arbor esse uidetur, cuius radices desinent uiuere.
따라서 그 뿌리가 생명 활동을 멈추어가고 있는 것 역시 나무로 보인다.
§47.7.3.5aRadix autem arboris non uidetur arboris appellatione contineri, quamuis adhuc terra contineatur: quam sententiam Labeo quoque probat.
그러나 나무의 뿌리는 비록 여전히 땅속에 들어있을지라도 ‘나무’라는 명칭에 포함되는 것으로 보이지는 않는다. 라베오 역시 이 견해를 승인한다.
§47.7.3.6Labeo etiam eam arborem recte dici putat, quae subuersa a radicibus etiamnunc reponi potest, aut quae ita translata est, ut poni possit.
라베오는 또한 뿌리째 쓰러졌으나 지금도 여전히 다시 심어질 수 있는 것, 혹은 심어질 수 있도록 이식된 것 역시 올바르게 나무라고 불린다고 생각한다.
§47.7.3.7Stirpes oleae arbores esse magis est, siue iam egerunt radices siue nondum.
올리브 나무 그루터기는 이미 뿌리를 내렸든 아직 내리지 못했든 간에 나무로 보는 것이 더 타당하다.
§47.7.3.8Omnium igitur harum arborum, quas enumerauimus, nomine agi poterit.
따라서 우리가 열거한 이 모든 나무들의 이름으로 소송을 제기할 수 있을 것이다.