[CELSUS libro uicensimo sexto digestorum. ] §45.1.97.prSi ita stipulatus fuero: 'te sisti? nisi steteris, hippocentaurum dari?' proinde erit, atque 'te sisti' solummodo stipulatus essem. §45.1.97.1Possum utiliter a te ita stipulari: 'Titii nomine te soluturum?', neque enim hoc simile est illi 'Titium daturum?': sed ex ea stipulatione, dum interest mea, agere possum, et ideo, si locuples sit Titius, nihil ex hac stipulatione consequi possim: quid enim mea interest id a te fieri, quod si non feceris, aeque saluam pecuniam habiturus sum? 'Si tibi nupsero, decem dari spondes?' causa cognita denegandam actionem puto, nec raro probabilis causa eiusmodi stipulationis est.
만약 내가 다음과 같이 문약하였다면: ‘네가 출두할 것인가? 만약 출두하지 않는다면, 히포켄타우루스가 급부될 것인가?’ 이는 내가 단지 ‘네가 출두할 것인가’만을 문약한 것과 다름없을 것이다.나는 너로부터 다음과 같이 유효하게 문약할 수 있다: ‘네가 티티우스의 이름으로 지급할 것인가?’ 왜냐하면 이것은 저 ‘티티우스가 급부할 것인가?’라는 것과 유사하지 않기 때문이다. 그러나 그 문약에 기하여, 나에게 이익이 있는 한, 나는 소를 제기할 수 있으며, 따라서 만약 티티우스에게 자력이 있다면, 나는 이 문약으로부터 아무것도 얻을 수 없을 것이다. 왜냐하면 네가 그것을 하지 않더라도 내가 마찬가지로 안전하게 돈을 가지게 될 것이라면, 너에 의해 그것이 행해지는 것이 어찌 나에게 이익이 되겠는가? ‘내가 당신과 혼인한다면, 10이 급부되는 것을 약속하는가?’라는 문약에 대해서는, 사정을 심리한 후에 소권을 기각해야 한다고 나는 생각한다. 그리고 그러한 문약의 합리적인 이유가 존재하는 것이 드물지 않다.
item si uir a muliere eo modo non in dotem stipulatus est.
남편이 아내로부터 동일한 방식으로 지참금으로서가 아니라 문약한 경우에도 마찬가지이다.