[ULPIANUS libro quadragensimo sexto ad Sabinum. ] §45.1.29.prScire debemus in stipulationibus tot esse stipulationes, quot summae sunt, totque esse stipulationes, quot species sunt.
[울피아누스, 사비누스 주해 제46권] 우리는 약정에서 금액의 수만큼 약정이 있고, 특정물의 수만큼 약정이 있다는 것을 알아야 한다.
secundum quod euenit, ut mixta una summa uel specie, quae non fuit in praecedenti stipulatione, non fiat nouatio, sed efficit duas esse stipulationes.
이에 따라, 이전의 약정에는 없었던 하나의 금액 또는 특정물이 혼합되었을 때, 경개가 일어나는 것이 아니라 두 개의 약정이 존재하게 되는 결과가 생긴다.
quamuis autem placuerit tot esse stipulationes, quot summae, totque esse stipulationes quot res: tamen si pecuniam quis, quae in conspectu est, stipulatus sit, uel aceruum pecuniae, non tot sunt stipulationes, quot nummorum corpora, sed una stipulatio: nam per singulos denarios singulas esse stipulationes absurdum est.
비록 금액의 수만큼 약정이 있고 물건의 수만큼 약정이 있다는 것이 받아들여졌을지라도, 만약 누군가가 눈앞에 있는 돈이나 돈더미를 약정했다면, 동전의 개수만큼 약정이 있는 것이 아니라 오직 하나의 약정만 있는 것이다. 왜냐하면 데나리우스 동전 한 닢마다 각각의 약정이 있다고 하는 것은 불합리하기 때문이다.
stipulationem quoque legatorum constat unam esse, quamuis plura corpora sint uel plura legata.
유증에 관한 약정도 여러 물건이나 여러 유증이 있더라도 하나라는 것이 확립되어 있다.
sed et familiae uel omnium seruorum stipulatio una est.
또한 노예 집단이나 모든 노예에 관한 약정도 하나이다.
itemque quadrigae aut lecticariorum stipulatio una est.
마찬가지로 4마리 마차나 가마꾼들에 대한 약정도 하나이다.
at si quis illud et illud stipulatus sit, tot stipulationes sunt, quot corpora.
그러나 만약 누군가가 "이것과 저것"을 약정했다면, 물건의 개수만큼 약정이 존재한다.
§45.1.29.1Si a fure hominem sim stipulatus, quaesitum est, an stipulatio ualeat.
만약 내가 도둑으로부터 노예를 약정했다면, 그 약정이 유효한지 질문되었다.
mouet quaestionem, quod stipulatus hominem plerumque meum uideor: non ualet autem huiusmodi stipulatio, ubi quis rem suam stipulatus est.
이 질문을 자아내는 것은, 노예를 약정했을 때 내가 대개는 나의 소유물을 약정하는 것으로 보이기 때문이다. 그러나 누구든 자신의 물건을 약정한 경우, 이러한 종류의 약정은 유효하지 않다.
et constat, si quidem ita stipulatus sim: 'quod ex causa condictionis dare facere oportet?', stipulationem ualere: si uero hominem dari stipulatus fuero, nullius momenti esse stipulationem.
그리고 만약 내가 실제로 "반환청구의 원인에 기하여 주거나 행해야 할 바를?"라고 약정했다면 그 약정은 유효하지만, 만약 노예가 인도될 것을 약정했다면 그 약정은 아무런 효력이 없다는 것이 확립되어 있다.
quod si postea sine mora decessisse proponatur seruus, non teneri furem condictione Marcellus ait: quamdiu enim uiuit, condici poterit, at si decessisse proponatur, in ea condicione est, ut euanescat condictio propter stipulationem.
그러나 만약 그 후에 지체 없이 노예가 사망한 것으로 상정된다면, 마르켈루스는 도둑이 반환청구에 의해 구속되지 않는다고 말한다. 왜냐하면 노예가 살아있는 동안에는 반환청구될 수 있지만, 만약 사망한 것으로 상정된다면, 약정 때문에 반환청구권이 소멸하는 그러한 조건에 놓이기 때문이다.