[IDEM libro nono epistularum. ] §41.3.23.prEum, qui aedes mercatus est, non puto aliud quam ipsas aedes possidere: nam si singulas res possidere intellegetur, ipsas non possidebit: separatis enim corporibus, ex quibus aedes constant, uniuersitas aedium intellegi non poterit.
[동일 저자, 서간집 제9권] 가옥을 매수한 자는 그 가옥 자체 외에 다른 어떤 것도 점유하는 것이 아니라고 나는 생각한다. 왜냐하면 만일 그가 개개의 물건들을 점유하는 것으로 이해된다면, 그는 가옥 자체를 점유하지 못하게 될 것이기 때문이다. 가옥을 구성하는 개개의 실체들이 분리된다면 가옥의 총체는 이해될 수 없을 것이다.
accedit eo, quod, si quis singulas res possidere dixerit, necesse erit dicat possessione superficiei tempori de mobilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampliori: quod absurdum et minime iuri ciuili conueniens est, ut una res diuersis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas earum possessionem temporis immobilium rerum omnium mutet.
여기에 더하여, 만일 누군가가 개개의 물건들을 점유한다고 말한다면, 그는 지상물의 점유에 대해서는 동산에 대해 규정된 기간이 적용될 여지가 있고, 토지는 더 긴 기간에 걸쳐 시효취득하게 된다고 말해야만 할 것인데, 이는 불합리하며 시민법에 전혀 부합하지 않는바, 예컨대 가옥이 토지와 지상물이라는 두 가지 물건으로 구성되어 있을 때 하나의 물건이 서로 다른 기간에 걸쳐 시효취득된다거나, 그것들의 총체가 모든 부동산의 점유 기간을 변경하게 되기 때문이다.
§41.3.23.1Si autem columna euicta fuerit, puto te ex empto cum uenditore recte acturum et eo genere rem saluam habiturum.
그러나 만일 기둥이 추탈된다면, 나는 그대가 매수인으로서 매도인에게 정당하게 소를 제기할 수 있으며, 그러한 방식으로 손해를 면하게 될 것이라고 생각한다.
§41.3.23.2Si autem demolita domus est, ex integro res mobiles possidendae sunt, ut tempore, quod in usucapione rerum mobilium constitutum est, usucapiantur.
그러나 만일 가옥이 철거된다면, 동산들은 처음부터 새로이 점유되어야 하며, 그리하여 동산의 시효취득에 규정된 기간 내에 시효취득되어야 한다.
et non potes recte uti eo tempore, quo in aedificio fuerunt: nam quemadmodum eas solas et separatas ab aedificio non possedisti, sic nec penes te singulae aut separatae fuerunt et cohaerentibus his in aedificio, depositis aedibus, quae hoc quoque ipsum continent.
그리고 그대는 그것들이 건물 내에 있었던 기간을 정당하게 이용할 수 없다. 왜냐하면 그대가 그것들을 건물로부터 분리하여 단독으로 점유하지 않은 것과 마찬가지로, 그것들은 건물 속에서 결합되어 있는 동안 단독으로 혹은 분리되어 그대의 수중에 있었던 것이 아니며, 가옥(이 가옥 자체가 또한 이러한 사실을 포함한다)이 해체되었기 때문이다.
neque enim recipi potest, ut eadem res et ut res soli et tamquam mobilis sit possessa.
동일한 물건이 토지의 물건으로서도 점유되고 동시에 동산으로서도 점유되었다는 것은 허용될 수 없기 때문이다.