[PAPINIANUS libro uicensimo tertio quaestionum. ] §41.2.44.prPeregre profecturus pecuniam in terra custodiae causa condiderat: cum reuersus locum thensauri memoria non repeteret, an desisset pecuniam possidere, uel, si postea recognouisset locum, an confestim possidere inciperet, quaesitum est.
[파피니아누스, 『질의집』 제23권] 해외로 여행을 떠나려던 사람이 보관을 목적으로 돈을 땅속에 묻어두었다. 그가 돌아왔을 때 보물이 묻힌 장소를 기억에서 떠올리지 못했기 때문에, 그가 돈의 점유를 상실했는지, 아니면 그 후 장소를 기억해 냈을 때 즉시 점유하기 시작하는지가 문제 되었다.
dixi, quoniam custodiae causa pecunia condita proponeretur, ius possessionis ei, qui condidisset, non uideri peremptum, nec infirmitatem memoriae damnum adferre possessionis, quam alius non inuasit: alioquin responsuros per momenta seruorum, quos non uiderimus, interire possessionem.
나는 다음과 같이 답했다. 보관을 목적으로 돈을 묻었다는 점이 전제되어 있으므로, 묻은 사람의 점유권이 소멸한 것으로 보이지는 않으며, 타인이 침탈하지 않은 점유에 대하여 기억의 쇠퇴가 상실을 초래하지도 않는다. 그렇지 않다면 우리가 잠시 보지 못한 노예들의 점유가 매 순간 소멸한다고 답해야 할 것이다.
et nihil interest, pecuniam in meo an in alieno condidissem, cum, si alius in meo condidisset, non alias possiderem, quam si ipsius rei possessionem supra terram adeptus fuissem.
그리고 돈을 내 땅에 묻었든 타인의 땅에 묻었든 상관이 없다. 왜냐하면 타인이 내 땅에 돈을 묻었다 하더라도, 내가 지상에서 그 물건 자체의 점유를 취득한 경우가 아니라면 내가 그것을 점유하는 것이 아니기 때문이다.
itaque nec alienus locus meam propriam aufert possessionem, cum, supra terram an infra terram possideam, nihil intersit.
따라서 타인의 땅이라는 사실이 나의 독자적인 점유를 빼앗아 가지 못한다. 지상에서 점유하든 지하에서 점유하든 아무런 차이가 없기 때문이다.
§41.2.44.1Quaesitum est, cur ex peculii causa per seruum ignorantibus possessio quaereretur.
특유재산상의 이유로 주인들이 알지 못하는 사이에 노예를 통해 점유가 취득되는 이유가 무엇인지 질문되었다.
dixi utilitatis causa iure singulari receptum, ne cogerentur domini per momenta species et causas peculiorum inquirere.
나는 주인이 매 순간 특유재산의 종류와 원인을 조사하도록 강제되지 않도록, 편의상의 이유로 특별법에 의해 수용된 것이라고 답했다.
nec tamen eo pertinere speciem istam, ut animo uideatur adquiri possessio: nam si non ex causa peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse necessariam, sed corpore serui quaeri possessionem.
그러나 이 사례가 의사(아니무스)만으로 점유가 취득되는 것처럼 여겨질 정도로 적용되는 것은 아니다. 왜냐하면 특유재산상의 이유가 아닌 다른 이유로 취득하는 경우라면 주인의 지득이 필요하되 점유는 노예의 신체(코르푸스)를 통해 취득되기 때문이다.
§41.2.44.2Quibus explicitis, cum de amittenda possessione quaeratur, multum interesse dicam, per nosmet ipsos an per alios possideremus: nam eius quidem, quod corpore nostro teneremus, possessionem amitti uel animo uel etiam corpore, si modo eo animo inde digressi fuissemus, ne possideremus: eius uero, quod serui uel etiam coloni corpore possidetur, non aliter amitti possessionem, quam eam alius ingressus fuisset, eamque amitti nobis quoque ignorantibus.
이러한 점들을 명확히 한 후, 점유의 상실에 대해 의문이 제기될 때, 나는 우리가 우리 자신을 통해 점유하는가 아니면 타인을 통해 점유하는가에 따라 큰 차이가 있다고 말할 것이다. 왜냐하면 우리가 우리 자신의 신체로 파지하는 물건의 경우에는, 우리가 점유하지 않겠다는 의사로 그곳을 떠난 경우에 한해 의사 또는 신체에 의해 점유가 상실되지만, 노예 또는 소작인의 신체를 통해 점유되는 물건의 경우에는 타인이 그곳에 들어가지 않는 한 점유가 상실되지 않으며, 그것은 우리가 알지 못하는 사이에도 상실되기 때문이다.
illa quoque possessionis amittendae separatio est.
점유의 상실에는 다음과 같은 구별도 존재한다.
nam saltus hibernos et aestiuos, quorum possessio retinetur animo,
의사에 의해 점유가 유지되는 겨울 및 여름 목초지의 경우,