[PAULUS libro quinto ad Sabinum. ] §40.7.1.prStatuliber est, qui statutam et destinatam in tempus uel condicionem libertatem habet.
[사비누스 주해 제5권, 파울루스] 조건부 해방노예(스타툴리베르)란 특정 기한이나 조건에 맞추어 확정되고 예정된 자유를 가진 자를 말한다.
§40.7.1.1Fiunt autem statuliberi uel condicione expressa uel ui ipsa.
그런데 조건부 해방노예가 되는 것은 명시된 조건에 의해서거나 혹은 법 자체의 효력에 의해서이다.
condicione expressa quid est, manifestum est.
명시된 조건에 의한 것이 무엇인지는 명백하다.
ui ipsa, cum creditoris fraudandi causa manumittuntur: nam dum incertum est, an creditor iure suo utatur, interim statuliberi sunt, quoniam fraus cum effectu in lege Aelia Sentia accipitur.
법 자체의 효력에 의한 것이란 채권자를 해할 목적으로 해방되는 때이다. 왜냐하면 채권자가 자신의 권리를 행사할지가 불확실한 동안에는, 그들은 임시로 조건부 해방노예가 되기 때문이니, 왜냐하면 아엘리아 센티아 법에서는 실질적인 효과를 동반한 사기가 고려되기 때문이다.