[ULPIANUS libro tertio decimo ad edictum. ] §4.8.27.prDiem proferre uel praesens uel per nuntium uel per epistulam potest.
[울피아누스, 『고시 주석』 제13권] 중재인은 직접 대면하거나, 전갈을 보내거나, 서한을 통해 기일을 연기할 수 있다.
§4.8.27.1Si heredis mentio uel ceterorum facta in compromisso non fuerit, morte soluetur compromissum: nec utimur Labeonis sententia, qui existimanit, si arbiter aliquem pecuniam dare iusserit et is decesserit antequam daret, poenam committi, licet heres eius paratus sit offerre.
만일 상속인이나 그 밖의 사람들에 대한 언급이 중재합의에 담겨 있지 않았다면, 중재합의는 사망에 의해 소멸한다. 그리고 우리는, 만일 중재인이 누군가에게 금전을 지급하라고 명하였는데 그가 지급하기 전에 사망했다면, 비록 그의 상속인이 그것을 지급할 준비가 되어 있더라도 위약벌이 발생한다고 생각했던 라베오의 견해를 따르지 않는다.
§4.8.27.2Stari autem debet sententiae arbitri, quam de ea re dixerit, siue aequa siue iniqua sit: et sibi imputet qui compromisit.
그러나 중재인이 해당 사안에 대해 내린 판결은, 그것이 공정하든 불공정하든 간에 준수되어야 한다. 그리고 중재합의를 한 자는 그것을 자신의 책임으로 돌려야 한다.
nam et diui Pii rescripto adicitur: 'uel minus probabilem sententiam aequo animo ferre debet’. §4.8.27.3Si plures arbitri fuerint et diuersas sententias dixerint, licebit sententia corum non stari: sed si maior pars consentiat, ea stabitur, alioquin poena committetur.
왜냐하면 신군 피우스의 칙답에도 다음과 같이 덧붙여져 있기 때문이다: '설령 수긍하기 어려운 판결일지라도 차분한 마음으로 감내해야 한다.' 만일 여러 명의 중재인이 있고 서로 다른 판결을 내렸다면, 그들의 판결을 따르지 않는 것이 허용될 것이다. 그러나 다수파가 합의한다면 그 판결이 준수될 것이며, 그렇지 않으면 위약벌이 발생할 것이다.
inde quaeritur apud Iulianum, si ex tribus arbitris unus quindecim, alius decem, tertius quinque condemnent, qua sententia stetur: et Iulianus scribit quinque debere praestari, quia in hanc summam omnes consenserunt.
이에 따라 율리아누스의 저작에서, 세 명의 중재인 중 한 명은 15를, 다른 한 명은 10을, 세 번째 한 명은 5를 지급하라고 판결했다면 어느 판결을 준수해야 하는지가 문제된다. 그리고 율리아누스는 5가 지급되어야 한다고 적고 있는데, 왜냐하면 모든 이가 이 금액에는 동의했기 때문이다.
§4.8.27.4Si quis litigatorum defuerit, quia per eum factum est, quo minus arbitretur, poena committetur.
만일 소송당사자 중 누군가가 결석했다면, 그로 인하여 중재가 이루어지는 것이 방해받은 것이므로 위약벌이 발생할 것이다.
proinde sententia quidem dicta non coram litigatoribus non ualebit, nisi in compromissis hoc specialiter expressum sit, ut uel uno uel utroque absente sententia promatur: poenam autem is qui defuit committit, quia per eum factum est quo minus arbitretur.
그러므로 소송당사자들의 면전이 아닌 곳에서 내려진 판결은, 비록 한쪽 또는 양쪽 모두가 결석하더라도 판결이 선고될 수 있다는 점이 중재합의에 특별히 명시되어 있지 않은 한, 효력을 가지지 못할 것이다. 그러나 결석한 자는 그로 인하여 중재가 이루어지는 것이 방해받았기 때문에 위약벌을 부담하게 된다.
§4.8.27.5Coram autem dicere sententiam uidetur, qui sapientibus dicit: ceterum coram furioso uel demente non uidetur dici: item coram pupillo non uideri sententiam dictam, nisi tutor praesens fuit: et ita de his omnibus Iulianus libro quarto digestorum scribit.
한편, 정신이 온전한 자들 앞에서 판결을 내리는 자는 면전에서 판결하는 것으로 인정된다. 그러나 미친 자나 정신이상자 앞에서는 선고된 것으로 보지 않는다. 마찬가지로, 피후견인 앞에서는 후견인이 입석하지 않았다면 판결이 선고된 것으로 인정되지 않는다. 그리고 이 모든 것에 대해 율리아누스는 『학설휘찬』 제4권에 그렇게 적고 있다.
§4.8.27.6Et si quis praesens arbitrum sententiam dicere prohibuit, poena committetur.
또한 자리에 배석한 누군가가 중재인이 판결을 내리는 것을 금지했다면, 위약벌이 발생할 것이다.
§4.8.27.7Sed si poena non fuisset adiceta compromisso, sed simpliciter sententia stari quis promiserit, incerti aduersus cum foret actio.
그러나 만일 중재합의에 위약벌이 부가되지 않았고, 단순히 판결을 준수하겠다고 약정했을 뿐이라면, 그에 대해서는 불확정의 소가 제기될 수 있을 것이다.