[ULPIANUS libro sexto ad legem Iuliam et Papiam. ] §4.6.38.prSi cui in prouincia sua princeps adsidere speciali beneficio permiserit, puto eum rei publicae causa abesse: quod si non ex permissu hoc fecerit, consequenter dicemus, cum crimen admisit, non habere eum priuilegia eorum, qui rei publicae causa absunt. §4.6.38.1Tamdiu rei publicae causa abesse quis uidebitur, quamdiu officio aliquo praeest: quod si finitum fuerit officium, iam desinit abesse rei publicae causa.
[울피아누스, 율리우스-파피우스법 주해 제6권]\n\n만약 황제가 특별한 은혜로 누군가에게 자신의 속주에서 배석하는 것을 허락했다면, 나는 그가 공무로 인해 부재 중이라고 생각한다. 그러나 만약 허락 없이 이 일을 행했다면, 우리는 이에 따라 그가 죄를 범했을 때 공무로 인해 부재 중인 자들의 특권을 그가 누리지 못한다고 말할 것이다.\n\n누구든 어떤 직무를 맡고 있는 동안에는 공무로 인해 부재 중인 것으로 여겨질 것이다. 그러나 만약 직무가 끝났다면, 그는 이제 공무로 인해 부재 중인 것을 멈춘다.
sed ad reuertendum illi tempora computabimus statim atque desiit rei publicae causa abesse ea quibus reuerti in urbem potuit: et erit moderatum tempora ei dare, quae lex reuertentibus praestitit.
하지만 그가 귀환할 수 있도록, 우리는 그가 공무로 인해 부재 중인 것을 멈춘 즉시 그가 로마 시로 귀환할 수 있었던 시간들을 계산할 것이다. 그리고 법이 귀환하는 자들에게 제공한 시간들을 그에게 주는 것은 적절할 것이다.
quare si quo deflexerit suae rei causa, non dubitamus id tempus ei non proficere, habitaque dinumeratione temporis, quo reuerti potuit, statim eum dicemus desisse rei publicae causa abesse.
그러므로 만약 그가 사적인 일 때문에 어딘가로 경로를 벗어났다면, 우리는 그 시간이 그에게 이롭지 않다는 것을 의심치 않으며, 그가 귀환할 수 있었던 시간의 계산을 거친 후에 즉시 그가 공무로 인해 부재 중인 것을 멈추었다고 말할 것이다.
plane si infirmitate impeditus continuare iter non potuit, habebitur ratio humanitatis, sicuti haberi solet et hiemis et nauigationis et ceterorum quae casu contingunt.
다만, 만약 질병으로 인해 방해를 받아 여정을 계속할 수 없었다면, 겨울이나 항해 및 그 밖에 우연히 일어나는 일들에 대해 그러하듯이, 인도적 배려가 베풀어질 것이다.