[ULPIANUS libro undecimo ad edictum. ] §4.4.16.prIn causae cognitione etiam hoc uersabitur, num forte alia actio possit competere citra in integrum restitutionem.
[울피아누스 《고시주해》 제11권] 사유 심리에서는 원상회복에 의하지 않고도 혹시 다른 소권이 경합할 수 있는지가 또한 다루어질 것이다.
nam si communi auxilio et mero iure munitus sit, non debet ei tribui extraordinarium auxilium: ut puta cum pupillo contractum est sine tutoris auctoritate nec locupletior factus est.
왜냐하면 만일 일반적인 구제수단과 실체법 자체에 의해 보호를 받는다면, 그에게 비상 구제수단이 주어져서는 안 되기 때문이다. 예컨대 후견인의 동의 없이 피후견인과 계약이 체결되었고 그가 더 이롭게 되지 않은 경우와 같다.
§4.4.16.1Item relatum est apud Labeonem, si minor circumscriptus societatem coierit uel etiam donationis causa, nullam esse societatem nec inter maiores quidem et ideo cessare partes praetoris: idem et Ofilius respondit: satis enim ipso iure munitus est.
마찬가지로 라베오에게 다음과 같이 전해진다. 만일 미성년자가 기망당하여 조합을 결성했거나 혹은 증여의 목적으로 결성했다면, 성년자들 사이에서조차 조합은 전혀 성립하지 않으며, 따라서 법무관의 역할은 발생하지 않는다. 오필리우스도 동일하게 답변했다. 왜냐하면 그는 법 자체에 의해 충분히 보호를 받기 때문이다.
§4.4.16.2Pomponius quoque refert libro uicensimo octauo, cum quidam heres rogatus esset fratris filiae complures res dare ea condicione, ut, si sine liberis decessisset, restitueret eas heredi et haec defuncto herede heredi eius cauisset se restituturam, Aristonem putasse in integrum restituendam.
폼포니우스 또한 제28권에서 전한다. 어떤 상속인이 형제의 딸에게, 만일 그녀가 자녀 없이 사망하는 경우에는 그것들을 상속인에게 반환한다는 조건으로 여러 재산을 넘겨주도록 요청받았고, 그녀가 그 상속인이 사망한 후에 그의 상속인에게 자신이 반환할 것을 약정해 주었을 때, 아리스토는 그녀가 원상회복되어야 한다고 생각했다.
sed et illud Pomponius adicit, quod potuit incerti condici haec cautio etiam a maiore, non enim ipso iure, sed per condictionem munitus est.
그러나 폼포니우스는 다음도 덧붙인다. 즉, 이 약정은 성년자로부터라 하더라도 불확정물 반환청구소송을 통해 반환이 요구될 수 있었는데, 왜냐하면 그는 법 자체에 의해서가 아니라 반환청구소송을 통해 보호를 받기 때문이다.
§4.4.16.3Et generaliter probandum est, ubi contractus non ualet, pro certo praetorem se non debere interponere.
그리고 일반적으로 인정되어야 하는바, 계약이 무효인 곳에서는 법무관이 스스로 개입해서는 안 됨이 확실하다.
§4.4.16.4Idem Pomponius ait in pretio emptionis et uenditionis naturaliter licere contrahentibus se circumuenire.
같은 폼포니우스는 매매 대금에 있어서 계약 당사자들이 서로 기망하는 것은 사실상 허용된다고 말한다.
§4.4.16.5Nunc uidendum, qui in integrum restituere possunt.
이제 누가 원상회복을 해 줄 수 있는지 살펴보아야 한다.
et tam praefectus urbi quam alii magistratus pro iurisdictione sua restituere in integrum possunt, tam in aliis causis quam contra sententiam suam.
그리고 수도장관뿐만 아니라 다른 정무관들도 자신들의 관할권에 따라, 다른 사건에서와 마찬가지로 자신들의 판결에 대해서도 원상회복을 해 줄 수 있다.