[PAULUS libro quadragensimo nono ad edictum. ] §39.3.14.prAntaeus ait, si is qui opus fecerit potentiori uendiderit praedium, quatenus desierit dominus esse, agendum cum eo quod ui aut clam: quod si annus praeterierit, de dolo iudicium dandum.
[파울루스, 고시 주해 제49권] 안타이우스는 말한다. 만약 공사를 행한 자가 더 유력한 자에게 토지를 매도했다면, 그가 소유자이기를 그친 이상, 그를 상대로 '폭력 또는 은비에 의한 행위'에 관한 소송으로 다투어야 하며, 다만 1년이 경과했다면 악의에 관한 소송이 허가되어야 한다.
§39.3.14.1Cum agitur aquae pluuiae arcendae, de facto quod nocet quaeritur: ideoque si uitio loci pars aliqua soli subsedit, quamuis per eam causam aqua pluuia inferiori noceat, nulla competit actio.
우수 배제의 소송이 행해질 때에는, 해를 끼치는 행위가 문제된다. 따라서 만약 토지의 결함으로 인해 지반의 일부가 침하하여, 그 원인으로 인해 빗물이 아래쪽 토지에 해를 끼친다 하더라도, 어떠한 소송도 성립하지 않는다.
idem fortasse dicitur, si in agro manu factum aliquid subsederit.
토지 내의 인공물이 침하한 경우에도 아마 동일한 말이 적용될 것이다.
§39.3.14.2In hoc iudicium, sicut in damni infecti, futurum damnum uenit, cum reliquis fere omnibus iudiciis praeteritum praestetur.
이 소송에서는 미발 손해의 경우와 마찬가지로 장래의 손해가 대상이 되는데, 반면에 다른 거의 모든 소송에서는 과거의 손해가 배상된다.
§39.3.14.3De eo, quod ante datum est, quod ui aut clam agendum est.
전에 발생한 손해에 대해서는 '폭력 또는 은비에 의한 행위'의 소송으로 다투어야 한다.
de eo, quod post sententiam iudicis futurum est, damni infecti caueri oportet uel ita opus restituendum est, ut nullum periculum damni supersit.
재판관의 판결 후에 발생할 손해에 대해서는 미발 손해의 담보가 제공되어야 하거나, 손해의 위험이 전혀 남지 않도록 공사가 복구되어야 한다.
§39.3.14.4De eo opere, quod post litem contestatam factum est, nouo iudicio agendum est.
소송계속 후에 행해진 공사에 대해서는 새로운 소송으로 다투어야 한다.