[ULPIANUS libro quadragesimo ad edictum. ] §37.4.8.prNon putauit praetor exheredatione notatos et remotos ad contra tabulas bonorum possessionem admittendos, sicuti nec iure ciuili testamenta parentium turbant: sane si uelint inofficiosi querellam instituere, est in ipsorum arbitrio. §37.4.8.1Aliqua parte tabularum exheredem scribi non sufficit, sed eo gradu, contra quem petitur bonorum possessio.
[울피아누스, 고시주해 제40권]치안관(프라이토르)은 유산박탈에 의해 지목되고 제외된 자들이 유언에 반하는 유산점유를 받도록 허용되어서는 안 된다고 생각했다. 이는 시민법상으로도 그들이 부모의 유언을 어지럽히지 못하는 것과 같다. 물론, 만약 그들이 의무위반유언의 소를 제기하고자 한다면, 그것은 그들 자신의 재량에 속한다.유언서의 어떤 부분에서 유산박탈자로 기재되는 것만으로는 충분하지 않고, 유산점유가 청구되는 바로 그 순위에서 박탈되어야 한다.
unde si a primo gradu exheredatus sit filius, a secundo praeteritus et primo gradu scripti non petierint bonorum possessionem, poterit contra tabulas accipere bonorum possessionem. §37.4.8.2Non quaeuis exheredatio summouet filium a contra tabulas bonorum possessione, sed quae rite facta est. §37.4.8.3Si ab uno ex heredibus sit filius exheredatus, Marcellus libro nono digestorum scribit filium non uideri exheredatum: idcirco contra tabulas bonorum possessionem peti posse contra utrumque heredem. §37.4.8.4Si exheredatus sit filius et institutus, optinente eo gradu, in quo institutus est, puto commisso edicto ab alio filio contra tabulas eum bonorum possessionem petere posse. §37.4.8.5A primo gradu praeteritus est filius, a secundo exheredatus.
따라서 만약 아들이 제1순위에서 유산박탈되고 제2순위에서 묵과되었으며, 제1순위에 기재된 자들이 유산점유를 청구하지 않았다면, 그는 유언에 반하는 유산점유를 받을 수 있다.어떠한 유산박탈이든 아들을 유언에 반하는 유산점유로부터 배제하는 것은 아니며, 적법하게 행해진 유산박탈만이 그러하다.만약 아들이 공동상속인 중 한 사람으로부터만 유산박탈되었다면, 마르켈루스는 『학설집』 제9권에서 아들이 유산박탈된 것으로 보이지 않는다고 쓴다. 그러므로 양 상속인 모두에 대하여 유언에 반하는 유산점유를 청구할 수 있다.만약 아들이 유산박탈되는 동시에 상속인으로 지정되었고, 그가 지정된 순위가 효력을 유지하고 있다면, 나는 다른 아들에 의해 고시가 발동되었을 때 그도 유언에 반하는 유산점유를 청구할 수 있다고 생각한다.아들이 제1순위에서 묵과되고 제2순위에서 유산박탈되었다.
si in prime gradu scripti non sint in rebus humanis mortis tempore testatoris, dicendum est contra tabulas bonorum possessionem praeteritum petere non posse: hereditas enim in secundo gradu uersatur, non in primo, ex quo neque adiri hereditas neque bonorum possessio peti potest.
만약 제1순위에 기재된 자들이 피상속인의 사망 시점에 생존해 있지 않다면, 묵과된 아들은 유언에 반하는 유산점유를 청구할 수 없다고 말해야 한다. 왜냐하면 상속은 제2순위에서 전개되고 제1순위에서 전개되는 것이 아니기 때문이며, 제1순위로부터는 상속의 승인도 유산점유의 청구도 할 수 없기 때문이다.
sed si post mortem testatoris decesserint heredes scripti, idem Marcellus putat contra tabulas bonorum possessionem semel natam competere.
그러나 피상속인의 사망 후에 기재된 상속인들이 사망했다면, 같은 마르켈루스는 일단 발생한 유언에 반하는 유산점유가 인정된다고 생각한다.
sed et si defecerit condicio institutionis, adhuc tantundem dicit praeteritum ab eo gradu filium contra tabulas bonorum possessionem petiturum.
또한 상속인 지정의 조건이 성취되지 않은 경우에도, 그는 그 순위에서 묵과된 아들이 여전히 유언에 반하는 유산점유를 청구하게 될 것이라고 말한다.
idem scribit et si postumus, qui institutus fuit, non fuerit natus: nam adhuc contra tabulas bonorum possessionem competere filio Marcellus ait. §37.4.8.6Si quis sua manu se exheredem scripsit, an contra tabulas bonorum possessionem possit accipere, uideamus.
그는 지정되었던 사후출생자가 태어나지 않은 경우에도 이와 같이 쓰며, 마르켈루스는 이 경우에도 아들에게 유언에 반하는 유산점유가 인정된다고 말한다.만약 누군가가 자신의 손으로 자신을 유산박탈자로 기재했다면, 그가 유언에 반하는 유산점유를 받을 수 있는지 살펴보자.
et Marcellus libro nono digestorum nocere ei hanc exheredationem ait, quia senatus hoc pro non scripto non facit, quod contra eum est. §37.4.8.7Si quis emancipatum filium exheredauerit eumque postea adrogauerit, Papinianus libro duodecimo quaestionum ait iura naturalia in eo praeualere: idcirco exheredationem nocere. §37.4.8.8Sed in extraneo Marcelli sententiam probat, ut exheredatio ei adrogato postea non noceat. §37.4.8.9Postliminio autem reuerso filio dicendum est exheredationem ante factam nocere. §37.4.8.10Si filium in adoptiua familia constitutum pater naturalis exheredauerit, deinde sit filius emancipatus, nocebit ei exheredatio. §37.4.8.11In adoptionem datos filios non summoueri praetor uoluit, modo heredes instituti sint, et hoc iustissime eum fecisse Labeo ait: nec enim in totum extranei sunt.
마르켈루스는 『학설집』 제9권에서 이 유산박탈이 그에게 불리하게 작용한다고 말한다. 왜냐하면 원로원은 본인에게 불리한 사항에 대해서는 이를 기재되지 않은 것으로 처리하지 않기 때문이다.만약 누군가가 해방된 아들을 유산박탈하고 그 후에 그를 자권자입양했다면, 파피니아누스는 『질의록』 제12권에서 그에게는 자연적 권리가 우세하다고 말한다. 따라서 유산박탈은 불리하게 작용한다.그러나 타인의 경우에는 마르켈루스의 견해를 승인하여, 그 후에 자권자입양된 자에게 이전의 유산박탈이 불리하게 작용하지 않도록 한다.반면 포로 상태에서 귀환한 아들의 경우에는 이전에 행해진 유산박탈이 불리하게 작용한다고 말해야 한다.만약 입양 가족 내에 있는 아들을 친부가 유산박탈하고, 그 후에 그 아들이 해방되었다면, 유산박탈은 그에게 불리하게 작용할 것이다.입양 보내진 아들에 대해서 치안관은 그들이 상속인으로 지정되어 있는 한 배제되지 않기를 원했으며, 라베오는 치안관이 이를 매우 정당하게 행했다고 말한다. 왜냐하면 그들은 완전히 타인인 것은 아니기 때문이다.
ergo si fuerunt heredes scripti, accipient contra tabulas bonorum possessionem, sed ipsi soli non committent edictum, nisi fuerit alius praeteritus ex liberis qui solent committere edictum.
따라서 만약 그들이 기재된 상속인이었다면, 그들은 유언에 반하는 유산점유를 받게 되지만, 보통 고시를 발동하는 다른 묵과된 직계비속이 존재하지 않는 한 그들 자신만으로는 고시를 발동하지 않는다.
sed si ipse scriptus non sit, sed alius, qui ei adquirere hereditatem potest, non est in ea causa, ut eum ad bonorum possessionem contra tabulas admittamus. §37.4.8.12Ut autem admittantur ad bonorum possessionem, ex liberis esse eos oportet.
그러나 그 자신은 기재되어 있지 않고 그를 위해 상속을 취득할 수 있는 다른 사람이 기재되어 있는 경우에는, 그를 유언에 반하는 유산점유로 인정해야 할 상황이 아니다.그러나 그들이 유산점유에 인정받기 위해서는 직계비속의 범주에 속해 있어야 한다.
ceterum si adoptiuum filium dedi in adoptionem et heredem scripsi, commisso per alios edicto bonorum possessio contra tabulas ei non dabitur. §37.4.8.13Datur autem ei, qui in adoptiua familia est, contra tabulas possessio, si eo gradu heres scriptus sit, contra quem peti potest bonorum possessio. §37.4.8.14Non est nouum, ut emancipatus praeteritus plus iuris scriptis heredibus fratribus suis tribuat, quam habituri essent, si soli fuissent: quippe si filius qui in potestate patris est ex duodecima parte heres scribatur emancipato praeterito, dimidiam partem beneficio emancipati occupat, qui, si emancipatum fratrem non haberet, duodecimam partem habiturus esset.
반면 내가 양자를 입양 보내고 그를 상속인으로 기재했다면, 다른 사람들에 의해 고시가 발동되더라도 그에게는 유언에 반하는 유산점유가 주어지지 않을 것이다.그러나 입양 가족 내에 있는 자에 대해서는, 만약 그가 그것에 대하여 유산점유를 청구할 수 있는 그 순위에서 상속인으로 기재되어 있다면, 유언에 반하는 유산점유가 주어진다.해방되고 묵과된 아들이 기재된 상속인인 자신의 형제들에게 그들만 있었을 경우에 가졌을 권리보다 더 많은 권리를 부여하는 것은 새로운 일이 아니다. 사실, 만약 아버지가 권력 하에 있는 아들을 12분의 1의 지분으로 상속인으로 기재하고 해방된 아들이 묵과되어 있다면, 그는 해방된 아들의 혜택에 의해 2분의 1의 지분을 차지하게 된다. 만약 그가 해방된 형제를 두지 않았다면 12분의 1의 지분을 가졌을 뿐일 것이다.
sed si ex parte minima sit heres institutus, non pro ea parte, qua institutus est, tuendus est commisso edicto, sed amplius per bonorum possessionem habere potest.
그러나 그가 지극히 작은 지분으로 상속인에 지정되어 있었다 하더라도, 고시가 발동되었을 때 그가 지정된 지분에 한해서만 보호받아야 하는 것은 아니며, 유산점유를 통해 더 많은 것을 가질 수 있다.
praetori enim propositum est, cum contra tabulas bonorum possessionem dat, eas partes unicuique liberorum tribuere, quas intestato patre mortuo in hereditate habiturus esset, si in potestate mansisset: et ideo siue emancipatus siue is qui in potestatem mansit siue in adoptionem datus ex minima parte heres scriptus sit, non redigitur ad eam portionem, ex qua institutus est, sed uirilem accipit.
왜냐하면 치안관의 의도는 유언에 반하는 유산점유를 부여할 때, 직계비속 각각에 대하여 만약 그가 권력 하에 남아 있었고 아버지가 유언 없이 사망했을 경우 상속에서 가졌을 지분을 귀속시키는 데 있기 때문이다. 따라서 해방된 자든, 권력 하에 남아 있던 자든, 혹은 입양 보내진 자든 지극히 작은 지분으로 상속인에 기재되어 있었다 하더라도, 그가 지정된 지분으로 축소되지 않고 두당 지분을 받게 된다.