[ULPIANUS libro quinto disputationum. ] §34.4.9.prCum centum, quae quis pure reliquit, condicione adiecta iterum eidem legauit, si quidem quasi aliam hanc summam esse uoluit, et quod pure relictum est statim debebitur et quod sub condicione adscriptum est, si condicio exstiterit.
[울피아누스, 『토론록』 제5권] 어떤 사람이 무조건으로 남겨둔 100에 대하여, 조건을 부가하여 다시 동일한 사람에게 유증한 경우, 만약 그가 이를 마치 또 다른 금액인 것처럼 의도했다면, 무조건으로 남겨진 것은 즉시 지급되어야 하고, 조건부로 기재된 것은 조건이 성취되었을 때 지급되어야 한다.
quod si eandem summam mutata uoluntate sub condicione reliquit, pura datio condicionalis effecta uidebitur.
그러나 만약 그가 의사를 변경하여 동일한 금액을 조건부로 남겨둔 것이라면, 무조건의 수여가 조건부의 수여로 변경된 것으로 간주될 것이다.
quare si in eodem testamento, in quo centum adscripserat, postea quinquaginta reliquerit, si quidem alia uoluit esse haec quinquaginta, centum quinquaginta debebuntur, sin uero quinquaginta tantum deberi uoluit, quinquaginta tantum debebuntur.
그러므로 100을 기재해 두었던 동일한 유언서에서 나중에 50을 남겨둔 경우, 만약 이 50이 별개의 것이기를 의도했다면 150이 지급되어야 할 것이나, 만약 50만을 지급하기를 의도했다면 50만이 지급되어야 할 것이다.
idem est et si in codicillis id fuerit factum.
유언보칙에서 이러한 일이 행해진 경우에도 마찬가지이다.