Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §34.4.30.pr-34.4.30.4

유언보충서에 의한 유증과 신탁의 철회 및 이전

9271개 구절 중 5262번째 · 라틴어

요약

유언과 코디킬에서 유증 및 유탁의 철회, 변경, 특정 재산의 이전에 관한 다섯 가지 구체적 사례에 대한 스카이볼라의 법적 답변.

[SCAEUOLA libro nicesimo digestorum. ]
[스카이볼라, 학설휘찬 제20권에서] 어떤 이가 자신의 양녀에게 여러 물건을 유증하였다.
§34.4.30.prAlumnae suae plura legauerat: quaedam ex his abstulit, quaedam ut praestarentur, ab herede suo petit, in quibus et uiginti dari uoluit his uerbis: 'hoc amplius do lego darique uolo uiginti auri libras' et adiecit: 'fideique tuae, Atti, committo, ut in primis Semproniam sororem tuam pro tua pietate et regere et tueri uelis, et, si putaueris eam ad bonam uitae consuetudinem reuersam, ita uiginti auri libras ei reddere, cum morieris.
이 중 일부를 철회하였고, 일부는 자신의 상속인이 제공하도록 청구하였는데, 그중 다음의 문언으로 20파운드가 지급되기를 바랐다. “이에 더하여, 나는 금 20파운드를 부여하고 유증하며 지급되기를 바란다.” 그리고 덧붙였다. “아티우스여, 그대의 효성에 비추어, 특히 그대의 자매 셈프로니아를 인도하고 보호하기를 그대가 바라며, 만일 그녀가 훌륭한 생활 습관으로 돌아왔다고 그대가 판단한다면, 그대가 죽을 때 금 20파운드를 그녀에게 인도할 것을 그대의 신탁에 위임한다.
interim tamen reditus eius, id est usuras semisses ei praestes'. postea codicillis ad Maeuium legatarium easdem uiginti libras auri transtulit et fidei eius commisit in haec uerba: 'uiginti libras auri, quas testamento Semproniae alumnae meae reliqui, eas dari uolo Maeuio cautionibus interpositis, ut ex ea summa eidem Semproniae, quamdiu aduixerit, praestet menstruos denarios quinque et uestiarii nomine denarios centenos uicenos quinos, idque fidci uestrae committo: certa sum autem te, Maeui, pro tua pietate petiturum ab herede tuo, ut uoluntas mea in persona alumnae meae duret'. quaesitum est, an Maeuius legatarius cogendus sit post mortem suam uiginti libras auri Semproniae restituere, sicut rogatus fuerat Attius heres.
그러나 그 동안에는 그 수익, 즉 연 6푼의 이자를 그녀에게 제공하라.” 그 후 그는 코디킬로써 수증자 마에비우스에게 동일한 금 20파운드를 이전하고, 그의 신탁에 다음의 문언으로 위임하였다. “내가 내 양녀 셈프로니아에게 유언으로 남긴 금 20파운드에 대하여, 담보를 제공받은 후에 마에비우스에게 지급되기를 원한다. 이는 마에비우스가 그 총액으로부터 동일한 셈프로니아에게 그녀가 생존하는 한 매월 5데나리우스를, 그리고 의복비 명목으로 매년 125데나리우스를 지급하도록 하기 위함이며, 이를 그대들의 신탁에 위임한다. 마에비우스여, 나는 그대가 그대의 효성에 비추어, 내 양녀에 관한 내 의사가 유지되도록 그대의 상속인에게 청구할 것을 확신한다.” 수증자 마에비우스가 상속인 아티우스가 청구받았던 것처럼, 자신이 죽은 후에 금 20파운드를 셈프로니아에게 반환하도록 강제되어야 하는지가 문제되었다.
respondit secundum ea quae proponerentur uiginti quidem auri libras non cogendum praestare, sed alia, quae ab eo alumnae relicta sunt, deberi et a Macuio et ab herede eius, donec uiuit alumna.
답변하였다. 제시된 사정에 따르면, 금 20파운드 자체를 지급하도록 강제되지는 않으나, 그가 양녀에게 남긴 다른 것들은 양녀가 생존하는 한 마에비우스와 그의 상속인 모두에 의해 지급되어야 한다.
§34.4.30.1Titia testamento Seiam libertam eandemque collactaneam ex parte duodecima heredem instituerat, Pamphilo liberto suo praedia per fideicommissum dedit, in quibus et σύγκτησιν praediorum quae appellabatur circa Colonen: eidem liberto postea per epistulam alias etiam res donauit, in quibus de Seia et Pamphilo ita est locuta: 'Τιτία τοῖς κληρονόμοις μου χαίρειν.
티티아는 유언으로써 해방노예이자 젖자매인 세이아를 12분의 1 상속분의 상속인으로 지정하였고, 자신의 해방노예 팜필루스에게는 유탁을 통해 토지들을 주었는데, 그중에는 콜로네 주변의 공유지라 불리는 토지도 있었다. 그 후 그녀는 서한을 통해 동일한 해방노예에게 다른 물건들도 증여하였는데, 그 속에서 세이아와 팜필루스에 관하여 다음과 같이 말하였다. “티티아가 나의 상속인들에게 문안한다.
βούλομαι βέβαια είναι τά υποτεταγμένα, ὅσα ἔφθασα εἰς τὸ ὄνομα το Παμφίλου πεποιηκέναι.
나는 내가 팜필루스의 이름으로 이미 행한 아래의 사항들이 유효하기를 바란다.
ἐάν Σεΐα ἡ σύντροφος μου κληρόνομος μή γένηται, ἐξ οὖ γέγραφα αὐτὴν μέρους, βούλομαι αὐτῇ δοθῆναι τὴν σύγκτησιν τὴν περί Κολώνην'. quaesitum est, cum Seia liberta omissa parte hereditatis ei testamento adscripta ex codicillis fideicommissum, id est σύγκτησιν Circa Colonen, eligat, an, si Pamphilus ex causa fideicommissi eadem praedia uindicet, doli mali exceptione summoueri debeat.
만일 나의 젖자매 세이아가 내가 그녀를 지정한 상속분으로부터 상속인이 되지 않는다면, 콜로네 주변의 공유지가 그녀에게 주어지기를 바란다.” 해방노예 세이아가 유언에서 자신에게 할당된 상속분을 포기하고 코디킬에 기한 유탁, 즉 콜로네 주변의 공유지를 선택하는 경우에, 만일 팜필루스가 유탁에 기하여 동일한 토지의 인도를 청구한다면 그가 악의의 항변에 의해 배제되어야 하는지가 문제되었다.
respondit translatum uideri fideicommissum praediorum, id est σύγκτησιν quae est circa Colonen, in Seiam libertam.
답변하였다. 토지의 유탁, 즉 콜로네 주변의 공유지는 해방노예 세이아에게 이전된 것으로 보인다.
§34.4.30.2Ab heredibus petierat, ut, si in prouincia decessisset, sexaginta Lucio Titio darentur, ut is corpus eius curaret in patriam reportari, et adiecerat haec uerba: 'cui concedi uolo, si quid ex ea pecunia supererit. eadem die codicillos ad heredes suos ita scripserat: 'peto a uobis, ut, siue in prouincia siue in uia aliquid mihi humanitus acciderit, corpus meum curetis et in Campania et in monumentum filiorum meorum reportare'. quaesitum est, an id, quod superfuerit ex sexaginta, a Lucio Titio tacite ademerit.
상속인들에게 만일 자신이 속주에서 사망할 경우, 루키우스 티티우스에게 60을 지급하여 그가 자신의 시신을 조국으로 송환하도록 청구하였고, 다음 문언을 덧붙였다. “그 돈에서 남는 것이 있다면 그것이 그에게 양도되기를 원한다.” 같은 날, 그는 자신의 상속인들에게 다음과 같이 코디킬을 작성하였다. “그대들에게 청구합니다, 속주에서든 길 위에서든 나에게 인간적인 일이 발생한다면, 그대들이 내 시신을 캄파니아로, 그리고 내 아이들의 무덤으로 송환하도록 조치해 주십시오.” 60 중에서 남는 것을 그가 루키우스 티티우스로부터 묵시적으로 철회한 것인지가 문제되었다.
respondit ademptum uideri.
답변하였다. 철회된 것으로 보인다.
§34.4.30.3Qui filias ex disparibus portionibus testamento heredes instituerat, paene omnium bonorum suorum eodem testamento diuisionem fecit, deinde haec uerba adiecit: 'τὰ δὲ λοιπά πάντα τῶν ὑπαρχόντων μου, ὁμοίως καὶ τὰ τῆς κληρονομίας βάρη ἔσται μόνων τῶν δύο μου θυγατέρων Πρίμης καὶ Σεκούνδης ἢ τῆς ἐξ αὐτῶν περιούσης'. postea codicillis longe aliam diuisionem fecit bonorum inter easdem, inter quas et testamento diuiserat, quaedam tamen nulli nominatim dedit.
유언으로 딸들을 서로 다른 상속분으로 상속인 지정한 자가, 동일한 유언에서 자신의 거의 모든 재산에 대한 분할을 행하고, 그 후 다음의 문언을 덧붙였다. “내 재산의 나머지 전부와 마찬가지로 상속 채무도 내 두 딸 프리마와 세쿤다, 혹은 그들 중 살아남은 자에게만 귀속한다.” 그 후 그는 코디킬로 동일한 딸들 사이에 전혀 다른 재산 분할을 행하였으나, 몇 가지 물건은 명시적으로 아무에게도 주지 않았다.
quaesitum est, an Prima et Secunda filiae ex uerbis testamenti consequi possint, ut solae habeant ea, quae nominatim nulli relicta sunt in diuisione, quae nouissima a patre facta est.
딸 프리마와 세쿤다가 유언의 문언에 기하여, 아버지가 마지막으로 행한 분할에서 명시적으로 아무에게도 남겨지지 않은 것들을 자신들만이 취득할 수 있는지가 문제되었다.
respondit non a tota uoluntate recessisse uideri, sed his tantum rebus quas reformasset.
답변하였다. 아버지의 의사 전체가 철회된 것으로 보이지 않으며, 다만 그가 변경한 사항들에 대해서만 철회된 것으로 보인다.
§34.4.30.4Cum post apertas tabulas testamenti Priscillianus uixerit, de cuius legato portioneque hereditatis mater epistula ita cauerat: 'quoniam cognoui Priscillianum filium meum in extremis esse, iustissimum et piissimum duxi portionem eius hereditatis, quam ei testamento dederam, legare Mariano fratri meo et Ianuario marito meo aequis portionibus: et si quid ei amplius legaueram, ut si quid ei humanitus contigerit, do lego darique eis uolo': postea ex eadem infirmitate Priscillianus decessit.
유언장이 개봉된 후 프리스킬리아누스가 생존해 있었고, 그의 유증과 상속분에 관하여 어머니가 서한으로 다음과 같이 규정하였다. “내 아들 프리스킬리아누스가 임종을 눈앞에 두고 있음을 알았기에, 내가 그에게 유언으로 주었던 상속분을 내 형제 마리아누스와 내 남편 이아누아리우스에게 균등한 비율로 유증하는 것이 가장 올바르고 효성에 부합한다고 생각했다. 또한 내가 그에게 그 이상으로 유증한 것이 있다면, 그에게 인간적인 일이 발생할 경우 그것들을 그들에게 부여하고 유증하며 지급되기를 원한다.” 그 후 프리스킬리아누스는 동일한 질병으로 사망하였다.
quaesitum est, an legatum quoque eius ad Ianuarium et Marianum ex causa fideicommissi pertineat.
그의 유증 역시 유탁을 원인으로 이아누아리우스와 마리아누스에게 귀속되는지가 문제되었다.
respondit posse uideri, si decessisset ex ea infirmitate, omnimodo et legatum ad eos de quibus quaereretur transtulisse.
답변하였다. 만일 그가 그 질병으로 사망하였다면, 문제된 자들에게 유증 또한 전면적으로 이전한 것으로 볼 수 있다.

어휘·문법 주석

  1. §34.4.30.prreddere — 부정사 reddere는 바로 앞의 committo, ut... uelis와 병렬 관계에 있으며, 유탁(fideicommissum)의 실행을 지시하는 명령적 용법으로 사용되었다.
  2. §34.4.30.prcerta sum autem te, Maeui, pro tua pietate petiturum — 여성 단수 형용사 certa와 sum이 대격과 부정사 구문(주어 대격 te, 부정사 petiturum [esse])을 이끈다. certa sum을 통해 유언자가 여성임을 알 수 있다.
  3. §34.4.30.1omissa parte hereditatis ei testamento adscripta — omissa parte는 절대탈격이며, 속격 hereditatis의 수식을 받는다. 여격 대명사 ei는 parte를 수식하는 분사 adscripta에 걸린다.
  4. §34.4.30.3sed his tantum rebus — 전반부의 a tota uoluntate(탈격)에 대응하여, 전치사 a(또는 ab)가 후속하는 탈격 his tantum rebus 앞에서 생략되었다.
  5. §34.4.30.4ut si quid — ut은 전반부의 유증에 관한 조건을 보강하거나 전체 귀결절로 도입하는 역할을 한다. si quid... contigerit(완료미래)는 죽음을 완곡하게 표현하는 관용구이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §34.4.30.pr-34.4.30.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.4.30.pr-34.4.30.4

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.