Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §33.7.12.pr-33.7.12.10

식량과 종자 및 노예들의 토지 비품 해당 여부

9271개 구절 중 5069번째 · 라틴어

요약

울피아누스는 유증에 있어 토지의 ‘비품’(instrumentum)에 무엇이 포함되는지를 식량, 씨앗, 다양한 부류의 노예(및 그 가족), 가축, 농기구 등의 구체적인 예를 통해 논하고 있다.

[ULPIANUS libro uicesimo ad Sabinum. ] §33.7.12.prQuaesitum est, an frumentum, quod cibariis cultorum paratum foret, instrumento cederet.
[울피아누스, 사비누스 주해 제20권] 경작자들의 식량을 위해 마련된 곡물이 비품에 귀속되는지 여부가 문제되었다.
et plurimis non placet, quia consumeretur: quippe instrumentum est apparatus rerum diutius mansurarum, sine quibus exerceri nequiret possessio: accedit eo, quod cibaria uictus magis quam colendi causa pararentur.
그리고 대부분의 학자들은 그것이 소비되는 것이기 때문에 포함되지 않는다고 보았다. 왜냐하면 비품이란 그것 없이는 점유(경영)가 유지될 수 없는, 더 오래 존속할 성격의 사물들의 준비이기 때문이다. 여기에 식량은 경작을 위해서라기보다 생계를 위해 준비된다는 이유가 덧붙여진다.
sed ego puto et frumentum et uinum ad cibaria paratum instrumento contineri: et ita Seruium respondisse auditores eius referunt.
그러나 나는 식량을 위해 준비된 곡물과 포도주 모두 비품에 포함된다고 생각한다. 그리고 세르비우스도 그렇게 답변했다고 그의 제자들이 전한다.
item nonnullis uisum est frumentum, quod serendi causa sepositum est, instrumento contineri, puto quia et instar culturae esset et ita consumitur, ut semper reponeretur: sed causa seminis nihil a cibariis differt.
마찬가지로, 일부 학자들은 파종을 위해 따로 떼어 둔 곡물이 비품에 포함된다고 보았는데, 내 생각에 그것은 경작과 유사하며 늘 보충되도록 소비되기 때문일 것이다. 그러나 종자의 이유는 식량의 그것과 전혀 다르지 않다.
§33.7.12.1Conseruandi fructus causa, ueluti granaria, quia in his fructus custodiuntur, urceos capsellas, in quibus fructus componuntur: sed et ea, quae exportandorum fructuum causa parantur, instrumenti esse constat, ueluti iumenta et uehicula et naues et cuppae et culei.
수확물을 보존하기 위한 목적의 것들, 예를 들면 그 안에 수확물이 보관되는 곡물창고, 수확물이 놓이는 항아리와 작은 상자 등도 (비품에 포함된다). 그러나 수확물을 반출하기 위해 준비되는 것들, 예를 들면 역수, 차량, 배, 나무통, 가죽 부대 등은 비품에 속함이 명백하다.
§33.7.12.2Alfenus autem, si quosdam ex hominibus aliis legauerit, ceteros, qui in fundo fuerunt, non contineri instrumento ait, quia nihil animalis instrumenti esse opinabatur: quod non est uerum: constat enim eos, qui agri gratia ibi sunt, instrumento contineri.
한편 알페누스는 만일 누군가 노예들 중 일부를 따로 유증했다면, 토지에 있던 나머지 노예들은 비품에 포함되지 않는다고 말한다. 왜냐하면 그는 생명 있는 것은 아무것도 비품이 될 수 없다고 생각했기 때문이다. 그러나 이는 사실이 아니다. 토지를 위해 그곳에 있는 자들은 비품에 포함되는 것이 명백하기 때문이다.
§33.7.12.3Quaeritur, an seruus, qui quasi colonus in agro erat, instrumento legato contineatur.
소작인처럼 토지에 있던 노예가 유증된 비품에 포함되는지 여부가 질문된다.
et Labeo et Pegasus recte negauerunt, quia non pro instrumento in fundo fuerat, etiamsi solitus fuerat et familiae imperare.
라베오와 페가수스는 올바르게 부정했는데, 그 이유는 그 노예가 비록 노예 집단에 명령하는 것에 익숙해 있었다 하더라도 비품으로서 토지에 있었던 것은 아니기 때문이다.
§33.7.12.4Saltuarium autem Labeo quidem putat eum demum contineri, qui fructuum seruandorum gratia paratus sit, eum non, qui finium custodiendorum causa: sed Neratius etiam hunc, et hoc iure utimur, ut omnes saltuarii contineantur.
그러나 임무관에 대해서는, 라베오의 경우 수확물을 보존하기 위해 준비된 자만 포함되고 경계를 지키기 위해 준비된 자는 포함되지 않는다고 생각한다. 그러나 네라티우스는 후자도 포함하며, 우리는 모든 임무관이 포함된다는 이 법을 따르고 있다.
§33.7.12.5Trebatius amplius etiam pistorem et tonsorem, qui familiae rusticae causa parati sunt, putat contineri, item fabrum, qui uillae reficiendae causa paratus sit, et mulieres quae panem coquant quaeque uillam seruent: item molitores, si ad usum rusticum parati sunt: item focariam et uilicam, si modo aliquo officio uirum adiuuet: item lanificas quae familiam rusticam uestiunt, et quae pulmentaria rusticis coquant.
트레바티우스는 더 나아가 농가 노예 집단을 위해 마련된 제빵사와 이발사도 포함된다고 생각하며, 마찬가지로 별장을 수리하기 위해 마련된 목수, 빵을 굽고 별장을 지키는 여자들, 또한 농가 용도를 위해 마련되었다면 제분업자들도 포함된다고 본다. 또한 어떤 직무로든 남편을 돕는다면 화덕지기 여노예와 장감의 아내도 포함되며, 농가 노예 집단에게 옷을 입히는 직공 여노예들과 농가 사람들을 위해 반찬을 요리하는 여자들도 포함된다고 본다.
§33.7.12.6Sed an instrumenti instrumentum legato instrumento continetur, quaeritur: haec enim, quae rusticorum causa parantur, lanificae et lanae et tonsores et fullones et focariae non agri sunt instrumentum, sed instrumenti.
그러나 비품의 비품이 유증된 비품에 포함되는지 여부가 문제된다. 왜냐하면 농가 사람들을 위해 마련된 이들, 즉 직공과 양모, 이발사와 축융공 및 화덕지기 여노예는 토지의 비품이 아니라 비품의 비품이기 때문이다.
puto igitur etiam focariam contineri: sed et lanificas et ceteros, qui supra enumerati sunt: et ita Seruium respondisse auditores eius referunt.
따라서 나는 화덕지기 여노예도 포함된다고 생각한다. 또한 직공들과 위에 열거된 다른 자들도 마찬가지이다. 그리고 세르비우스도 그렇게 답변했다고 그의 제자들이 전한다.
§33.7.12.7Uxores quoque et infantes eorum, qui supra enumerati sunt, credendum est in eadem uilla agentes uoluisse testatorem legato contineri: neque enim duram separationem iniunxisse credendus est.
위에 열거된 자들의 아내와 유아들 또한, 같은 별장에서 생활하고 있는 경우 유언자가 유증에 포함시키기를 원했다고 믿어야 한다. 왜냐하면 유언자가 가혹한 이별을 부과했다고 믿을 수는 없기 때문이다.
§33.7.12.8Si aliqua parte anni in fundo pascantur pecora, aliqua parte his pabulum conducitur, uel serui, si aliqua parte anni per eos ager colitur, aliqua parte in mercedem mittuntur, nihilo minus instrumento continentur.
만일 일 년의 일부 기간 동안은 토지에서 가축이 방목되고 일부 기간 동안은 가축을 위해 사료를 임차하는 경우, 또는 노예들이 일 년의 일부 기간 동안은 그들에 의해 토지가 경작되고 일부 기간 동안은 품삯을 받고 대여되는 경우라 하더라도, 그들은 그럼에도 불구하고 비품에 포함된다.
§33.7.12.9Cellararium quoque, id est ideo praepositum, ut rationes saluae sint, item ostiarium mulionemque instrumenti esse constat.
장부지기, 즉 장부가 안전하게 유지되도록 그 목적으로 배치된 자, 그리고 문지기와 마부도 비품에 속함이 명백하다.
§33.7.12.10Et molas et machinas, fenum stipulas, asinum machinarium, machinam frumentariam, uas aeneum, in quo sapa coqueretur et defrutum fiat et aqua ad bibendum lauandamque familiam paratur, instrumenti esse, et cribra, et plaustra quibus stercus euehatur.
맷돌과 기계들, 건초와 짚, 맷돌을 돌리는 당나귀, 곡물 가공 기계, 사파가 끓여지고 데프루툼이 만들어지며 노예 집단이 마시고 씻을 물이 준비되는 청동 그릇도 비품에 속하며, 체와 거름을 나르는 수레도 마찬가지이다.

어휘·문법 주석

  1. §33.7.12.1Conseruandi fructus causa — 이 절은 주동사가 생략되어 있으며, 대격 복수형인 `urceos`와 `capsellas`는 앞 문맥에서 생략된 `instrumento contineri`(비품에 포함되다)와 같은 동사구에 의존하고 있다.
  2. §33.7.12.2nihil animalis — `animalis`는 명사 `animal`(동물, 생명 있는 것)의 속격이거나 형용사 `animalis`(생명이 있는)의 중성 단수 속격이다. 여기서는 부분속격(partitive genitive)으로서 `nihil`을 수식하며, ‘생명 있는 것은 아무것도 ~않다’라는 의미를 나타낸다.
  3. §33.7.12.6instrumenti instrumentum — ‘비품의 비품’(instrumenti instrumentum)이라는 표현은 토지 자체의 유지 및 경작에 직접 사용되는 일차적 비품(instrumentum agri)이 아니라, 그 비품에 해당하는 노예들의 생활과 편의를 위해 마련된 이차적인 도구(예: 직공의 양모, 요리사의 도구 등)를 가리키는 법학적 개념이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §33.7.12.pr-33.7.12.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:33.7.12.pr-33.7.12.10

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.