[ULPIANUS libro uicesimo secundo ad Sabinum. ] §32.0.49.prItem legato continentur mancipia, puta lecticarii, qui solam matrem familias portabant.
[울피아누스, 사비누스 주석 제22권으로부터.] 마찬가지로 유증에는 노예들도 포함된다. 예컨대 집안의 여주인만을 태우고 다니던 가마꾼들이다.
item iumenta uel lectica uel sella uel burdones.
마찬가지로 가축, 가마, 의자 또는 노새도 포함된다.
item mancipia alia, puellae fortassis, quas sibi comatas mulieres exornants.
마찬가지로 다른 노예들, 아마도 여인들이 자신들을 위해 머리를 매만지게 하는 소녀들도 포함된다.
§32.0.49.1Sed et si forte uirilia ei quaedam donauerit, quodammodo eius causa parata uidebuntur.
그러나 설령 남편이 그녀에게 남성용 물건들을 일부 증여했을지라도, 그것들도 어느 정도는 그녀를 위해 준비된 것으로 간주될 것이다.
§32.0.49.2Proinde et si quaedam promiscui usus sint, solitus tamen fuerit ab ea quasi usum mutuari, dicendum erit ipsius causa uideri parata.
따라서 설령 어떤 물건들이 공동으로 사용되는 것일지라도, 만일 그가 그녀로부터 그것의 사용을 말하자면 빌려 쓰는 습관이 있었다면, 그것들은 그녀 자신을 위해 준비된 것으로 간주되어야 한다고 말해야 할 것이다.
§32.0.49.3Item interest, ipsius causa parata sint ei legata an ipsius causa empta: paratis enim omnia continentur, quae ipsius usibus fuerunt destinata, empta uero ea sola, quae propter eam empta fecit maritus.
마찬가지로, 그녀를 위해 ‘준비된 물건’이 그녀에게 유증되었는지 아니면 그녀를 위해 ‘구입된 물건’이 유증되었는지에 따라 차이가 있다. 왜냐하면 ‘준비된 것’에는 그녀의 사용을 위해 지정되었던 모든 물건이 포함되지만, ‘구입된 것’에는 남편이 그녀를 위해 구입한 물건들만이 포함되기 때문이다.
unde non continebuntur emptis solis legatis, quae alia ratione pater familias adquisita ei destinauit: utroque autem legato continebuntur et quae maritus emi mandauerat uel quae emerat, necdum autem ei adsignauerat, adsignaturus si uixisset.
따라서 단지 ‘구입된 것’의 유증에는 가장이 다른 방식으로 취득하여 그녀에게 지정해 둔 물건들은 포함되지 않는다. 그러나 양쪽 유증 모두에는 남편이 구입을 명했거나 구입했으나 그녀에게 아직 인도하지 않은 물건(만일 남편이 살았다면 인도했을 물건)도 포함될 것이다.
§32.0.49.4Parui autem refert, uxori an concubinae quis leget, quae eius causa empta parata sunt: sane enim nisi dignitate nihil interest.
한편, 남편이 아내에게 유증하든 첩에게 유증하든, 그녀를 위해 구입되고 준비된 것에 관해서는 거의 차이가 없다. 왜냐하면 실로 품격(사회적 신분)을 제외하고는 아무런 차이도 없기 때문이다.
§32.0.49.5Si uxori aurum, quod eius causa paratum est, legatum sit et postea sit conflatum, materia tamen maneat, ea ei debetur.
만일 아내에게 그녀를 위해 준비된 금이 유증되었고 그 후에 그것이 녹여졌을지라도, 원자재가 여전히 남아 있다면 그것은 그녀에게 지급되어야 한다.
§32.0.49.6Sed ut legatum ualeat, mortis tempore uxorem esse debere Proculus scribsit et uerum est: separatio enim dissoluit legatum.
그러나 유증이 유효하려면 사망 시점에 그녀가 아내여야 한다고 프로쿨루스는 썼으며 이는 사실이다. 왜냐하면 이혼은 유증을 소멸시키기 때문이다.
§32.0.49.7Hoc legatum et filio et filiae relinqui potest: 'quae eius gratia parata sunt', et seruo seruaeque: et continebuntur quae ipsi sunt adtributa uel destinata.
이 유증(‘그 사람의 편의를 위해 준비된 것들’)은 아들과 딸에게도 유증될 수 있고, 남노와 여노에게도 유증될 수 있으며, 그들 자신에게 귀속되거나 지정된 것들이 포함될 것이다.