Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §3.1.1.pr-3.1.1.5

법정 신청의 정의와 신청인 자격 제한

9271개 구절 중 447번째 · 라틴어

요약

법무관 고시에서의 법정 신청 자격 제한 및 '신청'의 정의. 연령, 신체적 장애(귀머거리, 맹인), 성별 및 명예 상실을 이유로 하는 부적격 기준과 그 예외 및 역사적 선례들을 다룬다.

[ULPIANUS libro sexto ad edictum. ] §3.1.1.prHunc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur.
[울피아누스, 고시주해 제6권] 법무관은, 배려를 하고 자신의 존엄을 지키며 자신의 품위를 유지하기 위해, 선별 없이 무차別적으로 자신의 앞에서 신청이 행해지지 않도록 이 장을 제시했다.
§3.1.1.1Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam uel pro se permisit, quibusdam et pro certis dumtaxat personis et pro se permisit.
그리하여 그는 세 가지 범주를 마련했다. 즉, 어떤 사람들에게는 신청을 행하는 것을 전면적으로 금지했고, 어떤 사람들에게는 최소한 자신을 위해서만 허용했으며, 어떤 사람들에게는 특정인 및 자신만을 위해서 신청하는 것을 허용했다.
§3.1.1.2Postulare autem est desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qui iurisdictioni praeest, exponere: uel alterius desiderio contradicere.
그런데 '신청을 행한다(postulare)'는 것은 법정에서 사법을 관할하는 자의 앞에서 자신 또는 친구의 요구를 제시하는 것, 혹은 타인의 요구에 반대하는 것이다.
§3.1.1.3Initium autem fecit praetor ab his, qui in totum prohibentur postulare.
한편, 법무관은 신청하는 것이 전면적으로 금지된 자들로부터 시작했다.
in quo edicto aut pueritiam aut casum excusauit.
이 고시에서 그는 연소함 또는 신체적 불운을 고려했다.
pueritiam: dum minorem annis decem et septem, qui eos non in totum compleuit, prohibet postulare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad iure responsitasse.
연소함에 대해서는, 17세 미만으로 그 연령을 완전히 채우지 못한 자가 신청하는 것을 금지하는데, 이는 그가 이 연령을 법적으로 답변하기에는 미숙하다고 생각했기 때문이다.
propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena in contumax plecteretur.
불운으로 인해서는, 전혀 듣지 못하는 귀머거리가 자신의 앞에서 신청하는 것을 금지한다. 왜냐하면 법무관의 명령을 알아들을 수 없는 자에게 신청을 허용해서는 안 되기 때문이며, 이는 그 자신에게도 위험한 일이 될 것이기 때문이다. 왜냐하면 법무관의 명령을 듣지 못하여 마치 복종하지 않은 것처럼 불복종자에 대한 형벌로 처벌받을 것이기 때문이다.
§3.1.1.4Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, 'ego dabo. ' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuenit.
법무관은 말한다. "만일 그들이 대변인을 갖지 못한다면 내가 제공하겠다." 그리고 법무관이 이러한 인도적 배려를 베푸는 것은 이들뿐만 아니라, 특정 사유, 즉 상대방의 영향력이나 두려움 때문에 후원자를 찾지 못하는 다른 누군가가 있는 경우에도 마찬가지다.
§3.1.1.5Secundo loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: in quo edicto excepit praetor sexum et casum, item notauit personas in turpitudine notabiles.
둘째로, 타인을 위해 신청해서는 안 되는 자들에 대한 고시가 제시된다. 이 고시에서 법무관은 성별과 불운을 부적격 사유로 특정했고, 마찬가지로 파렴치함으로 악명 높은 자들을 지목했다.
sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare.
성별에 대하여: 여성들이 타인을 위해 신청하는 것을 금지한다.
Et ratio quidem prohibendi, ne contra pudicitiam sexui congruentem alienis causis se immisceant, ne uirilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto.
금지하는 이유는 그 성별에 어울리는 정숙함에 반하여 타인의 소송에 개입하지 않도록, 또한 여성들이 남성의 직무를 수행하지 않도록 하기 위함이다. 그러나 그 기원은 극히 수치심이 없는 여성인 카르파니아로부터 도입되었는데, 그녀는 뻔뻔하게 신청을 하고 정무관을 괴롭힘으로써 고시의 계기를 제공했다.
casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit.
불운에 대하여: 법무관은 양쪽 눈의 빛을 잃은 맹인을 배제한다. 이는 명백히 정무관의 표지를 보고 경의를 표할 수 없기 때문이다.
refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare.
라베오 역시 아스프레나스 노누스의 아버지인 맹인 푸블릴리우스가 신청을 하려 했을 때, 브루투스에 의해 의자를 돌려 외면당한 채 배제되었음을 전한다.
quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordinem retinet et iudicandi officio fungitur.
그러나 맹인이 타인을 위해 신청할 수는 없다 하더라도, 그는 원로원 신분을 유지하며 재판관의 직무를 수행한다.
numquid ergo et magistratus gerere possit? sed de hoc deliberabimus.
그렇다면 정무관직을 수행할 수도 있는가? 그러나 이에 대해서는 우리가 음미해 보아야 할 것이다.
exstat quidem exemplum eius, qui gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuerissimam dixit sententiam de Pyrrhi captiuis.
실제로 정무관직을 수행한 자의 선례가 존재한다. 즉, 맹인 아피우스 클라우디우스는 공적 회의에 참석했으며 원로원에서 피루스의 포로들에 대해 매우 엄격한 의견을 개진했다.
sed melius est ut dicamus retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis.
하지만 이미 시작된 정무관직은 유지할 수 있지만 새로운 직을 지향하는 것은 완전히 금지된다고 말하는 것이 더 타당하며, 이는 많은 선례들에 의해 증명된다.

어휘·문법 주석

  1. §3.1.1.prhabendae rationis causa — 형용동사(고려되어야 할)를 사용한 표현. 여기서는 법무관이 자신의 직무 및 법정 질서에 대해 '적절한 고려와 배려를 하기 위해'를 의미한다.
  2. §3.1.1.3ad iure responsitasse — 필사본의 오기가 보이는 부분. 본래는 동명사를 사용한 'ad iuri respondendum'(법에 답변하는 것) 또는 빈회상 동사의 'ad iure responsitandum'(법적으로 반복하여 답변하는 것)을 의도한 것으로 보이며, 법적인 답변을 수행할 충분한 능력을 가리킨다.
  3. §3.1.1.3poena in contumax plecteretur — 'in contumax'(불복종자에 대하여)는 형용사의 명사적 용법이다. 불복종적 태도를 이유로 가해지는 형벌을 받게 된다는 수동적 귀결을 나타낸다.
  4. §3.1.1.5auersa sella a Bruto destitutum — 'auersa sella'는 독립탈격이다. 정무관(여기서는 브루투스)이 심판용 의자(sella)를 반대로 돌려 대면을 거부함으로써, 신청을 하려던 자를 무시하고 물리친 정경을 묘사한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §3.1.1.pr-3.1.1.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.1.1.pr-3.1.1.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.