[ULPIANUS libro quinquagesimo ad edictum. ] §29.4.10.prSi non solus, sed cum alio possidet hereditatem is qui omisit causam testamenti, rectissime Iulianus ait, quod et Marcellus probat, dandam in ipsum quoque legatorum actionem utilem: nec enim aspernari debet obesse sibi factum heredis scripti, cui etiam profuerit.
[울피아누스 『고시주해』 제50권] 유언에 따른 상속의 원인을 포기한 자가 단독이 아니라 타인과 함께 상속재산을 점유하고 있는 경우, 그에 대해서도 유증의 유용소권(actio utilis)이 주어져야 한다는 율리아누스의 진술(마르켈루스 역시 이를 승인한다)은 매우 옳다. 왜냐하면 그는 지정상속인의 행위가 자신에게 이익을 가져다준 이상, 그것이 자신에게 불이익을 주는 것을 거부해서는 안 되기 때문이다.
hoc autem ita est, nisi si pecuniam accepit is qui omisit causam testamenti: tunc enim in solidum tenebitur.
그러나 이는 유언에 따른 상속의 원인을 포기한 자가 금전을 수령하지 않은 경우에 한한다. 만약 수령했다면 그는 전액에 대해 책임을 지게 될 것이기 때문이다.
§29.4.10.1Cum substitutis ab institutis legata fuissent relicta et tam instituti quam substituti omissa causa testamenti possideant ab intestato hereditatem, diuus Pius rescripsit neque improbe neque imprudenter institutos legata recusare substitutis data: recte enim recusant in se dari legatorum fideiue commissorum petitionem substituto, cui liberum fuit adeunti hereditatem non fideicommissum petere, sed uniuersa bona optinere.
지정상속인들이 예비상속인들에게 유증을 남겼고, 지정상속인과 예비상속인 모두가 유언에 따른 상속의 원인을 포기하고 무유언으로 상속재산을 점유하고 있을 때, 신군 피우스는 지정상속인들이 예비상속인들에게 주어진 유증을 거절하는 것이 부당하지도 어리석지도 않다고 회답하였다. 왜냐하면 상속을 승인했다면 유탁을 청구하는 대신 유산 전부를 획득할 자유가 있었던 예비상속인에 대하여, 지정상속인들이 자신들을 향한 유증 또는 유탁의 청구를 거부하는 것은 정당하기 때문이다.
§29.4.10.2Si duo sint heredes institutus et substitutus et ambo omissa causa testamenti ab intestato possideant hereditatem, quaestionis est, an ambo cogantur legata praestare et utrum unusquisque ea legata quae a se relicta sunt an uero ambo utraque legata cogantur praestare.
지정상속인과 예비상속인 두 명의 상속인이 있고, 양자가 유언에 따른 상속의 원인을 포기하고 무유언으로 상속재산을 점유하고 있는 경우, 양자 모두 유증을 이행하도록 강제되는지, 그리고 각자가 자신으로부터 남겨진 유증을 이행해야 하는지 아니면 양자 모두가 양쪽의 유증을 이행하도록 강제되는지가 문제된다.
ego puto in solidum aduersus singulos legatorum petitionem dandam: sed utrum eorum quae a se legata sunt an uero etiam eorum quae ab altero herede, uideamus.
나는 각자에 대해 전액에 걸쳐 유증 청구가 허용되어야 한다고 생각한다. 그러나 그것이 자신에 의해 유증된 것에 한정되는지 아니면 다른 상속인에 의해 유증된 것까지 포함되는지 검토해 보자.
et alias proponamus institutum solum possidere hereditatem: eorum legatorum, quae sunt a se relicta, an etiam eorum, quae sunt a substituto relicta, actionem patietur? dicendum est ita demum etiam eorum, si dolo substituti perueniat ad institutos hereditas sine pecunia: nam si pecuniam accepit substitutus, ipse erit conueniendus.
또한 다른 상황으로 지정상속인만이 상속재산을 점유하고 있다고 가정해 보자. 그는 자신이 남긴 유증뿐만 아니라 예비상속인이 남긴 유증에 대해서도 소송을 감수해야 하는가? 예비상속인의 기망(dolo)으로 인해 금전 없이 상속재산이 지정상속에게 이른 경우에 한하여 예비상속인의 유증에 대해서도 소송을 감수해야 한다고 말해야 할 것이다. 왜냐하면 예비상속인이 금전을 수령했다면 그 자신이 소송을 당해야 하기 때문이다.
item si solus substitutus possideret, si quidem pecunia accepta institutus omisisset, dicemus institutum suis legatariis respondere debere, substitutum suis: si autem sine pecunia, aduersus substitutum dabimus actionem.
마찬가지로 만약 예비상속인만이 점유하고 있고 지정상속인이 금전을 수령하고 포기했다면, 지정상속인은 자신의 수증자에게 책임을 져야 하고 예비상속인은 자신의 수증자에게 책임을 져야 한다고 말할 것이다. 그러나 금전 없이 포기했다면 예비상속인에 대해 소권을 줄 것이다.
nunc cum ambo possideant, melius dicetur singulos suis legatariis respondere debere.
지금은 양자 모두가 점유하고 있으므로, 각자가 자신의 수증자에게 책임을 져야 한다고 말하는 것이 더 낫다.