[IDEM libro trigesimo quinto ad edictum. ] §27.9.7.prSi pupillorum sint communia praedia qui diuersos tutores habent, uideamus, an alienatio locum habere possit.
[같은 저자, 『고시 주해』 제35권] 서로 다른 후견인을 둔 피후견인들이 공동으로 소유하는 토지가 있다면, 처분이 행해질 수 있는지 살펴보자.
et cum prouocatio necessaria sit, puto alienationem impediri: neuter enim poterit prouocare, sed ambo prouocationem exspectare.
그리고 청구가 필요하므로, 나는 처분이 저지된다고 생각한다. 왜냐하면 어느 쪽도 청구할 수 없으며, 양쪽 모두 청구를 기다려야 하기 때문이다.
item si eosdem tutores habeant, multo magis quis impeditam alienationem dicet.
마찬가지로 만약 그들이 같은 후견인을 두고 있다면, 처분이 저지된다고 훨씬 더 쉽게 말할 수 있을 것이다.
§27.9.7.1Si pupillus dedit pignori ex permissu praetoris, nonnulla erit dubitatio, an alienatio possit impediri.
만약 피후견인이 법무관의 허가를 받아 질권을 설정했다면, 처분이 저지될 수 있는지에 대해 적잖은 의문이 있을 것이다.
sed dicendum est posse creditorem ius suum exsequi: tutius tamen fecerit, si prius praetorem adierit.
그러나 채권자가 자신의 권리를 실행할 수 있다고 말해야 한다. 다만, 미리 법무관을 찾아간다면 더 안전하게 행하는 셈이 될 것이다.
§27.9.7.2Si pater uel parens tutor sit alicui ex liberis, an praetor adeundus sit, si obligare uelit? et magis est ut debeat: pronior tamen esse debet praetor ad consentiendum patri.
만약 아버지나 존속이 자녀 중 누군가의 후견인인 경우, 만약 그가 담보로 제공하고자 한다면 법무관을 찾아가야 하는가? 그리고 그렇게 해야 한다고 보는 것이 더 타당하다. 다만 법무관은 아버지에게 더 쉽게 동의해주어야 한다.
§27.9.7.3Si praetor tutoribus permiserit uendere, illi obligauerint uel contra, an ualeat quod actum est? et mea fert opinio eum, qui aliud fecit, quam quod a praetore decretum est, nihil egisse.
만약 법무관이 후견인들에게 매각을 허가했는데 그들이 담보를 제공했거나 그 반대인 경우, 행해진 행위는 유효한가? 그리고 내 의견에 따르면, 법무관에 의해 결정된 것과 다른 일을 행한 자는 아무것도 행하지 않은 것이다.
§27.9.7.4Quid ergo si praetor ita decreuerit 'uendere obligareue permitto', an possit liberum arbitrium habere, qui faciat? et magis est ut possit, dummodo sciamus praetorem non recte partibus suis functum: debuit enim ipse statuere et eligere, utrum magis obligare an uendere permittat.
그렇다면 만약 법무관이 ‘매각하거나 담보로 제공하는 것을 허가한다’라고 결정했다면, 이를 행하는 자가 자유로운 선택권을 가질 수 있는가? 그리고 가질 수 있다고 보는 것이 더 타당하다. 다만 법무관이 자신의 직무를 올바르게 수행하지 못했음을 우리가 알아야 한다는 조건 하에서이다. 왜냐하면 법무관 스스로가 담보 제공과 매각 중 어느 쪽을 허가할지를 결정하고 선택했어야 했기 때문이다.
§27.9.7.5Si obligauit rem tutor sine decreto, quamuis obligatio non ualeat, est tamen exceptioni doli locus, sed tunc, cum tutor acceptam mutuam pecuniam ei soluerit, qui sub pignore erat creditor.
만약 후견인이 결정 없이 물건을 담보로 제공한 경우, 담보 설정은 유효하지 않지만 기망의 항변(exceptio doli)의 여지가 있다. 다만 이는 후견인이 수령한 차용금을 이전에 질권을 가졌던 채권자에게 변제했을 때에 한한다.
§27.9.7.6Item uidendum est, an et obligare ei rem possit: et dicendum est, si eandem sortem acceperit nec grauioribus usuris, ualere obligationem, ut ius prioris creditoris ad sequentem transeat.
마찬가지로 그에게 물건을 담보로 제공하는 것도 가능한지 살펴보아야 한다. 그리고 만약 그가 동일한 액수의 원금을 더 무겁지 않은 이율로 빌렸다면, 이전 채권자의 권리가 후속 채권자에게 이전되도록 담보 설정이 유효하다고 말해야 한다.