[ULPIANUS libro secundo de officio consulis. ] §25.3.5.prSi quis a liberis ali desideret uel si liberi, ut a parente exhibeantur, iudex de ea re cognoscet.
[울피아누스, 『집정관의 직무에 관하여』 제2권] 부모가 자녀들에게 부양받기를 바라거나, 또는 자녀들이 부모에 의해 양육받기를 바라는 경우, 법관이 그 일에 대해 심리할 것이다.
§25.3.5.1Sed utrum eos tantum liberos qui sunt in potestate cogatur quis exhibere, an uero etiam emancipatos uel ex alia causa sui iuris constitutos, uidendum est.
그러나 자기가 지배권을 행사하는 자녀들만을 양육하도록 강제되는 것인지, 아니면 해방되었거나 다른 이유로 자권인이 된 자녀들까지도 양육해야 하는지는 검토되어야 한다.
et magis puto, etiamsi non sunt liberi in potestate, alendos a parentibus et uice mutua alere parentes debere.
그리고 나는 비록 자녀들이 지배권 하에 있지 않더라도 부모에 의해 부양받아야 하며, 역으로 그들도 부모를 부양해야 한다고 생각한다.
§25.3.5.2Utrum autem tantum patrem auumue paternum proauumue paterni aui patrem ceterosque uirilis sexus parentes alere cogamur, an uero etiam matrem ceterosque parentes et per illum sexum contingentes cogamur alere, uidendum.
그러나 우리가 아버지, 친할아버지, 친증조할아버지, 친할아버지의 아버지, 그리고 그 밖의 남성 존속들만을 부양하도록 강제되는지, 아니면 어머니와 그 밖의 존속 및 그 성을 통해 연결된 존속들까지도 부양하도록 강제되는지는 검토되어야 한다.
et magis est, ut utrubique se iudex interponat, quorundam necessitatibus facilius succursurus, quorundam aegritudini: et cum ex aequitate haec res descendat caritateque sanguinis, singulorum desideria perpendere iudicem oportet.
그리고 법관이 양측 모두에 개입하여, 어떤 이들의 궁핍을 더 쉽게 구제하고, 어떤 이들의 노병을 더 쉽게 보살피는 것이 더 타당하다. 이 일은 형평과 혈육의 정에서 비롯되는 것이므로, 법관은 개개인의 요구를 신중히 저울질해야 한다.
§25.3.5.3Idem in liberis quoque exhibendis a parentibus dicendum est.
동일한 법리가 부모에 의한 자녀의 양육에 대해서도 적용되어야 한다.
§25.3.5.4Ergo et matrem cogemus praesertim uolgo quaesitos liberos alere nec non ipsos eam.
따라서 우리는 어머니에게도 특히 혼외자들을 부양하도록 강제할 것이며, 마찬가지로 자녀들도 어머니를 부양하도록 강제할 것이다.
§25.3.5.5Item diuus Pius significat, quasi auus quoque maternus alere compellatur.
마찬가지로 신군 피우스는 외할아버지 역시 부양을 강제당해야 한다는 점을 시사하고 있다.
§25.3.5.6Idem rescripsit, ut filiam suam pater exhibeat, si constiterit apud iudicium iuste eam procreatam.
동일한 황제는 재판에서 딸이 적출로 태어났음이 확정되는 경우에는 아버지가 그 딸을 양육해야 한다고 칙답하였다.
§25.3.5.7Sed si filius possit se exhibere, aestimare iudices debent, ne non debeant ei alimenta decernere.
그러나 만약 아들이 스스로를 양육할 수 있다면, 법관들은 그에게 부양료를 결정해 주어서는 안 되는 것인지 신중히 판단해야 한다.
denique idem Pius ita rescripsit: 'Aditi a te competentes iudices ali te a patre tuo iubebunt pro modo facultatium eius, si modo, cum opificem te esse dicas, in ea ualetudine es, ut operis sufficere non possis'. §25.3.5.8Si uel parens neget filium idcircoque alere se non debere contendat, uel filius neget parentem, summatim iudices oportet super ea re cognoscere.
결국 동일한 피우스 황제는 다음과 같이 칙답하였다. “너의 신청을 받은 관할 법관들은 네 아버지의 재산 형편에 맞추어 네가 아버지로부터 부양을 받도록 명할 것이다. 단, 네가 장인이라고 말하면서도 노동을 해낼 수 없을 정도의 건강 상태에 있는 경우에 한한다.” 만약 부모가 자녀의 지위를 부인하며 그 때문에 자신이 부양할 의무가 없다고 주장하거나, 또는 자녀가 부모의 지위를 부인하는 경우, 법관들은 그 일에 대해 간이하게 심리하여야 한다.
si constiterit filium uel parentem esse, tunc ali iubebunt: ceterum si non constiterit, nec decernent alimenta.
만약 자녀 또는 부모임이 확정된다면 그때 부양을 명할 것이다. 그러나 그것이 확정되지 않는다면 부양료를 결정하지도 않을 것이다.
§25.3.5.9Meminisse autem oportet, etsi pronuntiauerint ali oportere, attamen eam rem praeiudicium non facere ueritati: nec enim hoc pronuntiatur filium esse, sed ali debere: et ita diuus Marcus rescripsit.
그러나 설령 그들이 부양해야 한다고 판결했다 하더라도, 그 판결이 진실에 대해 선결적 효력을 가지지 않는다는 점을 기억해야 한다. 왜냐하면 이것은 그가 아들이라고 판결하는 것이 아니라 부양받아야 한다고 판결하는 것에 불과하기 때문이다. 그리고 신군 마르쿠스도 이와 같이 칙답하였다.
§25.3.5.10Si quis ex his alere detrectet, pro modo facultatium alimenta constituentur: quod si non praestentur, pignoribus captis et distractis cogetur sententiae satisfacere.
만약 이들 중 누군가가 부양하기를 거부한다면 재산 상태에 맞추어 부양료가 책정될 것이다. 그리고 만약 그것이 지급되지 않는다면, 압류물을 취득하고 매각함으로써 판결을 이행하도록 강제될 것이다.
§25.3.5.11Idem iudex aestimare debet, num habeat aliquid parens uel an pater quod merito filios suos nolit alere: Trebatio denique Marino rescriptum est merito patrem eum nolle alere, quod eum detulerat.
동일한 법관은 또한 부모 또는 아버지가 정당하게 자녀를 부양하기를 거부할 만한 사유를 가지고 있는지 판단해야 한다. 결국 트레바티우스 마리누스에게, 그가 아버지를 밀고하였으므로 아버지가 그를 부양하기를 거부하는 것은 정당하다는 칙답이 내려졌다.
§25.3.5.12Non tantum alimenta, uerum etiam cetera quoque onera liberorum patrem ab iudice cogi praebere rescriptis continetur.
아버지는 부양료뿐만 아니라 자녀들을 위한 그 밖의 제반 비용도 제공하도록 법관에 의해 강제되어야 한다는 점이 칙답들에 규정되어 있다.