[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad Sabinum. ] §24.1.11.prSed interim res non statim fiunt eius cui donatae sunt, sed tunc demum, cum mors insecuta est: medio igitur tempore dominium remanet apud eum qui donauit.
[ULPIANUS libro trigesimo secundo ad Sabinum.] 그러나 그사이에 물건은 즉시 증여받은 자의 소유가 되는 것이 아니라, 사망이 뒤따랐을 때에야 비로소 그렇게 된다. 그러므로 그 중간의 기간에는 소유권이 증여한 사람에게 남아있다.
§24.1.11.1Sed quod dicitur mortis causa donationem inter uirum et uxorem ualere, ita uerum est, ut non solum ea donatio ualeat secundum Iulianum, quae hoc animo fit, ut tunc res fiat uxoris uel mariti, cum mors insequetur, sed omnis mortis causa donatio.
그러나 부부간의 사인증여가 유효하다고 하는 것은, 율리아누스에 따르면, 사망이 뒤따를 때에 비로소 물건이 아내 또는 남편의 소유가 된다는 의도로 이루어지는 증여뿐만 아니라, 모든 사인증여가 유효하다는 의미에서 참이다.
§24.1.11.2Quando itaque non retro agatur donatio, emergunt uitia, ut Marcellus animaduertit in specie huiusmodi.
따라서 증여가 소급되지 않는 경우에는 흠결이 발생하는데, 마르첼루스는 다음과 같은 사례에서 이를 지적하였다.
maritus uxori mortis causa donatum uoluit: interposuit mulier filium familias, qui a marito acciperet eique traderet: deinde, cum moritur maritus, pater familias inuenitur: an ualeat traditio? et ait consequens esse dici traditionem ualere, quia sui iuris effectus est eo tempore, ad quod traditio redigitur, id est cum maritus moriebatur.
남편이 아내에게 사인증여를 하기를 원했다. 아내는 남편으로부터 물건을 받아 자신에게 인도하도록 하기 위해 타가자를 매개로 개입시켰다. 그 후 남편이 사망했을 때 그 타가자는 가부장이 되어 있었다. 인도는 유효한가? 그리고 그는 인도가 유효하다고 말하는 것이 논리적이라고 한다. 왜냐하면 인도가 귀착되는 시점, 즉 남편이 사망하던 시점에 그는 자권자가 되었기 때문이다.
§24.1.11.3Idem ait: placuisse scio Sabinianis, si filiae familias uxori maritus tradet, donationem eius cum omni suo emolumento fieri, si uiuo adhuc marito sui iuris fuerit effecta.
같은 학자는 다음과 같이 말한다. 남편이 타가자인 아내에게 인도하는 경우, 남편이 아직 살아있는 동안에 아내가 자권자가 되었다면, 그 증여는 그 모든 이익과 함께 성립한다고 사비니아누스 학파가 합의했음을 나는 알고 있다.
quod et Iulianus libro septimo decimo digestorum probat.
이를 율리아누스도 『학설휘찬』 제17권에서 승인한다.
§24.1.11.4Proinde et si uxor marito filio familias mortis causa tradat et is sui iuris effectus sit, sine dubio dicemus ipsius fieri.
따라서 아내가 타가자인 남편에게 사인증여로 인도하고 남편이 자권자가 된 경우에도, 의심할 여지 없이 그것이 그의 소유가 된다고 우리는 말할 것이다.
§24.1.11.5Per contrarium quoque si uxor donauerit mortis causa patri familias marito et mortis eius tempore filius familias inueniatur, patri erit nunc emolumentum quaesitum.
반대로 또한, 아내가 가부장인 남편에게 사인증여를 하였으나 아내의 사망 시점에 남편이 타가자로 되어 있는 경우, 그 이익은 이제 남편의 가부장에게 귀속될 것이다.
§24.1.11.6Consequenter Scaeuola apud Marcellum notat, si seruum interposuit mulier, ut ei tradatur mortis causa, isque adhuc seruus dederit mulieri, deinde mortis tempore liber inueniatur, tantundem esse dicendum.
이와 일관되게 스카에볼라는 마르첼루스의 주석에서, 만약 아내가 사인증여로 그 노예에게 인도되도록 노예를 매개로 개입시켰고, 그가 아직 노예인 동안에 아내에게 그것을 주었으며, 그 후 사망 시점에 자유인이 되어 있었다면, 동일한 말이 적용되어야 한다고 지적한다.
§24.1.11.7Idem Marcellus tractat, si is qui interpositus est, posteaquam dederit mulieri, decesserit uiuo adhuc donatore, donationem euanescere, quia debeat aliquo momento interposito fieri et sic ad mulierem transire: quod ita procedit, si ea cui donabatur eum interposuit, non is qui donabat.
같은 마르첼루스는 다음과 같이 다룬다. 만약 매개로 개입된 자가 아내에게 그것을 준 뒤에 증여자가 아직 살아있는 동안 사망했다면 증여는 소멸한다. 왜냐하면 매개자가 개입된 어떤 순간에 증여가 성립하여 아내에게 이전되어야 하기 때문이다. 이는 증여받는 자인 아내가 그를 개입시켰을 때에만 그러하며, 증여하는 자인 남편이 개입시켰을 때는 그러하지 아니하다.
porro si a marito interpositus est, et res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eius egit aliquid, ut tamen haec traditio pendeat, donec mors sequatur.
나아가 만약 그가 남편에 의해 개입된 것이라면, 물건은 즉시 그의 소유가 되며, 그가 남편의 사망 전에 인도하고 사망했다 하더라도 그의 인도는 얼마간 효력을 발휘한 것이 된다. 다만 이 인도는 사망이 뒤따를 때까지는 보류 상태에 있게 된다.
§24.1.11.8Si uxor rem Titio dederit, ut is marito mortis causa traderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an uero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fundus efficietur eius quem maritus interposuit et actionem ipse maritus cum eo habebit.
만약 아내가 티티우스에게 물건을 주어 남편에게 사인증여로 인도하도록 하였는데, 아내가 사망한 후 그녀의 상속인들의 뜻에 반하여 티티우스가 남편에게 그것을 주었다면, 티티우스가 아내에 의해 개입되었는지 아니면 증여받는 남편에 의해 개입되었는지가 중요하다. 만약 아내에 의해 개입되었다면, 그가 남편에게 인도했을 때 그는 콘딕티오에 의해 의무를 지게 될 것이다. 그러나 남편에 의해 개입되었다면 아내의 사망으로 즉시 토지는 남편이 개입시킨 사람의 소유가 되며 남편 자신이 그에 대해 소권을 가지게 될 것이다.
§24.1.11.9Si uxor rem, quam a marito suo mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia non ante ultimum uitae tempus mulieris fuit.
만약 아내가 남편으로부터 사인증여로 받았던 물건을 그의 생전에 타인에게 인도하였다면, 그 인도에 의해서는 아무런 효력도 발생하지 않는다. 왜냐하면 아내 생애의 마지막 시간 전에는 그 물건이 그녀의 소유가 아니었기 때문이다.
plane in quibus casibus placeat retro agi donationem, etiam sequens traditio a muliere facta in pendenti habebitur.
분명히 증여가 소급되는 것으로 합의되는 경우라면 아내에 의해 행해진 후속 인도 역시 보류 상태에 있게 될 것이다.
§24.1.11.10Si maritus uxori donauerit mortis causa eaque diuerterit, an dissoluatur donatio? Iulianus scripsit infirmari donationem nec impendere.
만약 남편이 아내에게 사인증여를 하였는데 아내가 이혼하였다면 증여는 해제되는가? 율리아누스는 증여가 무효가 되며 효력을 유지하지 못한다고 썼다.
§24.1.11.11Idem ait, si diuortii causa facta sit donatio, ualere:
같은 학자는, 이혼을 원인으로 증여가 이루어졌다면 유효하다고 말한다.