[IAUOLENUS libro sexto ex posterioribus Labeonis. ] §23.4.32.prUxor uiro fundum aestimatum centum in dotem dederat, deinde cum uiro pactum conuentum fecerat, ut diuortio facto eodem pretio uxori uir fundum restitueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentorum uendiderat, et diuortium erat factum.
[야볼레누스, 라베오의 유고집 제6권에서] 아내가 남편에게 100으로 평가된 토지를 지참금으로 주었고, 그 후 남편과 이혼이 성립할 경우 남편이 동일한 가액으로 아내에게 토지를 반환하기로 합의하였다. 그 후 아내의 동의 하에 남편이 그 토지를 200에 매각하였고 이혼이 성립하였다.
Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum uelit ducenta uel fundum reddere, neque ei pactum conuentum remitti oportere.
라베오는 남편에게 200을 반환할 것인지 아니면 토지를 반환할 것인지 선택할 수 있는 권한이 주어져야 하며, 남편에 대해 그 합의가 면제되어서는 안 된다고 생각한다.
idcirco puto hoc Labeonem respondisse, quoniam uoluntate mulieris fundus ueniit: alioquin omnimodo fundus erat restituendus.
나는 라베오가 이렇게 답변한 이유가 아내의 의사에 따라 토지가 매각되었기 때문이라고 생각한다. 그렇지 않았다면 어떻게 해서든 토지가 반환되어야 했을 것이다.
§23.4.32.1Si pater filiae nomine certam pecuniam in dotem promiserat et pactus est, ne inuitus eam solueret: nihil ab eo exigendum puto, quia id, quod pacto conuento ne inuitus exigeretur conuenerit, in dotis causam esse non uideretur.
만약 아버지가 딸의 이름으로 특정 금액을 지참금으로 약속하고, 본인의 뜻에 반하여 이를 지급하지 않도록 합의했다면, 그로부터 아무것도 청구되어서는 안 된다고 나는 생각한다. 왜냐하면 본인의 뜻에 반하여 청구되지 않도록 합의를 통해 약정된 사항은 지참금의 원인에 속하는 것으로 보이지 않기 때문이다.