[IDEM libro uicesimo quinto quaestionum. ]
[같은 저자, 의문집 제25권] 공무를 관리하던 가이우스 세이우스는 공금을 통상의 이율로 대부하였다.
§22.1.11.prGaius Seius qui rem publicam gerebat faenerauit pecuniam publicam sub usuris solitis: fuit autem consuetudo, ut intra certa tempora non inlatis usuris grauiores infligerentur: quidam debitores cessauerunt in soluendis usuris, quidam plus intulerunt et sic effectum est, ut omne quod usurarum nomine competebat etiam pro his, qui cessauerant in usuris, suppleatur.
그런데 일정한 기간 내에 이자가 납입되지 않으면 더 무거운 이자가 부과되는 관행이 있었다. 일부 채무자들은 이자 지급을 지체하였으나, 일부는 더 많은 금액을 납입하였고, 그리하여 이자 명목으로 귀속되어야 할 전액이 이자 지급을 지체한 자들의 분까지 포함하여 충당되는 결과가 되었다.
quaesitum est, an illud, quod amplius ex consuetudine poenae nomine a quibusdam exactum est, ipsi Seio proficere deberet an rei publicae lucro cederet.
관행에 따라 위약금 명목으로 일부 채무자들로부터 더 많이 징수된 금액이 세이우스 개인의 이익이 되어야 하는지, 아니면 시의 이익으로 귀속되어야 하는지가 문제되었다.
respondi, si Gaius Seius a debitoribus usuras stipulatus esset, eas solas rei publicae praestari oportere, quae secundum formam ab is exigi solent, etiamsi non omnia nomina idonea sint.
나는 답변하였다. 만일 가이우스 세이우스가 채무자들과 이자를 약정하였다면, 비록 모든 채권이 확실한 것은 아닐지라도, 통상의 방식에 따라 그들로부터 징수하도록 되어 있는 이자만을 시에 인도해야 한다.
§22.1.11.1Quid si seruus publicus obligationem usurarum rei publicae adquisiit? aequum est, quamuis ipso iure usurae rei publicae debeantur, tamen pro defectis nominibus compensationem maiorum usurarum fieri, si non sit parata res publica uniuersorum debitorum fortunam suscipere.
만일 공유 노예가 시를 위해 이자 채권을 취득하였다면 어떻게 되는가? 비록 법률상 당연히 이자가 시에 귀속된다 할지라도, 만일 시가 모든 채무자의 운명을 인수할 준비가 되어 있지 않다면, 회수 불능이 된 채권에 대해 더 높은 이자로써 보전이 이루어지는 것이 공평하다.
eadem fere in tutoribus Marcellus refert.
마르켈루스는 후견인들의 경우에도 거의 동일하게 보고하고 있다.