[ULPIANUS libro primo ad edictum aedilium curulium. ] §21.1.12.prQui clauum habet, morbusus est: sed et polyposus.
[울피아누스 주석 쿠룰리스 에딜리스 고시 제1권] 티눈이 있는 자는 병자이다. 그러나 코버섯이 있는 자도 마찬가지이다.
§21.1.12.1Eum, qui alterum oculum aut alteram maxillam maiorem habet, si recte iis utatur, sanum uideri Pedius scribit: ait enim inaequalitatem maxillarum oculorum bracchiorum, si nihil ex ministerio praestando subtrahit, extra redhibitionem esse.
한쪽 눈이나 한쪽 턱이 다른 쪽보다 큰 자라도, 만약 그것들을 제대로 사용할 수 있다면 건강한 것으로 보인다고 페디우스는 쓴다. 왜냐하면 그는 턱이나 눈이나 팔의 불균형이, 제공되어야 할 노역으로부터 아무것도 감하지 않는다면, 계약해제의 대상에서 제외된다고 말하기 때문이다.
sed et latus uel crus breuius potest adferre impedimentum: ergo et hic erit redhibendus.
그러나 옆구리나 다리가 더 짧은 것은 장애를 초래할 수 있다. 따라서 이 경우에도 반환되어야 할 것이다.
§21.1.12.2Si quis natura gutturosus sit aut oculos eminentes habeat, sanus uidetur.
만약 누군가 선천적으로 갑상선종이 있거나 돌출된 눈을 가지고 있다면, 그는 건강한 것으로 보인다.
§21.1.12.3Item sciendum est scaeuam non esse morbosum, uel uitiosum, praeterquam si imbecillitate dextrae ualidius sinistra utitur: sed hunc non scaeuam, sed mancum esse.
마찬가지로 왼손잡이는 병자이거나 결함이 있는 자가 아님을 알아야 한다. 다만 오른손의 허약함 때문에 왼손을 더 강하게 사용하는 경우는 예외이다. 그러나 이 자는 왼손잡이가 아니라 지체 장애자이다.
§21.1.12.4Is cui os oleat an sanus sit quaesitum est: Trebatius ait non esse morbosum os alicui olere, ueluti hircosum, strabonem hoc enim ex illuuie oris accidere solere.
입 냄새가 나는 자가 건강한지 여부가 문제 되었다. 트레바티우스는 누군가의 입에서 냄새가 나는 것(예컨대 겨드랑이 냄새가 나는 자나 사시인 자처럼)은 병이 아니라고 말한다. 왜냐하면 이는 입의 불결함으로 인해 발생하는 것이 보통이기 때문이다.
si tamen ex corporis uitio id accidit, ueluti quod iecur, quod pulmo aut aliud quid similiter dolet, morbosus est.
그러나 만약 그것이 신체의 결함에서 비롯된 것이라면, 예컨대 간이나 폐 또는 다른 유사한 부위가 아프기 때문이라면, 그는 병자이다.