Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §2.15.8.13-2.15.8.25

무인가 부양료 화해의 효력과 과거 분 충당

9271개 구절 중 437번째 · 라틴어

요약

부양료 및 기타 급부에 관한 화해에 있어 법무관의 관할권, 인가 없는 화해의 효력, 과거 부양료로의 충당, 그리고 신분이나 급부 형식의 변경이 화해에 미치는 영향에 관해 논한다.

[IDEM libro quinto de omnibus tribunalibus. ] §2.15.8.13Sed et si quis de alimentis transegerit, non habebit necesse etiam de habitatione uel ceteris inuitus transigere: poterit igitur uel de omnibus simul uel de quibusdam facere transactionem. §2.15.8.14De calciario quoque arbitrio praetoris transigendum est. §2.15.8.15Si uni pluribusue fundus ad alimenta fuerit relictus uelintque eum distrahere: necesse est praetorem de distractione eius et transactione arbitrari.
[동일한 저자, 『모든 법정에 관하여』 제5권]그러나 또한 만약 어떤 자가 부양료에 관하여 화해했을지라도, 원하지 않는데도 거주권이나 그 밖의 것에 대해서까지 화해할 필요는 없을 것이다. 따라서 한꺼번에 전부를 화해하거나 그중 일부에 대해서만 화해하는 것도 가능하다.의복비에 대해서도 법무관의 재량에 따라 화해해야 한다.만약 일인 또는 여러 사람에게 부양료로서 토지가 유증되었고 그들이 그것을 처분하고자 한다면, 법무관이 그 처분과 화해에 대해 재량으로 결정해야 한다.
sed si pluribus fundus ad alimenta fuerit relictus et hi inter se transigant: sine praetoris auctoritate facta transactio rata esse non debet.
그러나 만약 여러 사람에게 부양료로서 토지가 유증되었고 이들이 서로간에 화해를 한다면, 법무관의 인가 없이 행해진 화해는 유효해서는 안 된다.
idem est et si ager fuerit in alimenta obligatus: nam nec pignus ad hoc datum inconsulto praetore poterit liberari. §2.15.8.16Arbitratu praetoris uel de uniuersis alimentis uel de parte eorum transigi oportere plus quam manifestum est. §2.15.8.17Si praetor aditus citra causae cognitionem transigi permiserit, transactio nullius erit momenti: praetori enim ea res quaerenda commissa est, non neglegenda nec donanda.
토지가 부양료를 위해 담보로 제공되어 있는 경우에도 마찬가지이다. 왜냐하면 이 목적으로 제공된 담보 역시 법무관과 상담함이 없이는 해제될 수 없기 때문이다.부양료의 전부든 일부든 법무관의 판단에 따라 화해해야 한다는 것은 지극히 명백하다.만약 청구를 받은 법무관이 원인 심리 없이 화해를 허가했다면 그 화해는 아무런 효력이 없을 것이다. 왜냐하면 법무관에게는 그 일이 조사하도록 위임된 것이지, 방치하거나 함부로 허락하라고 위임된 것이 아니기 때문이다.
sed et si non de omnibus inquisierit, quae oratio mandat, hoc est de causa de modo de personis transigentium, dicendum est, quamuis de quibusdam quaesierit, transactionem esse irritam. §2.15.8.18Sed nec mandare ex hac causa iurisdictionem uel praeses prouinciae uel praetor poterit. §2.15.8.19Transactiones alimentorum etiam apud procuratorem Caesaris fieri possunt: scilicet si a fisco petantur alimenta.
그러나 또한 만약 그가 조서가 명하는 모든 것, 즉 화해하는 자들의 원인, 액수, 인적 사항에 대해 조사하지 않았다면, 비록 그가 그중 일부에 대해 조사했을지라도 그 화해는 무효라고 말해야 할 것이다.그러나 속주의 총독도 법무관도 이 사건으로 인한 관할권을 위임할 수 없을 것이다.부양료의 화해는 황제의 대리관 앞에서도 행해질 수 있다. 즉, 국고에 부양료를 청구하는 경우이다.
secundum quae et apud praefectos aerarii transigi poterit. §2.15.8.20Si cum lis quidem esset de alimentis, transactum autem de lite fuisset: transactio ualere inconsulto praetore non potest, ne circumueniatur oratio.
이에 따르면 국고 장관들 앞에서도 화해할 수 있을 것이다.비록 부양료에 관하여 소송이 진행 중이었고 그 소송에 관해 화해가 이루어졌을지라도, 법무관과 상담함이 없이는 그 화해가 유효할 수 없다. 이는 조서의 취지가 탈법적으로 잠탈되지 않도록 하기 위함이다.
fingi enim lites poterunt, ut transactio etiam citra praetoris fiat auctoritatem. §2.15.8.21Si eidem alimenta et praeterea legatum praesenti die datum sit, et transactum fuerit citra praetoris auctoritatem: id quod datum est imputabitur prius in legatum quod praesenti die datum est, superfluum in alimentariam causam. §2.15.8.22Si quis de alimentis transegerit sine praetoris auctoritate, id quod datum est in praeterita alimenta cedet.
왜냐하면 법무관의 인가 없이도 화해가 행해지도록 소송이 가장될 수 있기 때문이다.만약 동일인에게 부양료와 그 밖에 즉시 지급되는 유증이 제공되었고 법무관의 인가 없이 화해가 이루어졌다면, 지급된 것은 우선 즉시 지급되는 유증에 충당되고, 초과분은 부양료 사건에 충당될 것이다.만약 어떤 자가 법무관의 인가 없이 부양료에 관하여 화해했다면, 지급된 것은 과거의 부양료로 귀속될 것이다.
nec interest tantum in quantitate sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur.
그리고 연체된 액수가 지급된 액수와 같은지, 더 적은지, 혹은 더 많은지는 중요하지 않다. 왜냐하면 설령 더 적을지라도 변제로 지급된 것은 여전히 과거의 부양료에 충당될 것이기 때문이다.
sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: in quod factus sit locupletior aequissimum erit in eum dari repetitionem: nec enim debet ex alieno damno esse locuples. §2.15.8.23Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti salarium annuum uel usus fructus, transactio et sine praetore fieri poterit: ceterum si usus fructus modicus alimentorum uice sit relictus, dico transactionem citra praetorem factam nullius esse momenti. §2.15.8.24Si cui non nummus ad alimenta, sed frumentum atque oleum et cetera, quae ad uictum necessaria sunt, fuerint relicta: non poterit de his transigere, siue annua siue menstrua ei relinquantur.
물론 만약 부양료에 관하여 화해한 자가 그 변제로 인해 더 부유해졌다면, 그가 부유해진 한도 내에서 그를 상대로 반환 청구가 허용되는 것이 매우 공평할 것이다. 왜냐하면 타인의 손실로부터 부유해져서는 안 되기 때문이다.만약 매년 일정한 액수가 더 고귀한 신분의 사람에게 예컨대 연봉이나 용익권으로 유증되었다면, 법무관 없이도 화해가 행해질 수 있을 것이다. 하지만 만약 미미한 용익권이 부양료를 대신하여 유증되었다면, 법무관 없이 행해진 화해는 아무런 효력이 없다고 나는 말한다.만약 어떤 자에게 부양료로서 돈이 아니라 곡물이나 기름, 그리고 그 밖에 생계에 필요한 다른 것들이 유증되었다면, 그것이 매년 유증되었든 매월 유증되었든 간에 그는 이에 관해 화해할 수 없다.
si tamen ita sine praetore transegerit, ut in uicem eorum nummum quotannis uel quotmensibus acciperet et neque diem neque modum permutauit, sed tantum genus: uel ex contrario si pactus fuerit, ut in generibus alimenta acciperet, quae in nummis ei relicta fuissent: uel si uinum pro oleo uel oleum pro uino uel quid aliud commutauit: uel locum permutauit, ut quae erant ei Romae alimenta relicta, in municipio uel in prouincia acciperet uel contra: uel personam commutauit, ut quod a pluribus erat accepturus, ab uno acciperet: uel alium pro alio debitorem acceperit: haec omnia habent disceptationem praetoris et pro utilitate alimentarii recipienda sunt. §2.15.8.25Si ad habitationem certa quantitas sit annua relicta et ita sit transactum sine praetore, ut habitatio praestetur, ualet transactio, quia fructus habitationis praestatur, licet ruinae uel incendio subiecta transactio est.
그럼에도 불구하고 만약 법무관 없이 화해하여, 그것들 대신 매년 또는 매월 돈을 받기로 하고 기한도 액수도 바꾸지 않은 채 오직 종류만 바꾸었거나, 반대로 돈으로 유증된 부양료를 현물로 받기로 합의했거나, 기름 대신 포도주를, 혹은 포도주 대신 기름를, 또는 그 밖에 다른 것을 맞바꾸었거나, 장소를 변경하여 로마에서 유증된 부양료를 자치도시나 속주에서 받기로 하거나 그 반대로 하였거나, 인적 관계를 변경하여 여러 사람으로부터 받을 것을 한 사람으로부터 받기로 하였거나, 한 채무자 대신 다른 채무자를 받아들였다면, 이 모든 것들은 법무관의 심리를 거쳐야 하며 부양 권리자의 이익에 부합되게 수용되어야 한다.만약 거주를 위해 매년 일정한 액수가 유증되었고 법무관 없이 거주가 제공되도록 화해했다면, 그 화해는 유효하다. 왜냐하면 거주의 이익이 제공되기 때문이며, 비록 그 화해가 붕괴나 화재의 위험에 노출되어 있을지라도 그러하다.
per contrarium quoque si pro habitatione, quae erat relicta, placuerit certam quantitatem praestari, transactio rata est et citra praetorem.
반대로 유증된 거주권 대신 일정한 액수가 제공되도록 합의된 경우에도, 법무관 없이 행한 화해는 유효하다.

어휘·문법 주석

  1. 2.15.8.17transactionem esse irritam — `dicendum est`("말해야 할 것이다")에 의해 지배되는 대격 부정사구로, 중간에 삽입된 `quamuis` 양보절("비록 그가 그중 일부에 대해 심리했을지라도")에도 불구하고 주절의 결론부를 형성한다.
  2. 2.15.8.22in quod — 전치사 `in`과 중성 단수 대격 관계대명사 `quod`(선행사 `id` 등은 생략됨)의 결합으로, "그가 부유하게 된 한도에서"와 같이 범위나 제한을 나타낸다.
  3. 2.15.8.24habent disceptationem — 직역하면 "법무관의 심리를 가진다"이지만, 여기서는 "법무관의 심사와 판단을 필요로 한다" 또는 "법무관의 사법적 개입의 대상이 된다"라는 의미의 관용적 표현이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §2.15.8.13-2.15.8.25. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.15.8.13-2.15.8.25

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.