[IULIANUS libro secundo digestorum. ] §2.10.3.prEx hoc edicto aduersus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti.
[율리아누스, 『학설휘찬』 제2권] 이 고시에 따라, 재판에 소환된 자가 출두하는 것을 방해하도록 악의를 가지고 행동한 자에 대하여, 원고가 그의 출두에 관하여 가졌던 이익의 액수만큼 사실관계에 기한 소송이 인정된다.
in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit.
이 소송에서는, 예컨대 그 사이에 피고가 시효에 의해 물건의 소유권을 자신을 위해 취득했거나 소송을 면하게 된 경우처럼, 원고가 그 사정으로 인해 무언가를 잃었는지가 고려된다.
§2.10.3.1Plane si is, qui dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fuerit, aequum erit aduersus ipsum reum restitutoriam actionem competere, ne propter dolum alienum reus lucrum faciat et actor damno adficiatur.
분명히, 출두하는 것을 방해하도록 악의를 가지고 행동한 자가 변제 자력이 없는 경우, 타인의 악의로 인해 피고가 이득을 얻고 원고가 손해를 입는 것을 막기 위해, 피고 자신에 대하여 원상회복소송이 인정되는 것이 공평할 것이다.
§2.10.3.2Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum experietur.
만약 약속받은 자가 티티우스의 악의로 인해, 그리고 약속한 자가 마에비우스의 악의로 인해 출두하는 것을 방해받았다면, 양자 모두는 자신의 출두가 누구의 악의로 인해 방해받았는지 그 상대에 대하여 사실관계에 기한 소송을 제기할 것이다.
§2.10.3.3Si et stipulator dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus fuerit quo minus ad iudicium ueniret: neutri eorum praetor succurrere debebit, ab utraque parte dolo compensando.
만약 약속받은 자가 약속한 자의 악의로 인해, 그리고 약속한 자가 약속받은 자의 악의로 인해 재판에 오는 것을 방해받았다면, 법무관은 양측의 악의를 상계함으로써 그들 중 누구도 구제해서는 안 된다.
§2.10.3.4Si a fideiussore quinquaginta stipulatus fuero, si in iudicium reus non uenerit, petiturus a reo centum, et dolo malo Sempronii factum fuerit, ne in iudicium reus ueniat: centum a Sempronio consequar.
만약 내가 보증인으로부터 주채무자가 재판에 오지 않을 경우 50을 받기로 약속받았고 주채무자에게는 100을 청구할 작정이었는데, 셈프로니우스의 악의에 의해 주채무자가 재판에 오지 못하도록 조치되었다면, 나는 셈프로니우스로부터 100을 얻게 될 것이다.
tanti enim mea interfuisse uidetur, quia, si uenisset in iudicium, actio mihi centum aduersus reum uel aduersus heredem eius competebat, licet fideiussor minorem summam mihi promiserit.
왜냐하면 그만큼이 나의 이익이었던 것으로 보이기 때문이다. 즉, 만약 그가 재판에 왔었더라면, 비록 보증인은 나에게 더 적은 금액을 약속했더라도, 나에게는 주채무자 또는 그의 상속인에 대하여 100에 이르는 소송이 인정되었을 것이기 때문이다.