[IDEM libro trigesimo secundo ad edictum. ]
[같은 저자, 『고시 주해』 제32권으로부터] 라베오에게서 다음과 같은 질문이 제기된다.
§19.5.20.prApud Labeonem quaeritur, si tibi equos uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio.
만약 내가 당신에게 시험해 보기 위해 판매용 말들을 주며, 만약 3일 이내에 마음에 들지 않으면 반환하도록 하였는데, 곡마사인 당신이 이 말들을 타고 달려 우승하였고, 그 후 구매하기를 원치 않는 경우, 당신에 대하여 매각에 기한 소송이 존재하는가?
et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares.
그리고 나는 처방어 소송에 의해 제기되어야 한다는 것이 더 올바르다고 생각한다. 왜냐하면 우리 사이에는 당신이 무상 시험을 받는다는 점이 합의된 것이지, 경기까지 참가한다는 점이 합의된 것은 아니기 때문이다.
§19.5.20.1Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an merces tantum.
마찬가지로 멜라에게서 다음과 같은 질문이 제기된다. 만약 내가 당신에게 시험해 보라고 암노새들을 주며, 마음에 들면 구매하고, 마음에 들지 않으면 하루당 일정 금액을 지불하기로 하였는데, 그 후 시험 기간 중에 암노새들이 강도들에 의해 강탈당했다면, 대금과 보수 모두인지 아니면 보수만을 지불해야 하는가?
et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut, si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus.
그리고 멜라는 매매가 이미 체결되었는지 아니면 장래의 것인지에 따라 차이가 있어, 체결되었다면 대금이 청구되고 장래의 것이라면 보수가 청구된다고 말한다. 그러나 그는 소송에 대해서는 명시하고 있지 않다.
puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito actionem, si uero nondum perfecta esset, actionem talem qualem aduersus desultorem dari.
다만 나는 만약 매매가 완성되었다면 매각에 기한 소송이 인정되고, 아직 완성되지 않았다면 곡마사에 대하여 인정되는 것과 같은 소송이 부여된다고 생각한다.
§19.5.20.2Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa sit missum.
만약 당신이 은기를 구매하기를 원했을 때, 은기 장인이 그것을 당신에게 가져와 남겨두었고, 당신 마음에 들지 않아 당신의 노예에게 반환하도록 주었는데, 당신의 악의와 과실 없이 그것이 멸실되었다면, 그것은 그의 이익을 위해서도 보내진 것이므로 그 손실은 은기 장인의 부담이 된다.
certe culpam eorum, quibus custodiendum perferendumue dederis, praestare te oportere Labeo ait, et puto praescriptis uerbis actionem in hoc competere.
다만 당신이 보관이나 운송을 위해 넘겨준 자들의 과실에 대해서는 당신이 책임을 져야 한다고 라베오는 말하며, 나는 이 경우에 처방어 소송이 인정된다고 생각한다.