[AFRICANUS libro octauo quaestionum. ] §19.2.35.prEt haec distinctio conuenit illi, quae a Seruio introducta et ab omnibus fere probata est, ut, si auersione insulam locatam dominus reficiendo, ne ea conductor frui possit, effecerit, animaduertatur, necessario necne id opus demolitus est: quid enim interest, utrum locator insulae propter uetustatem cogatur eam reficere an locator fundi cogatur ferre iniuriam eius, quem prohibere non possit? intellegendum est autem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus is colonum frui prohibeat.
[아프리카누스, 《학문론》 제8권으로부터] 그리고 이 구별은 세르비우스에 의해 도입되고 거의 모든 사람에게 승인된 저 구별과 일치한다. 즉, 일괄 임대된 공동주택에 대하여 소유자가 이를 재건축함으로써 임차인이 그것을 사용수익할 수 없게 만들었다면, 그가 필요에 의해 그 건물을 철거했는지 여부가 고려되어야 한다는 구별이다. 왜냐하면 공동주택의 임대인이 노후화 때문에 그것을 재건축하도록 강제되는 것과, 토지의 임대인이 자신이 막을 수 없는 사람의 침해를 감수하도록 강제되는 것 사이에 무슨 차이가 있겠는가? 그러나 우리가 이 구별을 적용하는 것은 자신의 부동산을 사용수익하기 위해 임대하고 선의로 계약을 체결한 자에 대해서이며, 타인의 부동산을 기망으로 임대하고 진정한 소유자가 임차인의 사용수익을 방해하는 것을 막을 수 없는 자에 대해서가 아님을 이해해야 한다.
§19.2.35.1Cum fundum communem habuimus et inter nos conuenit, ut alternis annis certo pretio eum conductum haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum insequentis anni corrupisti.
우리가 공유지를 소유하고 있었고, 매년 교대로 일정한 가격에 그것을 임차하기로 우리 사이에 합의하였는데, 당신은 당신의 임차 연도가 끝나가려 할 때 고의로 다음 해의 수확물을 망쳐놓았다.
agam tecum duabus actionibus, una ex conducto, altera ex locato: locati enim iudicio mea pars propria, conducti autem actione tua dumtaxat propria in iudicium uenient.
나는 당신을 상대로 두 가지 소송, 즉 하나는 임차소권으로, 다른 하나는 임대소권으로 다툴 것이다. 왜냐하면 임대소송에서는 나의 고유한 지분이, 임차소송에서는 오직 당신의 고유한 지분만이 심판 대상이 되기 때문이다.
deinde ita notat: nonne quod ad meam partem attinebit, communi diuidundo praestabitur a te mihi damnum? recte quidem notat, sed tamen etiam Serui sententiam ueram esse puto, cum eo scilicet, ut, cum alterutra actione rem seruauerim, altera perematur.
이어서 그는 다음과 같이 주기하였다. "나의 지분에 관한 한, 공유물분할소송에 의해 당신이 나에게 손해를 배상해야 하지 않겠는가?" 그는 참으로 올바르게 주기하고 있지만, 그럼에도 나는 세르비우스의 의견 역시 옳다고 생각한다. 물론 어느 한쪽의 소권으로 내가 목적을 달성했을 때 다른 쪽 소권은 소멸한다는 조건 하에 말이다.
quod ipsum simplicius ita quaeremus, si proponatur inter duos, qui singulos proprios fundos haberent, conuenisse, ut alter alterius ita conductum haberent, ut fructus mercedis nomine pensaretur.
이 일 자체는 각자 고유한 토지를 소유한 두 사람 사이에, 상대방의 토지를 서로 임차하여 그 수확물이 임대료의 명목으로 상쇄되도록 합의했다는 가상의 사례가 설정된다면 더 단순하게 검토될 것이다.