[PAULUS libro trigensimo secundo ad edictum. ] §16.2.9.prSi cum filio familias aut seruo contracta sit societas et agat dominus uel pater, solidum per compensationem seruamus, quamuis, si ageremus, dumtaxat de peculio praestaretur.
[파울루스, 『고시 주석』 제32권] 만약 가자(家子) 또는 노예와 사이에 조합이 결성되고 상전 또는 아버지가 소를 제기하는 경우, 비록 우리가 소를 제기했더라면 특유재산의 한도 내에서만 지급되었을지라도, 우리는 상계를 통해 전액을 확보한다.
§16.2.9.1Sed si cum filio familias agatur, an quae patri debeantur filius compensare possit, quaeritur: et magis est admittendum, quia unus contractus est, sed cum condicione, ut caueat patrem suum ratum habiturum, id est non exacturum quod is compensauerit.
그러나 만약 가자를 상대로 소가 제기되는 경우, 아버지에게 지급되어야 할 채권을 가자가 상계할 수 있는지가 문제된다. 그리고 계약은 하나이므로 오히려 이를 허용해야 할 것이다. 다만, 자신의 아버지가 이를 추인할 것, 즉 가자가 상계한 부분을 아버지가 청구하지 않을 것이라는 담보를 제공한다는 조건하에서 그러하다.