[ULPIANUS libro uicensimo septimo ad edictum. ] §13.5.5.prEum, qui Ephesi promisit se soluturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri constat.
[울피아누스, 고시주석 제27권] 에페소스에서 지급할 것을 약속한 자가 다른 장소에서 지급할 것을 약정하는 경우, 책임을 지는 것은 명백하다.
§13.5.5.1Iulianus legatum Romae constituentem, quod in prouincia acceperat, putat conueniri debere, quod et uerum est.
율리아누스는 속주에서 수령한 것에 관하여 로마에서 지급하기로 약정한 사절이 소추되어야 한다고 생각하며, 이는 옳다.
sed et si non cum Romae esset, sed in prouincia adhuc, constituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta.
그러나 만일 그가 로마에 있을 때가 아니라 여전히 속주에 있을 때 로마에서 지급할 것을 약정하였다면, 그에 대한 금전약정소송은 기각된다.
§13.5.5.2Quod exigimus, ut sit debitum quod constituitur, in rem exactum est, non utique ut is cui constituitur creditor sit: nam et quod ego debeo tu constituendo teneberis, et quod tibi debetur si mihi constituatur, debetur.
우리가 약정되는 대상이 채무여야 한다고 요구하는 것은 객관적 사실로서 요구되는 것이지, 반드시 약정의 상대방이 채권자여야 하는 것은 아니다. 왜냐하면 내가 지고 있는 채무를 당신이 약정함으로써 당신이 책임을 지게 되며, 당신에게 지고 있는 채무가 나에게 약정되는 경우에도 그 채무는 인정되기 때문이다.
§13.5.5.3Iulianus quoque libro undecimo scribit: Titius epistulam ad me talem emisit: 'Scripsi me secundum mandatum Seii, si quid tibi debitum adprobabatum erit me tibi cauturum et soluturum sine controuersia. ' tenetur Titius de constituta pecunia.
율리아누스 역시 제11권에서 다음과 같이 쓰고 있다. 티티우스는 나에게 다음과 같은 서한을 보냈다. '나는 세이우스의 위임에 따라 당신에 대한 채무가 증명되는 경우 당신에게 보증하고 이의 없이 지급할 것임을 적었다.' 티티우스는 금전약정소송에 따라 책임을 진다.
§13.5.5.4Sed si quis constituerit alium soluturum, non se pro alio, non tenetur: et ita Pomponius libro octauo scribit.
그러나 만일 어떤 사람이 타인이 지급할 것을 약정하고, 타인을 대신하여 자신이 지급할 것을 약정하는 것이 아니라면 책임을 지지 않는다. 폼포니우스도 제8권에서 그렇게 쓰고 있다.
§13.5.5.5Item si mihi constituas te soluturum, teneberis: quod si mihi constitueris Sempronio te soluturum, non teneberis.
마찬가지로 만일 당신이 나에게 당신이 지급할 것을 약정한다면 책임을 지겠지만, 당신이 나에게 셈프로니우스에게 지급할 것을 약정한다면 책임을 지지 않는다.
§13.5.5.6Iulianus libro undecimo digestorum scribit procuratori constitui posse: quod Pomponius ita interpretatur, ut ipsi procuratori constitutas te soluturum, non domino.
율리아누스는 학설휘찬 제11권에서 대리인에게도 약정할 수 있다고 쓰고 있다. 폼포니우스는 이를 당신이 대리인 자신에게 지급할 것을 약정하는 것이지 본인에게 하는 것은 아니라고 해석한다.
§13.5.5.7Item tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi:
마찬가지로 피후견인의 후견인, 자치시의 대리인, 광인의 보좌인에게도 약정할 수 있다.
§13.5.5.8sed et ipsi constituentes tenebuntur.
그러나 그들 자신이 약정하는 경우에도 책임을 진다.
§13.5.5.9Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita constituatur municipibus solui uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilitatis gratia puto dandam municipibus uel pupillo uel furioso uel adulescenti utilem actionem.
만일 자치시의 대리인이나 피후견인의 후견인, 광인 또는 미성년자의 보좌인에게 자치시나 피후견인, 광인 또는 미성년자에게 지급하는 것으로 그렇게 약정된다면, 유익성을 위하여 자치시나 피후견인, 광인 또는 미성년자에게 유용한 소송이 부여되어야 한다고 나는 생각한다.
§13.5.5.10Seruo quoque constitui posse constat et si seruo constituatur domino solui uel ipsi seruo, qualemqualem seruum domino adquirere obligationem.
노예에게도 약정할 수 있음은 명백하며, 만일 노예에게 주인이나 노예 자신에게 지급하는 것으로 약정된다면, 그 노예가 어떠한 상태에 있든 주인에게 채권을 취득하게 한다.