[AFRICANUS libro tertio quaestionum. ] §13.4.8.prCentum Capuae dari stipulatus fideiussorem accepisti: ea pecunia ab eo similiter ut ab ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui.
[아프리카누스, 질의록 제3권] 그대가 카푸아에서 100이 지급될 것을 문답계약으로 약정받고 보증인을 얻었다면, 그 돈은 약정자 본인에게 청구되어야 하는 것과 마찬가지로 그 보증인에게도 청구되어야 한다. 즉, 만약 카푸아 이외의 곳에서 청구된다면 재량 소송이 제기되어야 하며, 소송은 그 금액이 다른 곳보다는 오히려 카푸아에서 지급되는 것이 그나 원고에게 얼마나 이익이 되었는지에 따라 그만큼의 가치로 평가되어야 한다.
nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augeri: neque enim haec causa recte comparabitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem una pecuniae creditae est, circa cuius exsecutionem aestimationis ratio arbitrio iudicis committitur.
또한, 혹시 채무자 때문에 카푸아에서 100 전체가 지급되지 못했다고 해서 보증인의 채무가 늘어나는 것은 옳지 않다. 왜냐하면 이 사례는 이자 채무와 올바르게 비교될 수 없기 때문이다. 저기서는 두 개의 문답계약이 존재하지만, 여기서는 대여된 금전에 관한 하나의 문답계약만이 존재하며, 그 집행에 관해서는 평가의 기준이 심판관의 재량에 맡겨져 있기 때문이다.
eiusque differentiae manifestissimum argumentum esse puto, quod, si post moram factam pars pecuniae soluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae petetur Capuae solutam esse.
그리고 그 차이의 가장 명백한 증거는 다음과 같다고 나는 생각한다. 즉, 지체가 발생한 후에 금전의 일부가 지급되고 남은 금액이 청구되는 경우, 심판관의 직무는 청구되는 바로 그 금액만이 카푸아에서 지급된 것이 원고에게 얼마나 이익이 되는지를 평가하는 것이어야 한다는 점이다.